Η νέα ανάλυση του ΟΟΣΑ για τη δημογραφική πορεία της Ελλάδας φωτίζει μια πραγματικότητα που πλέον δεν χωρά αμφισβήτηση: Η χώρα γερνάει, μικραίνει και βλέπει τον παραγωγικό της πληθυσμό να συρρικνώνεται με ρυθμούς που απειλούν άμεσα την οικονομική της ισορροπία. Ο επικεφαλής του Κέντρου Δυναμικής Πληθυσμών του ΟΟΣΑ, Άρης Αλεξόπουλος, παρουσίασε στην ΕΡΤ μια εικόνα ιδιαίτερα ανησυχητική για το μέλλον.
Μείωση 30% στον παραγωγικό πληθυσμό μέχρι το 2050
Όπως προβλέπεται, η ηλικιακή ομάδα 15–64 ετών θα μειωθεί κατά περίπου 2 εκατομμύρια άτομα μέσα στα επόμενα 25 χρόνια. Από τα σημερινά 6,6 εκατομμύρια, ο αριθμός θα υποχωρήσει κατά 30%, αφήνοντας μια αγορά εργασίας με έντονα κενά και χαμηλότερη συνολική δυναμική.
Ο κ. Αλεξόπουλος προειδοποίησε ότι, εάν δεν αυξηθεί η παραγωγικότητα, η ελληνική οικονομία μπορεί να χάσει έως και 15% του ΑΕΠ. Παράλληλα, μεγάλος αριθμός επιχειρήσεων δηλώνει ήδη ότι δεν βρίσκει διαθέσιμο προσωπικό, παρά το γεγονός ότι η ανεργία παραμένει υπαρκτή.
Επιχειρήσεις χωρίς προσωπικό παρά την ανεργία
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάστηκαν:
• Το 75% των επιχειρήσεων αναφέρει αδυναμία κάλυψης θέσεων εργασίας.
• Προ πανδημίας αναλογούσε 1 άνεργος ανά κενή θέση, ενώ σήμερα 1 άνεργος αντιστοιχεί σε 10 διαθέσιμες θέσεις.
Η έλλειψη δεξιοτήτων, η χαμηλή ελκυστικότητα ορισμένων επαγγελμάτων και οι διακρίσεις στην αγορά εργασίας επιτείνουν το πρόβλημα. Σοβαρές ελλείψεις καταγράφονται σε τεχνικά επαγγέλματα όπως υδραυλικοί, χειριστές κλαρκ και μηχανικοί αυτοκινήτων.
«Έμφυλος και ηλικιακός ρατσισμός» στην εργασία
Ο Άρης Αλεξόπουλος στάθηκε ιδιαίτερα σε δύο ομάδες που πλήττονται δυσανάλογα:
• Γυναίκες: Από τα 3 εκατομμύρια σε ηλικία εργασίας, εργάζονται μόλις 1,8 εκατομμύρια.
• Ηλικίες 55–64: Από 1,5 εκατομμύριο ανθρώπους, περίπου 700.000 είναι εκτός αγοράς εργασίας.
Ο ίδιος μίλησε για συστημικά εμπόδια που αποτελούν μορφές έμφυλης και ηλικιακής διάκρισης.
Αναγκαία η στοχευμένη μετανάστευση εργαζομένων
Για να καλυφθούν τα τεράστια κενά που δημιουργούνται, ο επικεφαλής του ΟΟΣΑ εισηγήθηκε οργανωμένη προσέλκυση εργαζομένων από τρίτες χώρες. Η στρατηγική που περιέγραψε περιλαμβάνει:
• εντοπισμό εργαζομένων στις χώρες προέλευσης
• γλωσσική προετοιμασία πριν την άφιξη
• επαγγελματική κατάρτιση πριν την ένταξη στην ελληνική αγορά
• προγράμματα μακράς παραμονής ώστε να υπάρχει σταθερότητα
Παράδειγμα αποτελεσματικής πρακτικής αποτελεί η συμφωνία Ελλάδας – Αιγύπτου για 5.000 εργαζομένους.
«Ο ανταγωνισμός του μέλλοντος θα είναι για το ανθρώπινο δυναμικό»
Ο κ. Αλεξόπουλος κατέληξε ότι τη δεκαετία που έρχεται, οι χώρες θα ανταγωνίζονται όχι μόνο σε τεχνολογία ή κεφάλαιο, αλλά κυρίως στην ικανότητά τους να προσελκύσουν εργαζόμενους. Για την Ελλάδα, με τα σημερινά δεδομένα, το δημογραφικό δεν είναι απλώς ένα κοινωνικό πρόβλημα, αλλά ένας κρίσιμος οικονομικός παράγοντας που θα καθορίσει την πορεία της χώρας ως το 2050.
