Η ραγδαία εξάπλωση της Τεχνητής Νοημοσύνης (AI) φέρνει μαζί της σημαντικά οφέλη, αλλά και έντονους προβληματισμούς στους χρήστες παγκοσμίως. Αυτό είναι το κεντρικό συμπέρασμα της διεθνούς έρευνας που διεξήγε το World Internet Project (WIP) σε οκτώ χώρες (Ελλάδα, ΗΠΑ, Ελβετία, Τσεχία, Νέα Ζηλανδία, Ινδονησία, Κολομβία και Μακάο), τα αποτελέσματα της οποίας παρουσιάζονται στην ετήσια συνάντηση του οργανισμού στην Αθήνα.
Στην Ελλάδα η έρευνα πραγματοποιήθηκε από το Εθνικό Κέντρο Κοινωνικών Ερευνών (ΕΚΚΕ) στο πλαίσιο του προγράμματος «JustReDI», με τη συμμετοχή 1.440 πολιτών.
Η διαπίστωση των ειδικών: Όπως επισημαίνει ο καθηγητής Τζέφρι Κολ, ιδρυτής του WIP, σε αντίθεση με το διαδίκτυο που ξεκίνησε με τεράστια αισιοδοξία, η Τεχνητή Νοημοσύνη εισήλθε στην καθημερινότητά μας προκαλώντας εξαρχής φόβο και ανησυχία.
Τα ποσοστά χρήσης ανά χώρα
Αν και το AI κυριαρχεί στη δημόσια συζήτηση, η γενική χρήση του (ανεξαρτήτως συχνότητας) παρουσιάζει διακυμάνσεις ανάμεσα στα κράτη που συμμετείχαν:
Ωστόσο, σύμφωνα με ακόμη πιο πρόσφατα στοιχεία του ΕΚΚΕ από διαδικτυακό πάνελ, η Γενετική Τεχνητή Νοημοσύνη (GenAI) αναπτύσσεται με ταχύτατους ρυθμούς. Σχεδόν 8 στους 10 ερωτηθέντες στην Ελλάδα δηλώνουν ότι χρησιμοποιούν πλέον εφαρμογές όπως το ChatGPT, το Copilot ή το Gemini, με τους μισούς από αυτούς να αλληλεπιδρούν με αυτές σε καθημερινή βάση.
Κίνητρα χρήσης και λόγοι αποχής
Γιατί χρησιμοποιούν το AI;
-
Απόκτηση νέων γνώσεων: Αποτελεί βασικό μοχλό, με τα υψηλότερα ποσοστά να καταγράφονται στην Τσεχία (86%), την Ινδονησία (70%) και την Ελλάδα (68%).
-
Επίλυση επαγγελματικών ή σχολικών προβλημάτων: Η Ελλάδα βρίσκεται πολύ ψηλά με 74%, πίσω από την Ινδονησία (85%) και την Τσεχία (78%).
-
Περιέργεια: Το 60% των Ελλήνων χρηστών δοκίμασε την τεχνολογία απλώς για να δει πώς λειτουργεί.
Γιατί το αποφεύγουν;
Ο κυριότερος λόγος αποχής είναι η πεποίθηση ότι η τεχνολογία αυτή δεν σχετίζεται με την καθημερινότητά τους (Κολομβία 55%, Νέα Ζηλανδία 53%, Ελλάδα 45%). Ακολουθεί η έλλειψη ενδιαφέροντος (Κολομβία 45%, Ελλάδα 44%, ΗΠΑ 42%), καθώς και οι επιφυλάξεις για τη διαχείριση των προσωπικών δεδομένων.
Έντονοι φόβοι για την ιδιωτικότητα, την εργασία και το… τέλος της ανθρωπότητας
Παρά την αναγνώριση της χρησιμότητας των εργαλείων AI (με την Κολομβία να ηγείται σε ικανοποίηση με 97%), οι χρήστες εκφράζουν βαθιές ανησυχίες:
-
Παρακολούθηση προσωπικής ζωής: Πάνω από το 50% των συμμετεχόντων σε όλες τις χώρες φοβάται παραβίαση της ιδιωτικότητας. Η Ελλάδα καταγράφει το υψηλότερο ποσοστό ανησυχίας παγκοσμίως με 79%.
-
Απώλεια θέσεων εργασίας: Η Ελλάδα βρίσκεται ξανά στην κορυφή της ανησυχίας με 62%.
-
Υπαρξιακή απειλή: Ένα σημαντικό κομμάτι των πολιτών πιστεύει ότι η Τεχνητή Νοημοσύνη μπορεί να σημάνει το τέλος της ανθρωπότητας (Νέα Ζηλανδία 27%, ΗΠΑ 24%, Τσεχία 21%, Ελλάδα 17%, Κολομβία 16%).
Αρνητικοί για τη χρήση από παιδιά
Οι επιφυλάξεις επεκτείνονται και στην εκπαίδευση, καθώς οι γονείς φοβούνται την εξάρτηση και τη μείωση της κριτικής σκέψης των παιδιών. Θετικοί στο να χρησιμοποιούν τα παιδιά το AI εμφανίζονται οι πολίτες στο Μακάο (64%) και την Τσεχία (51%), ενώ τα ποσοστά αποδοχής πέφτουν κατακόρυφα στη Νέα Ζηλανδία (20%), την Ελλάδα (19%) και την Κολομβία (12%).
