Μετά από ένα ολονύχτιο διπλωματικό θρίλερ με έντονες εναλλαγές, ολοκληρώθηκε τα ξημερώματα της Δευτέρας 22 Ιουνίου 2026 στην Ελβετία ο πρώτος γύρος των κρίσιμων διαπραγματεύσεων μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν. Παρά την προσωρινή αποχώρηση της ιρανικής αντιπροσωπείας λόγω των εμπρηστικών δηλώσεων του Ντόναλντ Τραμπ, οι δύο πλευρές όχι μόνο επέστρεψαν στο τραπέζι, αλλά συμφώνησαν σε έναν ιστορικό οδικό χάρτη 60 ημερών για την επίτευξη τελικής συμφωνίας.
Η διαμεσολάβηση του Κατάρ και του Πακιστάν αποδείχθηκε κομβική, με τις δύο χώρες να κάνουν λόγο για «ενθαρρυντική πρόοδο» σε ένα εποικοδομητικό κλίμα, παρά τις ακραίες εξωτερικές πιέσεις. Πλέον, τη σκυτάλη παίρνουν ειδικές τεχνικές ομάδες εργασίας.
Τι προβλέπει η συμφωνία: Πετρέλαιο, παγωμένα κεφάλαια και Στενά του Ορμούζ
Η συμφωνία-πλαίσιο που επιτεύχθηκε αγγίζει τα πιο «καυτά» μέτωπα της γεωπολιτικής σκακιέρας:
-
Ασφάλεια στα Στενά του Ορμούζ: Συμφωνήθηκε η δημιουργία ενός κοινού μηχανισμού εποπτείας που θα διασφαλίζει την ελεύθερη και ασφαλή διέλευση των πλοίων από το στρατηγικό αυτό πέρασμα.
-
Οικονομική «ανάσα» για το Ιράν: Ο Ιρανός ΥΠΕΞ, Αμπάς Αραγτσί, επιβεβαίωσε ότι δρομολογείται η προσωρινή άρση των περιορισμών στις εξαγωγές ιρανικού πετρελαίου και πετροχημικών, καθώς και η σταδιακή αποδέσμευση των παγωμένων ιρανικών περιουσιακών στοιχείων στο εξωτερικό.
-
Μηχανισμός για τον Λίβανο: Ιδρύεται ειδικός μηχανισμός αποκλιμάκωσης (με τη συμμετοχή του Λιβάνου) για την επιτήρηση της κατάστασης ασφαλείας και τη διασφάλιση του τερματισμού των εχθροπραξιών μεταξύ Ισραήλ και Χεζμπολάχ.
-
Ανώτατη Πολιτική Επιτροπή: Συστήνεται ένα ανώτατο πολιτικό όργανο εποπτείας, με ξεχωριστές ομάδες εργασίας για το πυρηνικό πρόγραμμα (το οποίο δεν συζητήθηκε στον πρώτο γύρο), τις κυρώσεις και την επίλυση μελλοντικών διαφορών.
Το «παιχνίδι των καθυστερήσεων» του Τραμπ και η έκρηξη στο πετρέλαιο
Οι συνομιλίες παραλίγο να τιναχτούν στον αέρα όταν ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ, μιλώντας στο Fox News, απείλησε ευθέως με στρατιωτική εμπλοκή:
«Μπορεί να καταλάβουμε τα Στενά [του Ορμούζ], αν χρειαστεί. Αν δεν καταλήξουν σε συμφωνία, θα εισπράξουμε διόδια», δήλωσε ο Τραμπ, προειδοποιώντας εκ νέου για αμερικανικούς βομβαρδισμούς.
Η αντίδραση της Τεχεράνης ήταν ακαριαία. Ο επικεφαλής της ιρανικής αντιπροσωπείας, Μοχαμάντ Μπαγέρ Γαλιμπάφ, κάλεσε την Ουάσιγκτον «να μετράει τα λόγια της», ενώ η αντιπροσωπεία αποχώρησε προσωρινά από την αίθουσα.
Αυτή η σύντομη εμπλοκή προκάλεσε άμεσο νευρικό κλονισμό στις διεθνείς αγορές ενέργειας:
-
Το πετρέλαιο Brent σημείωσε άνοδο 1,35% αγγίζοντας τα 81,66 δολάρια το βαρέλι.
-
Το αμερικανικό αργό (WTI) κατέγραψε άλμα 2,4% φτάνοντας στα 77,66 δολάρια.
«Ιστορικές συνομιλίες» βλέπει ο Τζέι Ντι Βανς
Παρά το επιθετικό στυλ διαπραγμάτευσης του Τραμπ, ο Αντιπρόεδρος των ΗΠΑ, Τζέι Ντι Βανς, εμφανίστηκε ιδιαίτερα αισιόδοξος. Χαρακτήρισε τις επαφές «ιστορικές» και τόνισε ότι αυτή η διαδικασία μπορεί να αποτελέσει το θεμέλιο για μια εντελώς νέα σχέση ανάμεσα στην Ουάσιγκτον και την Τεχεράνη, φέρνοντας τη μόνιμη σταθερότητα στη Μέση Ανατολή.
