Σε μια νέα, εξαιρετικά επικίνδυνη φάση εισέρχονται οι ελληνοτουρκικές σχέσεις, με την Άγκυρα να εγκαταλείπει το προσωπείο της «θετικής ατζέντας» και να επιστρέφει σε μια ρητορική που θυμίζει τις πλέον σκοτεινές περιόδους της έντασης στην Ανατολική Μεσόγειο. Οι πρόσφατες δηλώσεις του Τούρκου Υπουργού Εξωτερικών, Χακάν Φιντάν, δεν αποτελούν απλώς μια διπλωματική αιχμή, αλλά μια ευθεία αμφισβήτηση των κυριαρχικών επιλογών της Ελλάδας και της Κυπριακής Δημοκρατίας.
Το «Αφήγημα» του Πολέμου
Ο επικεφαλής της τουρκικής διπλωματίας, σε μια κίνηση που ερμηνεύεται ως απόπειρα ιδεολογικής και θρησκευτικής εργαλειοποίησης της γεωπολιτικής σκακιέρας, χαρακτήρισε τη στρατηγική συνεργασία Ελλάδας, Κύπρου και Ισραήλ ως μια «συμμαχία που φέρνει τον πόλεμο». Ο Φιντάν έφτασε στο σημείο να υπονοήσει ότι ο εν λόγω άξονας στρέφεται κατά του μουσουλμανικού κόσμου, επιχειρώντας να εμφανίσει την Τουρκία ως προστάτιδα δύναμη των θρησκευτικών συμφερόντων στην περιοχή.
Σύμφωνα με διπλωματικές πηγές, η επιλογή του Φιντάν να μιλήσει για «περικύκλωση» της Τουρκίας και να αμφισβητήσει την αναγκαιότητα των αμυντικών συμφωνιών της Αθήνας με το Τελ Αβίβ, υποδεικνύει τον εκνευρισμό της Άγκυρας για την αναβάθμιση του γεωστρατηγικού ρόλου της Ελλάδας, ειδικά τώρα που η χώρα μας κατέχει θέση στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ.
Η «Γραμμή Μαξίμου» για Καμία Υποχώρηση, Καμία Εξήγηση
Η αντίδραση της Αθήνας ήταν ακαριαία και ξεκάθαρη, στέλνοντας το μήνυμα πως το δόγμα της «πολυδιάστατης εξωτερικής πολιτικής» δεν είναι υπό διαπραγμάτευση. Το Υπουργείο Εξωτερικών, με μια αυστηρή ανακοίνωση, υπογράμμισε ότι η Ελλάδα διαμορφώνει τις συμμαχίες της με βάση το Διεθνές Δίκαιο και τα εθνικά της συμφέροντα, σημειώνοντας χαρακτηριστικά πως «δεν δέχεται υποδείξεις και δεν οφείλει εξηγήσεις σε κανέναν».
Κυβερνητικοί κύκλοι επισημαίνουν ότι οι τριμερείς και πολυμερείς συνεργασίες στην περιοχή δεν έχουν επιθετικό χαρακτήρα, αλλά αποτελούν πυλώνες σταθερότητας σε ένα εξαιρετικά εύφλεκτο διεθνές περιβάλλον. «Η προσπάθεια της Τουρκίας να προσδώσει θρησκευτικό πρόσημο σε καθαρά αμυντικές και ενεργειακές συνεργασίες είναι ανυπόστατη και επικίνδυνη», αναφέρουν χαρακτηριστικά.
Η Στρατηγική του «Φόβου» και η Πραγματικότητα
Αναλυτές εκτιμούν ότι η Άγκυρα επιχειρεί να «γκριζάρει» τη συνεργασία Ελλάδας-Ισραήλ, φοβούμενη την ενεργειακή απεξάρτηση της Ευρώπης μέσω των υποδομών που σχεδιάζονται στην Ανατολική Μεσόγειο. Η ρητορική περί «πολέμου» δεν απευθύνεται μόνο στην Αθήνα, αλλά και στο εσωτερικό ακροατήριο της Τουρκίας, καθώς και στον ισλαμικό κόσμο, σε μια προσπάθεια του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν να ηγηθεί μιας αντι-ισραηλινής κίνησης στην περιοχή.
Ωστόσο, η ελληνική διπλωματία παραμένει προσηλωμένη στην ενίσχυση της αποτρεπτικής της ισχύος, με την κυβέρνηση να συνεχίζει ακάθεκτη το εξοπλιστικό πρόγραμμα και την εμβάθυνση των στρατιωτικών δεσμών με το Ισραήλ και τις ΗΠΑ, διαμηνύοντας πως η ασφάλεια της χώρας είναι αδιαπραγμάτευτη.
