Η Πρωταπριλιά, η πρώτη ημέρα του Απριλίου, είναι γνωστή για το έθιμο των αθώων ψεμάτων. Ο μήνας πήρε το όνομά του από το λατινικό aperire (ανοίγω), καθώς τότε ανθίζουν τα λουλούδια.
Το έθιμο των ψεμάτων έχει ρίζες στους αρχαίους Κέλτες, που έλεγαν ψεύτικες ιστορίες για τις αποτυχημένες ψαριές τους. Στη Γαλλία του 16ου αιώνα, όταν η Πρωτοχρονιά μεταφέρθηκε από την 1η Απριλίου στην 1η Ιανουαρίου, όσοι επέμεναν στην παλιά ημερομηνία έγιναν στόχος πειραγμάτων και ψεύτικων δώρων. Μια άλλη εκδοχή συνδέει την Πρωταπριλιά με τους Βυζαντινούς γελωτοποιούς, όταν ένας από αυτούς, ο Κούγκελ, λέγεται πως κυβέρνησε για μια μέρα και καθιέρωσε την 1η Απριλίου ως ημέρα γελοιότητας—μια ιστορία που αποδείχθηκε πρωταπριλιάτικο ψέμα το 1983 από το Associated Press.
Στην Ελλάδα, το έθιμο ήρθε πιθανώς από τις Σταυροφορίες. Σύμφωνα με λαογράφους όπως ο Δημήτριος Λουκάτος, το ψέμα της Πρωταπριλιάς έχει αποτροπαϊκό χαρακτήρα, δηλαδή ξεγελά τις βλαπτικές δυνάμεις και φέρνει τύχη. Πολλοί πιστεύουν πως όποιος καταφέρει μια επιτυχημένη φάρσα θα έχει καλή τύχη, ενώ το “θύμα” θα είναι γρουσούζικο.
Με την έλευση του διαδικτύου, οι πρωταπριλιάτικες φάρσες εξελίχθηκαν σε hoaxes, με διάσημα ψέματα όπως η εύρεση του τάφου του Σωκράτη ή η αλλαγή του μηχανισμού του Big Ben. Η Πρωταπριλιά παραμένει αγαπημένη ημέρα για παιδιά και ενήλικες που διασκεδάζουν σκαρώνοντας αστεία και πειράγματα.
