Μιλώντας σε υποστηρικτές του στη Βουδαπέστη, ο Βίκτορ Όρμπαν εμφανίστηκε ασυνήθιστα καταβεβλημένος αλλά θεσμικός. Σύμφωνα με πληροφορίες του Reuters, ο απερχόμενος πρωθυπουργός δήλωσε:
«Το εκλογικό αποτέλεσμα είναι σαφές και, για το κόμμα μας, είναι οδυνηρό. Συγχαίρω το νικητήριο κόμμα για την επικράτησή του. Το Fidesz θα συνεχίσει πλέον να υπηρετεί την Ουγγαρία από τη θέση της αξιωματικής αντιπολίτευσης».
Η παραδοχή της ήττας ήρθε καθώς τα πρώτα επίσημα αποτελέσματα έδειξαν μια μη αναστρέψιμη διαφορά υπέρ της συμμαχίας της αντιπολίτευσης, η οποία κατάφερε να συσπειρώσει ένα μεγάλο μέρος του εκλογικού σώματος που ζητούσε δημοκρατική επανεκκίνηση και αποκατάσταση των σχέσεων με τις Βρυξέλλες.
Το τέλος μιας μακράς κυριαρχίας
Η πτώση του Όρμπαν σηματοδοτεί το τέλος του μοντέλου της «ανελεύθερης δημοκρατίας» (illiberal democracy), το οποίο ο ίδιος οικοδόμησε μεθοδικά από το 2010. Η διακυβέρνησή του χαρακτηρίστηκε από:
-
Συγκρούσεις με την Ε.Ε.: Για θέματα κράτους δικαίου, ελευθερίας του τύπου και δικαιωμάτων.
-
Οικονομικό προστατευτισμό: Με έμφαση στις εθνικές βιομηχανίες αλλά και καταγγελίες για ευνοιοκρατία.
-
Εξωτερική πολιτική: Την ιδιαίτερη προσέγγιση με τη Μόσχα και το Πεκίνο, που συχνά έφερνε τη Βουδαπέστη σε απομόνωση εντός του ΝΑΤΟ.
Τι σημαίνει η αλλαγή για την Ευρώπη;
Η είδηση της ήττας του Όρμπαν αναμένεται να προκαλέσει «κύματα» ανακούφισης στις Βρυξέλλες. Αναλυτές εκτιμούν ότι:
-
Ξεμπλοκάρουν κονδύλια: Η νέα κυβέρνηση αναμένεται να προχωρήσει άμεσα στις μεταρρυθμίσεις που απαιτεί η Κομισιόν για την αποδέσμευση των πόρων του Ταμείου Ανάκαμψης.
-
Ενότητα στο Ουκρανικό: Η Ουγγαρία πιθανότατα θα ευθυγραμμιστεί πλήρως με τις ευρωπαϊκές κυρώσεις και την αμυντική βοήθεια προς το Κίεβο, αίροντας τα βέτο που συχνά έθετε ο Όρμπαν.
-
Ενίσχυση του Δημοκρατικού Τόξου: Η ήττα ενός από τους σημαντικότερους λαϊκιστές ηγέτες της Ευρώπης θεωρείται μήνυμα προς ανάλογα κινήματα σε άλλες χώρες της Γηραιάς Ηπείρου.
Η επόμενη ημέρα
Η Βουδαπέστη βρίσκεται αυτή τη στιγμή σε καθεστώς πολιτικής ευφορίας για τους οπαδούς της αντιπολίτευσης, ενώ οι δρόμοι γύρω από το Κοινοβούλιο έχουν κατακλυστεί από κόσμο. Η διαδικασία μεταβίβασης της εξουσίας αναμένεται να ξεκινήσει τις επόμενες ημέρες, με το Fidesz να καλείται να προσαρμοστεί σε έναν ρόλο που είχε να υπηρετήσει σχεδόν δύο δεκαετίες.
