Του Βαγγέλη Πρίφτη
Η υποχρεωτική προσθήκη του Συστήματος Ευφυούς Προσαρμογής Ταχύτητας και του μαύρου κουτιού στα νέα αυτοκίνητα εντός Ευρωπαϊκής Ένωσης είναι δύο τεχνολογικές καινοτομίες που θα βελτιώσουν την οδική ασφάλεια της ηπείρου. Οι αλλαγές θα προκύψουν από τον Ευρωπαϊκό Κανονισμό – General Safety Regulation (EU) 2019/2144, τον οποίο όλες οι εταιρίες κατασκευής οχημάτων θα πρέπει να τηρήσουν απαρέγκλιτα.
Το Σύστημα Ευφυούς Προσαρμογής Ταχύτητας (ISA) είναι μηχανισμός, ο οποίος όταν διαπιστώσει ότι ο οδηγός του οχήματος έχει ξεπεράσει το επιτρεπόμενο όριο ταχύτητας, επεμβαίνει με σκοπό να επανέλθει το όχημα στην σωστή ταχύτητα. Η παρέμβαση του ISA θα μπορεί να γίνει με τρεις τρόπους. Ένας τρόπος θα είναι η ακουστική ή οπτική ειδοποίηση του οδηγού. Ένας εναλλακτικός τρόπος είναι μέσω άσκησης αντίστροφης πίεσης στο πεντάλ της επιτάχυνσης, με αποτέλεσμα ο οδηγός να αναγκάζεται να μειώσει ταχύτητα, ενώ ο η πιο προχωρημένη λύση είναι η άμεση παρέμβαση του «έξυπνου» κινητήρα, ο οποίος θα μειώνει την παροχή καυσίμου όταν η ταχύτητα θα είναι υπερβολική.
Από την άλλη, το μαύρο κουτί, γνωστό και ως Event Data Recorder (EDR), καταγράφει διάφορα δεδομένα σχετικά με τη λειτουργία του οχήματος και τη συμπεριφορά του οδηγού. Όπως συμβαίνει και στα αεροπλάνα, σε περίπτωση ατυχήματος, το μαύρο κουτί «γνωρίζει» την κατάσταση του αυτοκινήτου πριν αυτό συγκρουστεί ή χαθεί ο έλεγχος του. Το μαύρο κουτί, επίσης, θα διαθέτει και το αυτόματο σύστημα ειδοποίησης σύγκρουσης (ACN). Την στιγμή που το ACN διαπιστώσει σύγκρουση, άμεσα θα αποστείλει ειδοποίηση σε μια υπηρεσία παροχής βοήθειας ή σε ένα κέντρο συντονισμού έκτακτης ανάγκης.
Υπάρχουν σημαντικά οφέλη για τους οδηγούς αλλά και για τις αρχές από την χρήση του Συστήματος Ευφυούς Προσαρμογής Ταχύτητας (ISA) και του μαύρου κουτιού στους ευρωπαϊκούς δρόμους. Η υπερβολική ταχύτητα αποτελεί την πρώτη αιτία ατυχημάτων στη Ευρώπη. Η μείωση των ταχυτήτων θα αποφέρει λιγότερα ατυχήματα στους δρόμους. Σε δεύτερο επίπεδο η διατήρηση σταθερής ταχύτητας βελτιώνει τόσο την αποδοτικότητα των οχημάτων μέσω μείωσης της κατανάλωσης καυσίμων, όσο και την μείωση ρύπων προς το περιβάλλον. Επίσης, το ISA έχει σκοπό να αποκαταστήσει την ομαλή ροή της κυκλοφορίας, ειδικά σε αστικές περιοχές, αφού τα οχήματα θα κινούνται στα επιτρεπτά όρια ταχύτητας.
Επιπροσθέτως, το μαύρο κουτί θα προσφέρει πολύτιμα δεδομένα στις αρχές, τις βιομηχανίες κατασκευής οχημάτων και τις ασφαλιστικές εταιρίες για την βελτίωση της οδικής ασφάλειας και την θέσπιση νέων πολιτικών. Οι ελληνικές και ευρωπαϊκές κυβερνήσεις έχουν χρηματοδοτήσει εθνικές οδούς με τρισεκατομμύρια ευρώ με σκοπό την οδική ασφάλεια. Με τη συλλογή πληροφοριών από το μαύρο κουτί στο μέλλον θα μπορέσουν να κάνουν πιο εύστοχες παρεμβάσεις σε αυτές τις οδούς. Τέλος, το μαύρο κουτί θα διευκολύνει τις δικαστικές αρχές να επιλύουν γρηγορότερα υποθέσεις που αφορούν ατυχήματα ή δυστυχήματα στους δρόμους, εφόσον δεν θα αμφισβητείται, πλέον, η συμπεριφορά των οδηγών.
Στον αντίποδα, ίσως οι πρωτοβουλίες αυτές να εμπεριέχουν και κάποιες δυσκολίες. Το ISA βασίζεται σε δεδομένα του GPS (Παγκόσμιο Σύστημα Στιγματοθέτησης), οπότε αν τα στοιχεία του, δεν είναι σωστά, δεν θα είναι σωστοί και οι περιορισμοί προς τον οδηγό. Επίσης, άγνωστο θα είναι το κόστος συντήρησης των δύο συστημάτων. Επιπρόσθετα, είναι λογικό ένας ιδιοκτήτης οχήματος να ανησυχεί για την ιδιωτικότητα και την χρήση των προσωπικών του δεδομένων.
Η Ε.Ε. υπόσχεται πως το Σύστημα Ευφυούς Προσαρμογής Ταχύτητας (ISA) και το μαύρο κουτί, γνωστό και ως Event Data Recorder (EDR) θα φέρουν μια νέα εποχή για την οδική ασφάλεια στην «Γηραιά Ήπειρο».
