Ο «λογαριασμός» του Brexit δεν ήταν μια εφάπαξ χρέωση, αλλά μια διαρκής οικονομική αιμορραγία που επηρεάζει την καθημερινότητα, το εμπόριο και τα δημόσια ταμεία της χώρας, με τις υποχρεώσεις να εκτείνονται για πολλά χρόνια ακόμα στο μέλλον.
Οι Δύο Όψεις του Λογαριασμού: Άμεσο και Έμμεσο Κόστος
Όταν αναλυτές και οικονομολόγοι μιλούν για το κόστος που «ακόμη πληρώνει και θα πληρώνει» το Ηνωμένο Βασίλειο, αναφέρονται σε δύο εντελώς διαφορετικά μεγέθη:
-
Το επίσημο «κόστος διαζυγίου» (Financial Settlement): Κατά την έξοδο, η Βρετανία συμφώνησε να καλύψει το μερίδιο των ανειλημμένων οικονομικών υποχρεώσεών της προς τον προϋπολογισμό της ΕΕ, καθώς και τις συντάξεις των Ευρωπαίων υπαλλήλων. Αυτός ο λογαριασμός, που αρχικά εκτιμήθηκε κοντά στα 40 δισεκατομμύρια ευρώ, αποπληρώνεται σταδιακά με δόσεις. Αν και το ποσό μειώνεται χρόνο με τον χρόνο, οι τελευταίες μικρές πληρωμές αναμένεται να γίνουν ακόμη και μετά το 2050.
-
Η μόνιμη «τροχοπέδη» στην ανάπτυξη: Αυτό είναι το πραγματικά μεγάλο κόστος. Σύμφωνα με επίσημα στοιχεία από το Γραφείο Υπευθυνότητας για τον Προϋπολογισμό (OBR) της ίδιας της Βρετανίας, το Brexit έχει μειώσει τη μακροπρόθεσμη παραγωγικότητα της χώρας κατά περίπου 4% σε σύγκριση με το αν είχε παραμείνει στην ΕΕ. Αυτή η απώλεια μεταφράζεται σε λιγότερα φορολογικά έσοδα για το κράτος και χαμηλότερο βιοτικό επίπεδο για τους πολίτες.
Γιατί συνεχίζει να κοστίζει η έξοδος;
Η επιστροφή των συνόρων και των ελέγχων άλλαξε ριζικά το οικονομικό μοντέλο της χώρας, δημιουργώντας τρεις μεγάλες «μαύρες τρύπες»:
-
Η γραφειοκρατία στο εμπόριο: Οι βρετανικές επιχειρήσεις που εξάγουν στην ΕΕ βρίσκονται αντιμέτωπες με βουνά από έγγραφα, υγειονομικούς ελέγχους και τελωνειακές καθυστερήσεις. Αυτό αυξάνει το κόστος λειτουργίας τους και τις κάνει λιγότερο ανταγωνιστικές.
-
Η έλλειψη εργατικού δυναμικού: Ο τερματισμός της ελεύθερης κυκλοφορίας εργαζομένων από την ΕΕ προκάλεσε σοβαρές ελλείψεις σε κρίσιμους τομείς, όπως η εστίαση, η γεωργία, οι μεταφορές και το εθνικό σύστημα υγείας (NHS), οδηγώντας σε αυξήσεις μισθών που όμως τροφοδότησαν τον πληθωρισμό.
-
Η πτώση των επενδύσεων: Πολλές πολυεθνικές εταιρείες που χρησιμοποιούσαν τη Βρετανία ως «πύλη» για την ευρωπαϊκή αγορά μετέφεραν την έδρα ή τα κεφάλαιά τους σε χώρες της ΕΕ (όπως η Γαλλία, η Γερμανία και η Ιρλανδία), μειώνοντας τις άμεσες ξένες επενδύσεις.
Το συμπέρασμα των 10 ετών: Η περίφημη υπόσχεση των υποστηρικτών του Brexit ότι η έξοδος θα εξοικονομούσε 350 εκατομμύρια λίρες την εβδομάδα για το σύστημα υγείας έχει καταρριφθεί πλήρως από την πραγματικότητα. Το κόστος της απώλειας της ενιαίας αγοράς αποδείχθηκε πολλαπλάσιο, μετατρέποντας το Brexit σε μια μόνιμη, ετήσια συνδρομή που η Βρετανία συνεχίζει να καταβάλλει, χωρίς όμως να απολαμβάνει τα προνόμια του μέλους.
