Σε ένα επικίνδυνο «παιχνίδι νεύρων» εξελίσσεται η κατάσταση στα Στενά του Ορμούζ, το σημαντικότερο ίσως ενεργειακό πέρασμα του πλανήτη. Σύμφωνα με τις τελευταίες πληροφορίες και τα δεδομένα από τα συστήματα ναυτιλιακής παρακολούθησης, οι ιρανικές αρχές προχώρησαν σε μια κίνηση που προκαλεί ερωτηματικά και έντονη ανησυχία στη διεθνή κοινότητα: απέτρεψαν τη διέλευση δύο μεγάλων δεξαμενόπλοιων, την ίδια στιγμή που επέτρεψαν σε δύο κρουαζιερόπλοια να συνεχίσουν ανεμπόδιστα την πορεία τους προς τη Μεσόγειο.
Η κίνηση αυτή δεν είναι τυχαία. Εντάσσεται σε μια ευρύτερη στρατηγική «ελεγχόμενης έντασης» που εφαρμόζει η Τεχεράνη, αντιδρώντας στον ασφυκτικό ναυτικό αποκλεισμό που έχουν επιβάλει οι ΗΠΑ.
Το Χρονικό της Εμπλοκής
Όπως προκύπτει από την έρευνά μας, τα δύο δεξαμενόπλοια που αναγκάστηκαν να αλλάξουν πορεία, μεταξύ των οποίων υπάρχουν πληροφορίες και για ελληνόκτητο συμφερόντων σκάφος, προσπάθησαν να διασχίσουν τα στενά μετά την κατάρρευση των πρόσφατων διπλωματικών επαφών μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης.
Αντίθετα, η διέλευση των κρουαζιερόπλοιων, συμπεριλαμβανομένου του Celestial Discovery, ερμηνεύεται από αναλυτές ως μια προσπάθεια του Ιράν να δείξει ότι δεν επιδιώκει τον πλήρη αποκλεισμό της ναυσιπλοΐας για ανθρωπιστικούς ή τουριστικούς λόγους, αλλά στοχεύει αποκλειστικά στο «ενεργειακό όπλο».
Η Γεωπολιτική Διάσταση και η Αγορά Ενέργειας
Η αστάθεια στην περιοχή έχει ήδη αρχίσει να προκαλεί τριγμούς στις διεθνείς αγορές. Με το 30% της παγκόσμιας θαλάσσιας διακίνησης αργού πετρελαίου να περνά από το Ορμούζ, κάθε αναφορά για παρεμπόδιση πλοίων στέλνει την τιμή του βαρελιού σε ανοδική τροχιά.
«Η Τεχεράνη χρησιμοποιεί τα Στενά ως μοχλό πίεσης για την άρση των κυρώσεων. Η επιλεκτική άδεια σε κρουαζιερόπλοια είναι ένα επικοινωνιακό τρικ για να αποφύγει την πλήρη διεθνή καταδίκη, ενώ την ίδια στιγμή κρατά όμηρο την παγκόσμια ενεργειακή τροφοδοσία», αναφέρει πηγή με γνώση των ναυτιλιακών δρώμενων στον Περσικό.
Ο Ρόλος των ΗΠΑ και η Επόμενη Μέρα
Ο Λευκός Οίκος παρακολουθεί στενά τις κινήσεις των Φρουρών της Επανάστασης. Ο αμερικανικός ναυτικός αποκλεισμός στα ιρανικά λιμάνια παραμένει σε ισχύ, με τον Πρόεδρο Τραμπ να δηλώνει ξεκάθαρα πως οι πιέσεις θα συνεχιστούν μέχρι να υπάρξει πλήρης συμμόρφωση της Τεχεράνης.
Ωστόσο, ο κίνδυνος ενός «θερμού επεισοδίου» παραμένει υψηλός. Η παρουσία ναρκών, οι επιθέσεις από drones (UAVs) και η έντονη κινητικότητα ταχυπλόων των Ιρανών δημιουργούν ένα εκρηκτικό κοκτέιλ για τις ναυτιλιακές εταιρείες, πολλές από τις οποίες έχουν ήδη δώσει εντολή στα πλοία τους να παραμένουν σε αναμονή έξω από τα στενά (περιοχή Fujairah).
Τι σημαίνει αυτό για την Ελλάδα
Για την ελληνική ναυτιλία, που κατέχει ηγετική θέση στα δεξαμενόπλοια παγκοσμίως, η κρίση αυτή αποτελεί μείζον ζήτημα ασφάλειας και κόστους. Η αύξηση των ασφαλίστρων κινδύνου (war risk premiums) και οι καθυστερήσεις στις παραδόσεις φορτίων επιβαρύνουν την εφοδιαστική αλυσίδα, με τον αντίκτυπο να φτάνει τελικά μέχρι τις αντλίες των πρατηρίων στην Ευρώπη.
