Σε φάση πλήρους αναδιάρθρωσης εισέρχεται ο ΟΠΕΚΕΠΕ, καθώς μέσα στους επόμενους μήνες οι λειτουργίες του θα μεταφερθούν στην Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ). Η κυβέρνηση βρίσκεται αντιμέτωπη με τη στενή προθεσμία της 4ης Νοεμβρίου, που έχει θέσει η Κομισιόν για την παρουσίαση του νέου σχεδίου δράσης (action plan) σχετικά με τη λειτουργία του Οργανισμού, ενώ παράλληλα «τρέχει» η διαδικασία για την καταβολή της προκαταβολής της βασικής ενίσχυσης στα τέλη Νοεμβρίου.
Το νέο θεσμικό πλαίσιο
Το νομοσχέδιο που καθορίζει τη μεταφορά του ΟΠΕΚΕΠΕ στην ΑΑΔΕ παρουσιάζεται στο σημερινό υπουργικό συμβούλιο από τους Κωστή Χατζηδάκη, Κυριάκο Πιερρακάκη και Κώστα Τσιάρα. Σύμφωνα με τον σχεδιασμό, ο ΟΠΕΚΕΠΕ θα λειτουργεί πλέον ως Γενική Διεύθυνση της ΑΑΔΕ, μεταφέροντας όλες τις βάσεις δεδομένων, τα πληροφοριακά συστήματα, τους φακέλους πληρωμών και τα στοιχεία προσωπικού.
Ο ΟΠΕΚΕΠΕ διανέμει περισσότερα από 2,3 δισ. ευρώ ετησίως σε πάνω από 600.000 δικαιούχους, καθιστώντας τη μετάβαση μία από τις πιο κρίσιμες διοικητικές μεταρρυθμίσεις στο πεδίο των αγροτικών ενισχύσεων.
Η πλήρης ένταξη στην ΑΑΔΕ αναμένεται έως το πρώτο εξάμηνο του 2026, με στόχο το νέο σύστημα να είναι πλήρως λειτουργικό στο τέλος του ίδιου έτους.
Αυστηρότεροι έλεγχοι και ψηφιακές διασταυρώσεις
Με τη μεταφορά του ΟΠΕΚΕΠΕ, η ΑΑΔΕ θα αναλάβει τη διαχείριση και τον έλεγχο των κοινοτικών ενισχύσεων, αξιοποιώντας τα ψηφιακά εργαλεία και τις διασταυρώσεις δεδομένων που ήδη εφαρμόζει στον φορολογικό τομέα.
Αυτό σημαίνει ότι οι ενισχύσεις θα συνδέονται πλέον άμεσα με τα δηλωμένα εισοδήματα και την παραγωγή. Για παράδειγμα, στους κτηνοτρόφους θα ελέγχονται και τα τιμολόγια πώλησης γάλακτος και κρέατος, ώστε να διασφαλίζεται η αντιστοιχία των επιδοτήσεων με την πραγματική δραστηριότητα.
Παράλληλα, οι αιτήσεις ενίσχυσης θα υποβάλλονται μέσω ενός ενιαίου ψηφιακού περιβάλλοντος, ενώ οι φυσικοί έλεγχοι θα ενισχυθούν με τη χρήση δορυφορικών και γεωχωρικών εργαλείων.
Στόχος: Διαφάνεια, ταχύτητα και μείωση γραφειοκρατίας
Η μεταρρύθμιση στοχεύει στην εξυγίανση και τον εκσυγχρονισμό του συστήματος πληρωμών. Οι αλλαγές περιλαμβάνουν:
-
Αναβάθμιση των διαδικασιών πληρωμών και ενίσχυση του εσωτερικού ελέγχου.
-
Διαλειτουργικότητα των συστημάτων ΟΠΕΚΕΠΕ και ΑΑΔΕ.
-
Τυποποίηση και πιστοποίηση όλων των διαδικασιών.
-
Εξάλειψη καθυστερήσεων και αυστηροποίηση των ελέγχων για αποφυγή καταχρήσεων.
Κατά τη μεταβατική περίοδο, οι υπηρεσίες του ΟΠΕΚΕΠΕ θα συνεχίσουν να λειτουργούν κανονικά, με στόχο η ένταξη να γίνει σταδιακά και χωρίς διακοπή των πληρωμών.
Η προθεσμία της Κομισιόν και τα δύο action plans
Η 4η Νοεμβρίου αποτελεί κρίσιμη ημερομηνία για την ελληνική κυβέρνηση, καθώς τότε πρέπει να παρουσιαστεί στην Κομισιόν το αναθεωρημένο σχέδιο δράσης (action plan 2) για τη γεωχωρική αποτύπωση των δεδομένων του ΟΣΔΕ, που διασφαλίζει τη διαφάνεια και την εγκυρότητα των ενισχύσεων.
Η Κομισιόν έχει ήδη δώσει παράταση έξι μηνών, έως τον Μάρτιο 2026, για την ολοκλήρωση του action plan 1, το οποίο αφορά την εξυγίανση του ΟΠΕΚΕΠΕ. Σε περίπτωση μη συμμόρφωσης, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει προειδοποιήσει με αναστολή πληρωμών, κάτι που θα μπορούσε να προκαλέσει πάγωμα των αγροτικών ενισχύσεων και σοβαρές οικονομικές επιπτώσεις για τον πρωτογενή τομέα.
