Ενώ η Ευρώπη ζει ακόμη φθινοπωρινές θερμοκρασίες, στα βάθη της Αρκτικής γεννιέται το φαινόμενο που θα καθορίσει τον φετινό χειμώνα — ο πολικός στρόβιλος, μια τεράστια δίνη ψυχρού αέρα που αρχίζει ήδη να ενισχύεται. Οι μετεωρολόγοι προειδοποιούν ότι η σταθερότητα ή η «ρήξη» του στροβίλου θα κρίνει αν η ήπειρος θα βιώσει έναν ήπιο ή έναν ιδιαίτερα ψυχρό Δεκέμβριο.
Τι είναι ο πολικός στρόβιλος
Ο πολικός στρόβιλος (polar vortex) είναι μια ζώνη ισχυρών ανέμων και χαμηλών πιέσεων που περιστρέφεται γύρω από τον Βόρειο Πόλο, εγκλωβίζοντας τον παγωμένο αέρα στα βόρεια γεωγραφικά πλάτη. Όσο ο στρόβιλος παραμένει συμπαγής, το ψύχος μένει περιορισμένο στην Αρκτική και η νότια Ευρώπη απολαμβάνει ηπιότερο καιρό.
Αν όμως εξασθενήσει ή «σπάσει» σε μικρότερα τμήματα, τότε παγωμένες αέριες μάζες κατέρχονται νοτιότερα, προκαλώντας απότομες ψυχρές εισβολές και χιονοπτώσεις σε πολλές περιοχές της Ευρώπης — ακόμη και στη Μεσόγειο.
Οι πρώτες ενδείξεις ανατροπής
Τα τελευταία μετεωρολογικά δεδομένα δείχνουν έντονη ψύξη πάνω από τον Αρκτικό Ωκεανό, με τον σχηματισμό ενός νέου πυρήνα στροβίλου που δέχεται πιέσεις από αντικυκλώνες στη Γροιλανδία και τον Καναδά. Αυτοί οι θερμότεροι αέριοι όγκοι διαταράσσουν το ρεύμα του αεροχειμάρρου (jet stream), ένα φαινόμενο που ονομάζεται upward wave forcing.
Αν οι ισχυροί δυτικοί άνεμοι στη στρατόσφαιρα επιβραδυνθούν, μπορεί να προκύψει αστάθεια ή και «διάσπαση» του στροβίλου — κάτι που οδηγεί συνήθως σε βαθύ χειμώνα για την Ευρώπη.
Τι σημαίνει αυτό για την Ελλάδα
Αν το σενάριο αυτό επαληθευτεί, από τα τέλη Νοεμβρίου έως τις αρχές Δεκεμβρίου υπάρχει πιθανότητα εμφάνισης ψυχρής εισβολής από τα βόρεια, με αισθητή πτώση θερμοκρασίας και χιόνια στα ορεινά και ημιορεινά. Οι μετεωρολόγοι επισημαίνουν ότι ο φετινός χειμώνας ίσως αποδειχθεί περισσότερο «ζωντανός» και απρόβλεπτος, με εναλλαγές ήπιων διαστημάτων και έντονων φάσεων ψύχους.
Αν ο στρόβιλος παραμείνει σταθερός, η Ελλάδα θα έχει έναν σχετικά ήπιο Δεκέμβριο. Αν όμως διαταραχθεί, ο πρώτος ισχυρός παγερός επισκέπτης του φετινού χειμώνα μπορεί να φτάσει στη χώρα ήδη πριν τα Χριστούγεννα.
