Η Μέση Ανατολή ακροβατεί πλέον στο χείλος ενός ολοκληρωτικού και καταστροφικού πολέμου. Ο Περσικός Κόλπος έχει μετατραπεί σε ενεργό θέατρο επιχειρήσεων, μετά την άνευ προηγουμένου απόφαση της Τεχεράνης να εξαπολύσει συντονισμένες, απευθείας πυραυλικές επιθέσεις εναντίον στρατιωτικών εγκαταστάσεων που φιλοξενούν δυνάμεις των ΗΠΑ στο Κουβέιτ και το Μπαχρέιν. Η κλιμάκωση αυτή έρχεται ως σκληρή απάντηση στο πρόσφατο κύμα αμερικανικών αεροπορικών πληγμάτων εντός της ιρανικής επικράτειας, καταρρίπτοντας κάθε “κόκκινη γραμμή” αποτροπής που είχε τεθεί τα τελευταία χρόνια.
Η ραγδαία επιδείνωση της κρίσης προκάλεσε την κατεπείγουσα και δημόσια παρέμβαση του Προέδρου των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ. Με ένα αυστηρό τελεσίγραφο προς την ιρανική ηγεσία, ο Λευκός Οίκος απαίτησε την άμεση κατάπαυση του πυρός, καθιστώντας σαφές πως η Ουάσιγκτον είναι έτοιμη να χρησιμοποιήσει το σύνολο της στρατιωτικής της ισχύος, εφόσον κριθεί αναγκαίο, για την προάσπιση των αμερικανικών ζωών και συμφερόντων.
Το χρονικό της επίθεσης σε Κουβέιτ και Μπαχρέιν
Σύμφωνα με τις διασταυρωμένες αναφορές διεθνών δικτύων και αναλυτών ασφαλείας, το Ιράν προχώρησε σε μια ποιοτική αναβάθμιση των στρατιωτικών του επιχειρήσεων, αφήνοντας στην άκρη τις επιθέσεις μέσω αντιπροσώπων (proxies) και αναλαμβάνοντας απευθείας δράση από το δικό του έδαφος. Οι βαλλιστικοί πύραυλοι και τα μη επανδρωμένα αεροσκάφη (drones) αυτοκτονίας στόχευσαν νευραλγικές αρτηρίες της αμερικανικής στρατιωτικής παρουσίας:
-
Στο Μπαχρέιν: Εντοπίστηκαν πλήγματα στην ευρύτερη περιοχή όπου εδρεύει ο Πέμπτος Στόλος του αμερικανικού Ναυτικού, ο οποίος αποτελεί τον βασικό πυλώνα ελέγχου και ασφάλειας της ναυσιπλοΐας στον Περσικό Κόλπο.
-
Στο Κουβέιτ: Στο στόχαστρο μπήκαν αεροπορικές εγκαταστάσεις και βάσεις υποστήριξης (logistics), οι οποίες είναι απολύτως απαραίτητες για την αμερικανική εναέρια κυριαρχία στην περιοχή.
Τα αντιαεροπορικά συστήματα αναχαίτισης ενεργοποιήθηκαν αμέσως, καταρρίπτοντας μεγάλο αριθμό επερχόμενων απειλών. Εντούτοις, η διαπερατότητα της αεράμυνας από ορισμένα βλήματα καταδεικνύει την ικανότητα της Τεχεράνης να προκαλεί κορεσμό (saturation) στα συστήματα προειδοποίησης. Ο ακριβής αριθμός των απωλειών και το μέγεθος των υποδομών που υπέστησαν ζημιές παραμένουν, μέχρι αυτή την ώρα, αυστηρά διαβαθμισμένες πληροφορίες.
Το τελεσίγραφο του Ντόναλντ Τραμπ και ο σχεδιασμός της Ουάσιγκτον
Η αντίδραση της Ουάσιγκτον κινήθηκε ταχύτατα σε δύο παράλληλα επίπεδα. Ο Ντόναλντ Τραμπ, σε μια προσπάθεια να ανακτήσει τον στρατηγικό έλεγχο και να καθησυχάσει τις διεθνείς αγορές, απαίτησε την άμεση και άνευ όρων διακοπή των ιρανικών επιθέσεων.
Η πολιτική προσέγγιση του Λευκού Οίκου βασίζεται αυτή τη στιγμή στο δόγμα της διπλωματίας του καταναγκασμού. Από τη μία πλευρά, επιδεικνύεται η συντριπτική στρατιωτική απειλή (με εντολές ανάπτυξης επιπλέον αεροναυτικών δυνάμεων στην Αραβική Θάλασσα), και από την άλλη προσφέρεται μια έσχατη ευκαιρία αποκλιμάκωσης, σηματοδοτώντας πως ο στόχος της αμερικανικής κυβέρνησης δεν είναι η βίαιη αλλαγή του ιρανικού καθεστώτος, αλλά η ακύρωση της επιθετικής του δραστηριότητας.
Ο εφιάλτης των Στενών του Ορμούζ και το παγκόσμιο πετρελαϊκό σοκ
Ο άμεσος αντίκτυπος αυτής της στρατιωτικής σύγκρουσης καταγράφηκε με βιαιότητα στην παγκόσμια οικονομία. Οι αγορές ενέργειας αντέδρασαν σπασμωδικά, με τις τιμές του αργού πετρελαίου να σημειώνουν κατακόρυφο ράλι, τροφοδοτούμενες από τον απόλυτο εφιάλτη: το πιθανό κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ.
Πρόκειται για την πλέον στρατηγική θαλάσσια δίοδο του πλανήτη, από την οποία διέρχεται σε καθημερινή βάση σχεδόν το 20% της παγκόσμιας κατανάλωσης πετρελαίου. Οποιαδήποτε ζημιά σε εμπορικά δεξαμενόπλοια ή απόφαση του Ιράν να ναρκοθετήσει τα στενά ως πράξη ασύμμετρου πολέμου, θα πυροδοτούσε ένα αλυσιδωτό ενεργειακό σοκ, το οποίο αναπόφευκτα θα έπληττε την ευρωπαϊκή βιομηχανία, αυξάνοντας δραματικά τον πληθωρισμό και το κόστος ζωής των πολιτών, συμπεριλαμβανομένης της Ελλάδας.
