Σε τροχιά μιας ιστορικής διπλωματικής συμφωνίας φαίνεται πως βρίσκονται οι ΗΠΑ και το Ιράν, με φόντο την εκτόνωση της κρίσης στη Μέση Ανατολή. Σύμφωνα με αποκλειστικό δημοσίευμα του αμερικανικού ιστότοπου Axios, που επικαλείται ανώτατο αξιωματούχο των ΗΠΑ, οι δύο πλευρές είναι πολύ κοντά στην υπογραφή ενός μνημονίου που προβλέπει παράταση της εκεχειρίας για 60 ημέρες.
Η περίοδος αυτή θα λειτουργήσει ως «γέφυρα» για το άνοιγμα των κρίσιμων θαλάσσιων περασμάτων και την έναρξη βαθιών διαπραγματεύσεων για το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης. Μάλιστα, ο Αμερικανός Υπουργός Εξωτερικών άφησε να εννοηθεί ότι οι επίσημες ανακοινώσεις ενδέχεται να γίνουν ακόμη και εντός της ημέρας.
Οι 4 Βασικοί Πυλώνες της Προτεινόμενης Συμφωνίας
Το προσχέδιο της συμφωνίας, όπως αποκαλύφθηκε, βασίζεται σε μια αμοιβαία φόρμουλα υποχωρήσεων («πάρε-δώσε») με άμεσο αντίκτυπο στην παγκόσμια οικονομία και ασφάλεια:
-
Ελεύθερη Ναυσιπλοΐα στο Ορμούζ: Κατά τη διάρκεια των 60 ημερών, το Στενό του Ορμούζ θα παραμείνει ανοικτό χωρίς τέλη διέλευσης. Το Ιράν δεσμεύεται να απομακρύνει τις θαλάσσιες νάρκες που έχει ποντίσει, επιτρέποντας στα εμπορικά πλοία και τα τάνκερ να πλέουν με ασφάλεια.
-
Άρση Αποκλεισμού & Πετρέλαιο: Σε αντάλλαγμα, οι ΗΠΑ θα άρουν τον ναυτικό αποκλεισμό στα ιρανικά λιμάνια και θα εκδώσουν ειδικές εξαιρέσεις από τις κυρώσεις, επιτρέποντας στο Ιράν να πουλάει πλέον ελεύθερα το πετρέλαιό του στη διεθνή αγορά.
-
Δεσμεύσεις για το Ουράνιο: Η Τεχεράνη παρέχει προφορικές εγγυήσεις ότι δεν θα επιδιώξει ποτέ την απόκτηση πυρηνικών όπλων. Παράλληλα, δέχεται να διαπραγματευτεί την αναστολή του εμπλουτισμού ουρανίου και τη μεταφορά του ήδη υπάρχοντος αποθέματος υψηλού εμπλουτισμού εκτός της χώρας (αν και ιρανικές πηγές του πρακτορείου Tasnim αναφέρουν ότι υπάρχουν ακόμα 1-2 ρήτρες διαφωνίας σε αυτό το κομμάτι).
-
Ξεκλείδωμα Κεφαλαίων: Η Ουάσιγκτον συμφωνεί να καθίσει στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων για τη σταδιακή άρση των οικονομικών κυρώσεων και την αποδέσμευση των «παγωμένων» ιρανικών κεφαλαίων στο εξωτερικό.
Διεθνής Αισιοδοξία με… Αστερίσκους
Η είδηση έχει προκαλέσει κύμα ανακούφισης στη διεθνή κοινότητα, με την Πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής να χαιρετίζει θερμά τις ενδείξεις προόδου, καθώς η εκτόνωση στο Στενό του Ορμούζ αναμένεται να σταθεροποιήσει άμεσα τις διεθνείς τιμές της ενέργειας.
Η διπλωματική λεπτομέρεια: Παρά το θετικό κλίμα, υψηλόβαθμη ιρανική πηγή έσπευσε να ξεκαθαρίσει ότι η Τεχεράνη δεν έχει βάλει ακόμα την τελική υπογραφή για την παράδοση του αποθέματος ουρανίου, δείχνοντας ότι το παζάρι των τελευταίων ωρών πίσω από τις κλειστές πόρτες παραμένει σκληρό. Ο Λευκός Οίκος, προς το παρόν, τηρεί σιγή ιχθύος.
