Η αυλαία του κορυφαίου αθλητικού γεγονότος του πλανήτη, του Παγκοσμίου Κυπέλλου 2026, πέφτει την Κυριακή, 19 Ιουλίου, στο επιβλητικό MetLife Stadium του Νιου Τζέρσεϊ. Εκεί όπου η πρωταθλήτρια Ευρώπης, Ισπανία, και η κάτοχος του παγκόσμιου τίτλου, Αργεντινή, θα διασταυρώσουν τα ξίφη τους για το απόλυτο ποδοσφαιρικό στέμμα, με τα βλέμματα δισεκατομμυρίων τηλεθεατών να είναι στραμμένα πάνω τους.
Στο επίκεντρο, όμως, δεν βρίσκονται μόνο ο Λιονέλ Μέσι και οι αστέρες της «Φούρια Ρόχα», αλλά ο ίδιος ο πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών, Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος έχει μετατρέψει τη διοργάνωση σε προσωπικό και πολιτικό υπερθέαμα. Λίγες ώρες πριν την έναρξη του μεγάλου τελικού, ο Αμερικανός πρόεδρος φρόντισε να μονοπωλήσει το ενδιαφέρον, προβαίνοντας σε μια σειρά από αποκαλυπτικές δηλώσεις που επιβεβαιώνουν την ωμή εργαλειοποίηση του αθλητισμού για διπλωματικούς και μικροπολιτικούς σκοπούς.
Η ομολογία της πολιτικής παρέμβασης και η αποθέωση από τον Τραμπ
Μιλώντας σε επίσημη δεξίωση της FIFA στον Πύργο Τραμπ (Trump Tower) στη Νέα Υόρκη την Παρασκευή, παρουσία του στενού του φίλου και προέδρου της Παγκόσμιας Ομοσπονδίας, Τζιάνι Ινφαντίνο, ο Ντόναλντ Τραμπ πανηγύρισε την επιτυχία της διοργάνωσης. «Αποδείχθηκε ότι είμαστε μια ποδοσφαιρική χώρα και νομίζω ότι αυτό θα παραμείνει», δήλωσε χαρακτηριστικά, επισημαίνοντας την τεράστια απήχηση που είχε το άθλημα στην αμερικανική κοινωνία, όπου παραδοσιακά κυριαρχούν το NFL, το μπέιζμπολ και το μπάσκετ. Μάλιστα, ανέφερε πως ο 20χρονος γιος του, Μπάρον, είναι τεράστιος θαυμαστής του ποδοσφαίρου, ενώ επιβεβαιώθηκε πως η Πρώτη Κυρία, Μελάνια Τραμπ, και ο πατέρας της, Βίκτορ Κναβς, θα τον συνοδεύσουν στα επίσημα θεωρεία του γηπέδου.
Ωστόσο, η πιο σκανδαλώδης αποκάλυψη που προέκυψε από τα χείλη του Αμερικανού προέδρου αφορούσε την παρασκηνιακή του παρέμβαση στα εσωτερικά της ανεξάρτητης FIFA. Σε μια πρωτοφανή παραδοχή θεσμικής εκτροπής, ο Τραμπ ομολόγησε ότι τηλεφώνησε προσωπικά στον Τζιάνι Ινφαντίνο προκειμένου να ακυρωθεί η κόκκινη κάρτα που είχε δεχθεί ο Αμερικανός επιθετικός Φολαρίν Μπάλογκαν (Folarin Balogun) στον αγώνα της φάσης των «32» εναντίον της Βοσνίας-Ερζεγοβίνης. «Αναγκάστηκα να τηλεφωνήσω στον πρόεδρο της FIFA και απλώς να κάνω μια σύσταση. Ήθελα να καταθέσω ένα παράπονο», δήλωσε αφοπλιστικά ο Τραμπ, επαινώντας τον Ινφαντίνο για την «εξαιρετική του απόφαση» να άρει την τιμωρία.
Πράγματι, η FIFA, επικαλούμενη το Άρθρο 27 του πειθαρχικού της κώδικα, ανέτρεψε την απόφαση του διαιτητή, επιτρέποντας στον Μπάλογκαν να αγωνιστεί στη φάση των «16» απέναντι στο Βέλγιο. Η κυνική αυτή παραδοχή, παρότι η εθνική ομάδα των ΗΠΑ, υπό τις οδηγίες του Μαουρίσιο Ποτσετίνο, τελικά ηττήθηκε με 4-1 και αποκλείστηκε νωρίς, καταδεικνύει τους στενούς δεσμούς εξάρτησης μεταξύ της αμερικανικής κυβέρνησης και της ηγεσίας του παγκόσμιου ποδοσφαίρου.
Η διπλωματία των εξεδρών και οι γεωπολιτικές σκιές
Ο τελικός του Νιου Τζέρσεϊ, εκτός από αθλητικό γεγονός, αναδεικνύεται σε ένα ιδιότυπο πεδίο άσκησης εξωτερικής πολιτικής. Παρά τις πρόσφατες, έντονες απειλές του Τραμπ για επιβολή δασμών στον Καναδά με αφορμή τις δασικές πυρκαγιές που έπληξαν την ποιότητα του αέρα στις βόρειες αμερικανικές πολιτείες, ο Καναδός πρωθυπουργός Μαρκ Κάρνεϊ και η Μεξικανή πρόεδρος Κλαούντια Σέινμπαουμ επιβεβαίωσαν την παρουσία τους, αποδεχόμενοι την προσωπική πρόσκληση του Λευκού Οίκου. Η κυρία Σέινμπαουμ, μάλιστα, υπογράμμισε ότι δέχθηκε άμεσα την πρόσκληση του Αμερικανού προέδρου, σε μια προσπάθεια εξομάλυνσης των διμερών σχέσεων.
Παράλληλα, ο Ισπανός πρωθυπουργός Πέδρο Σάντσεθ θα βρίσκεται στα VIP του σταδίου, παρά την έντονη κριτική που έχει δεχθεί πρόσφατα από τον Τραμπ για τις αμυντικές δαπάνες της Μαδρίτης στο ΝΑΤΟ και τη στάση της απέναντι στο Ιράν. Αντιθέτως, σύμφωνα με συγκλίνουσες πληροφορίες, ο πρόεδρος της Αργεντινής, Χαβιέρ Μιλέι, δεν αναμένεται να παραστεί.
Αξιοσημείωτο είναι το γεγονός ότι ο Τραμπ, σε μια στιγμή χαλαρότητας κατά τη διάρκεια της δεξίωσης, αστειεύτηκε λέγοντας πως αν οι ΗΠΑ αναλάβουν ξανά το Μουντιάλ, θα αφήσουν «εκτός» το Μεξικό και τον Καναδά. Παράλληλα, αποκάλυψε μια προηγούμενη, ίσως και σουρεαλιστική, πρόταση του Ινφαντίνο για συνδιοργάνωση του επόμενου τουρνουά μεταξύ ΗΠΑ και Κίνας, περιγράφοντας ειρωνικά τα «σύντομα αεροπορικά ταξίδια» που θα έκαναν οι παίκτες μεταξύ των δύο υπερδυνάμεων.
Αμερικανικό αποτύπωμα: Δαχτυλίδια πρωταθλητών και δρακόντεια ασφάλεια
Για να επισφραγιστεί η αμερικανική επιρροή στη φετινή διοργάνωση, η FIFA ανακοίνωσε μια ριζοσπαστική καινοτομία, εμφανώς δανεισμένη από τις παραδόσεις του αμερικανικού αθλητισμού (NFL, NBA). Εκτός από το εμβληματικό χρυσό τρόπαιο και τα μετάλλια, οι παίκτες της νικήτριας ομάδας θα λάβουν για πρώτη φορά στην ιστορία ειδικά δαχτυλίδια πρωταθλητών (championship rings). Η συλλογή θα είναι αυστηρά περιορισμένη σε 2.026 κομμάτια, ενσωματώνοντας έτσι «μια από τις πιο αναγνωρίσιμες αμερικανικές αθλητικές παραδόσεις στο παγκόσμιο παιχνίδι», όπως επισήμανε η παγκόσμια ομοσπονδία.
Την απονομή του κυπέλλου στους νικητές, όπως έχει προγραμματιστεί, θα πραγματοποιήσει ο ίδιος ο Ντόναλντ Τραμπ, από κοινού με τον Τζιάνι Ινφαντίνο, συνεχίζοντας μια παράδοση που θέλει τους αρχηγούς κρατών των διοργανωτριών χωρών (όπως ο Εμίρης του Κατάρ το 2022 και ο Βλαντιμίρ Πούτιν το 2018) να βρίσκονται στο επίκεντρο των πανηγυρισμών.
Για την ασφαλή διεξαγωγή του αγώνα, η περιοχή γύρω από το MetLife Stadium έχει μετατραπεί σε απόρθητο φρούριο, με ζώνη απαγόρευσης πτήσεων να έχει τεθεί σε ισχύ ενόψει της άφιξης του προεδρικού ελικοπτέρου. Το φετινό Παγκόσμιο Κύπελλο ολοκληρώνεται αφήνοντας ένα βαρύ, ανεξίτηλο πολιτικό αποτύπωμα. Ο Ντόναλντ Τραμπ όχι μόνο αξιοποίησε τη μεγαλύτερη αθλητική σκηνή του κόσμου για να διαφημίσει την κυβερνητική του ατζέντα, αλλά απέδειξε με τον πιο ξεκάθαρο τρόπο ότι τα όρια μεταξύ γεωπολιτικής ισχύος και ποδοσφαίρου είναι πλέον πιο δυσδιάκριτα από ποτέ.
