Ένα τεράστιο ιδιωτικό επενδυτικό ταμείο ύψους 300 δισεκατομμυρίων δολαρίων, το οποίο έχει ως στόχο να πυροδοτήσει επενδύσεις στο Ιράν, περιλαμβάνεται στη συμφωνία-πλαίσιο ανάμεσα στις ΗΠΑ και την Τεχεράνη. Μάλιστα, περισσότερα από τα μισά από αυτά τα κεφάλαια έχουν ήδη δεσμευτεί, σύμφωνα με πηγή που έχει άμεση γνώση της υπόθεσης και μίλησε στο Reuters υπό τον όρο της ανωνυμίας.
Το συγκεκριμένο ταμείο σχεδιάστηκε για να προσφέρει και στις δύο πλευρές ένα ισχυρό οικονομικό κίνητρο, ώστε να καταλήξουν στην τελική συμφωνία που θα τερματίσει τον πόλεμο. Η επίσημη υπογραφή του μνημονίου κατανόησης προετοιμάζεται για την Παρασκευή, ενώ το Reuters αποκαλύπτει για πρώτη φορά ότι το fund θα αποτελείται αποκλειστικά από κεφάλαια του ιδιωτικού τομέα, χωρίς καμία κρατική συμμετοχή ή επιχορήγηση.
Η ιστορία πίσω από το Ταμείο Ανασυγκρότησης και Ανάπτυξης
Η ανάγκη για τη δημιουργία αυτού του μηχανισμού, που θα ονομαστεί «Ταμείο Ανασυγκρότησης και Ανάπτυξης», προέκυψε μετά από έντονες διπλωματικές διαβουλεύσεις. Σύμφωνα με ανώτερη ιρανική πηγή, η Τεχεράνη είχε αρχικά ζητήσει 400 δισεκατομμύρια δολάρια από την Ουάσιγκτον ως πολεμικές αποζημιώσεις, αίτημα το οποίο απορρίφθηκε κατηγορηματικά από τις ΗΠΑ.
Έτσι γεννήθηκε η ιδέα του ιδιωτικού ταμείου, στο οποίο έχουν ήδη συμφωνήσει να συμμετάσχουν εταιρείες από τις ΗΠΑ, τα αραβικά κράτη του Κόλπου, την Ασία, τη Νότια Αμερική και την Αφρική. Οι δεσμεύσεις που έχουν ληφθεί μέχρι στιγμής ξεπερνούν τα 150 δισεκατομμύρια δολάρια και καλύπτουν τους εξής στρατηγικούς τομείς:
-
την ενέργεια, το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο.
-
τα logistics και τις μεταφορές.
-
τη βαριά βιομηχανία και τη μεταποίηση.
Τα κεφάλαια αυτά αναμένεται να κατευθυνθούν στην ανοικοδόμηση υποδομών που υπέστησαν ζημιές κατά τη διάρκεια των συγκρούσεων, όπως το βιομηχανικό συγκρότημα χάλυβα Μομπαρακέ (Mobarakeh), διυλιστήρια, αεροδρόμια και δίκτυα μεταφορών.
Η στάση του Ντόναλντ Τραμπ και οι όροι του JD Vance
Από την πλευρά του, ο αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ, μιλώντας στο περιθώριο της Συνόδου της G7 στη Γαλλία, θέλησε να ξεκαθαρίσει ότι το αμερικανικό κράτος δεν θα επιβαρυνθεί οικονομικά. «Δεν επενδύουμε, δεν βάζουμε ούτε δέκα σεντς», δήλωσε χαρακτηριστικά, προσθέτοντας ότι η ενεργοποίηση των επενδύσεων αποτελεί ζήτημα «συμπεριφοράς» του Ιράν.
Παράλληλα, ο αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς (JD Vance), σε συνέντευξή του στο CBS, έθεσε τους αυστηρούς όρους της Ουάσιγκτον για να αποκτήσει η Τεχεράνη πρόσβαση σε αυτά τα κεφάλαια. Το Ιράν θα πρέπει να συμμορφωθεί πλήρως με την ειρηνευτική συμφωνία, προχωρώντας στην αποσυναρμολόγηση του πυρηνικού του προγράμματος, την εξάλειψη των αποθεμάτων εμπλουτισμένου υλικού και την αποδοχή ενός εξαιρετικά αυστηρού καθεστώτος διεθνών επιθεωρήσεων.
Πώς θα λειτουργήσει ο μηχανισμός τις επόμενες 60 ημέρες
Το επενδυτικό ταμείο είναι πλήρως διαχωρισμένο από τις παράλληλες διαπραγματεύσεις που γίνονται για την άρση των αμερικανικών κυρώσεων και την αποδέσμευση των παγωμένων κρατικών περιουσιακών στοιχείων του Ιράν στο εξωτερικό. Πρόκειται για δύο διαφορετικούς οικονομικούς μηχανισμούς με εντελώς διαφορετικά χρονοδιαγράμματα.
Το ταμείο δεν θα τεθεί σε λειτουργία παρά μόνο μετά την υπογραφή της τελικής και οριστικής συμφωνίας. Η υπογραφή της Παρασκευής αφορά ένα μνημόνιο-πλαίσιο που θα ανοίξει ένα παράθυρο 60 ημερών. Κατά τη διάρκεια αυτού του διμήνου, οι διαχειριστές του ταμείου θα συνεργαστούν στενά με τους ιρανούς αξιωματούχους και τους ιδιώτες επενδυτές (στους οποίους περιλαμβάνονται ήδη μεγάλες εταιρείες από τη Νότια Κορέα, την Ιαπωνία, τη Σιγκαπούρη και τη Μαλαισία) για τον σχεδιασμό και την κοστολόγηση των συγκεκριμένων έργων. Στο ίδιο διάστημα, οι διαπραγματευτές θα συνεχίσουν τις συζητήσεις σε πολλαπλά επίπεδα, καλύπτοντας τα πυρηνικά ζητήματα, τις κυρώσεις και την περιφερειακή ασφάλεια.
