Μεταναστευτικό: Τα πρώτα αποτελέσματα από την εφαρμογή του νέου πλαισίου για τη διαπίστωση ανηλικότητας αιτούντων άσυλο αποκαλύπτουν σημαντικές αποκλίσεις μεταξύ των δηλωμένων και των πραγματικών ηλικιών. Σύμφωνα με τα στοιχεία του Υπουργείου Μετανάστευσης, περισσότεροι από 6 στους 10 μετανάστες που εμφανίστηκαν ως ανήλικοι αποδείχθηκαν ενήλικες, ενώ μόλις ένας στους δέκα ήταν πράγματι κάτω των 18 ετών.
Νέο πρωτόκολλο ελέγχου ηλικίας
Το νέο σύστημα τέθηκε σε εφαρμογή στα τέλη Αυγούστου, με κοινή υπουργική απόφαση των Υπουργείων Μετανάστευσης και Υγείας. Το πρωτόκολλο, που υπογράφηκε στις 22 Αυγούστου από τον Θάνο Πλεύρη, τη Σέβη Βολουδάκη και τον Άδωνι Γεωργιάδη, προβλέπει σειρά ιατρικών εξετάσεων για περιπτώσεις όπου υπάρχουν αμφιβολίες ως προς την ηλικία του αιτούντος. Οι εξετάσεις περιλαμβάνουν αξιολόγηση σωματικής ανάπτυξης, ψυχοκοινωνική εκτίμηση και, εφόσον χρειάζεται, ακτινογραφία του αριστερού καρπού για εκτίμηση οστικής ωρίμανσης.
Τα πρώτα στοιχεία: 6 στους 10 ήταν ενήλικες
Όπως προκύπτει από την επεξεργασία 104 περιπτώσεων:
-
59 άτομα κρίθηκαν ενήλικες
-
10 αποδείχθηκαν ανήλικοι
-
35 φάκελοι εξετάζονται ακόμη
Παράλληλα, αρκετοί αιτούντες αρνήθηκαν να υποβληθούν στις εξετάσεις, με αποτέλεσμα –σύμφωνα με τη νομοθεσία– να καταταχθούν αυτόματα ως ενήλικες. Το υπουργείο τονίζει ότι ο στόχος είναι να διασφαλιστεί η προστασία των πραγματικά ασυνόδευτων ανηλίκων και να αποτραπεί η κατάχρηση του συστήματος.
Τι δείχνουν διεθνή παραδείγματα
Τα ελληνικά ευρήματα ευθυγραμμίζονται με αντίστοιχες εμπειρίες άλλων ευρωπαϊκών χωρών. Στη Σουηδία, η εθνική υπηρεσία ιατροδικαστικής πραγματοποίησε το 2019 σχεδόν 8.000 εξετάσεις ηλικίας, με το 84% των περιπτώσεων να αποδεικνύεται ότι αφορούσε ενήλικες. Παρόμοια εικόνα καταγράφηκε και στο Ηνωμένο Βασίλειο, όπου το 2020 περίπου 2.100 από τους 3.900 αιτούντες που ισχυρίστηκαν ότι ήταν ανήλικοι εντοπίστηκαν να έχουν ψευδή στοιχεία ηλικίας, κυρίως από το Αφγανιστάν, την Ερυθραία, το Ιράν και το Ιράκ.
Γιατί καταγράφονται ψευδείς δηλώσεις
Όπως επισημαίνουν στελέχη του Υπουργείου Μετανάστευσης, η ψευδής δήλωση ανηλικότητας αποτελεί συχνή τακτική μεταξύ ανδρών 18–35 ετών που επιχειρούν να αποφύγουν τη διοικητική κράτηση και να επωφεληθούν από το καθεστώς προστασίας των ασυνόδευτων ανηλίκων. Η ιδιότητα του «ανήλικου» συνεπάγεται διαφορετικό νομικό πλαίσιο, προνομιακές διαδικασίες ασύλου και πρόσβαση σε ειδικές δομές φιλοξενίας, στερώντας συχνά θέσεις από πραγματικά ανήλικα παιδιά που χρειάζονται φροντίδα και στέγη.
