Ο ιστορικός χάρτης που προσέφερε πρόσφατα ο αρχηγός του Γενικού Επιτελείου Εθνικής Άμυνας (Α/ΓΕΕΘΑ), στρατηγός Δημήτριος Χούπης, στον Οικουμενικό Πατριάρχη Βαρθολομαίο, κατά τη διάρκεια επίσημης επίσκεψης στην Κωνσταντινούπολη έχει γίνει πέτρα του σκανδάλου και έχει προκαλέσει αντιδράσεις από την Τουρκία. Να σημειώσουμε ότι η συγκεκριμένη προσφορά πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο της 18ης Συνόδου των Αρχηγών Ενόπλων Δυνάμεων των Βαλκανικών Χωρών, στην οποία συμμετείχε ο Έλληνας αρχηγός ΓΕΕΘΑ. Η κίνηση, που έλαβε χώρα κατά την επίσκεψή του στο Φανάρι, ερμηνεύτηκε από την Αθήνα ως μία πράξη σεβασμού προς τον Οικουμενικό Πατριάρχη και το θεσμικό του βάρος, μακριά από οποιαδήποτε εθνικιστική χροιά.
Μάλιστα, η αντίδραση της Τουρκίας έγινε γνωστή με πηχυαίους τίτλους σε φιλοκυβερνητικά Μέσα, όπως η εφημερίδα Sözcü. Πηγές του Ελληνικού υπουργείου Εθνικής Άμυνας υπογραμμίζουν κάνοντας σαφές ότι πρόκειται για μια καθαρά συμβολική χειρονομία, χωρίς πολιτικές ή εθνικιστικές προεκτάσεις. Τα σχόλια για την τουρκική δυσφορία, συμπεριλάμβαναν την έκπληξη του Υπουργείου και τους χαρακτηρισμούς για τις αντιδράσεις ως «φαιδρές και ανεξήγητες».
Ποιος είναι ο χάρτης που προσφέρθηκε στον Παναγιώτατο
Πρόκειται για τον «Thraciae Veteris Typus», ένα χαρτογραφικό έργο του 1585, φιλοτεχνημένο από τον διάσημο Φλαμανδό χαρτογράφο Αβραάμ Ορτέλιους. Ο χάρτης απεικονίζει την ευρύτερη γεωγραφική επικράτεια της Θράκης, περιλαμβάνοντας περιοχές όπως τα Στενά των Δαρδανελίων, την Προποντίδα, τον Βόσπορο, την Κωνσταντινούπολη, τον Εύξεινο Πόντο καθώς και τα νησιά Ίμβρο, Τένεδο, Λήμνο, Σαμοθράκη και Θάσο.
Όπως επισημαίνουν στρατιωτικές πηγές, η επιλογή του συγκεκριμένου δώρου έγινε λόγω της ιδιαίτερης συναισθηματικής του αξίας, καθώς απεικονίζει την πατρίδα καταγωγής του Οικουμενικού Πατριάρχη, την Ίμβρο.
«Ο χάρτης επελέγη ως συμβολικό δώρο στον Παναγιώτατο, επειδή απεικονίζει την ιδιαίτερη πατρίδα του, την Ίμβρο», ανέφεραν χαρακτηριστικά, προσθέτοντας με νόημα ότι η ενόχληση της Τουρκίας για έναν χάρτη του 16ου αιώνα μοιάζει τουλάχιστον υπερβολική, ειδικά από τη χώρα που συνεχίζει να επικαλείται τον χάρτη της αποκαλούμενης «Γαλάζιας Πατρίδας», παρά την παντελή απουσία νομικής βάσης στο Διεθνές Δίκαιο.
Η αντίδραση της Άγκυρας κάνει λόγο για «εργαλειοποίηση του παρελθόντος», χαρακτηρίζοντας την ελληνική πρωτοβουλία ως «νοσταλγική παρηγοριά». Οι ίδιες πηγές κάλεσαν την Αθήνα να δείξει, κατά την άποψή τους, ρεαλισμό και να αποδεχθεί «τα ιστορικά δεδομένα». Συγκεκριμένα, μεταφέρθηκαν τα εξής:: «Η εργαλειοποίηση του παρελθόντος για να δοθεί ένα μήνυμα δεν είναι παρά μια νοσταλγική παρηγοριά. Καλούμε αυτούς που προσπαθούν να διαταράξουν τις εποικοδομητικές προσεγγίσεις που προβάλλουν οι ηγέτες των δύο χωρών και όσους προσπαθούν να κάνουν πολιτική καριέρα σπέρνοντας τη διχόνοια μεταξύ του τουρκικού και του ελληνικού λαού να δουν, να κατανοήσουν και να αποδεχθούν τις πραγματικότητες εγκαταλείποντας τις νοσταλγικές παρηγοριές»
Η ελληνική απάντηση σημείωσαν από το ελληνικό υπουργείο Εθνικής Άμυνας ήταν άμεση : «Το να διαμαρτύρονται για χάρτη της συγκεκριμένης ιστορικής περιόδου «πηγές» του υπουργείου Άμυνας της Τουρκίας, μιας χώρας που επικαλείται εν έτει 2025 χάρτη της «Γαλάζιας Πατρίδας», αγγίζει τα όρια της φαιδρότητας»,
Ο δημιουργός του χάρτη
Ο Αβραάμ Ορτέλιους (14 Απριλίου 1527 – 28 Ιουνίου 1598) ήταν Φλαμανδός χαρτογράφος και γεωγράφος, ο οποίος αναγνωρίζεται ως δημιουργός του πρώτου σύγχρονου άτλαντα, του Theatrum Orbis Terrarum («Θέατρο του Κόσμου»). Θεωρείται συχνά ως ένας από τους ιδρυτές της Σχολής Χαρτογραφίας της Ολλανδίας και ένας από τους εκπροσώπους της ίδιας σχολής κατά τη χρυσή εποχή της (περίπου τις δεκαετίες 1570-1670). Πιστεύεται επίσης ότι είναι ο πρώτος άνθρωπος που υποστήριξε το γεγονός ότι οι ήπειροι συνδέονταν μεταξύ τους προτού λάβουν τις σημερινές θέσεις τους.
