Ένα βίντεο που δύσκολα μπορείς να παρακολουθήσεις χωρίς να ανατριχιάσεις κυκλοφόρησε σήμερα, Παγκόσμια Ημέρα για την Εξάλειψη της Βίας κατά των Γυναικών. Θύματα γυναικοκτονιών που συγκλόνισαν την Ελλάδα «επιστρέφουν» μέσω Τεχνητής Νοημοσύνης και στέλνουν το δικό τους, σπαρακτικό μήνυμα, “Μίλησε πριν να είναι αργά”.
Την ώρα που η χώρα καταγράφει ολοένα και περισσότερα περιστατικά ενδοοικογενειακής βίας, η φωνή των θυμάτων έστω και ψηφιακά έρχεται να ταρακουνήσει μια κοινωνία που συχνά μαθαίνει για τη βία… όταν είναι ήδη αργά.
Το σωματείο «Γίνε Άνθρωπος» παρουσιάζει ένα πρωτοποριακό βίντεο, στο οποίο γυναίκες που δολοφονήθηκαν αναδύονται ξανά, δίνοντας φωνή σε όσες δεν πρόλαβαν να σωθούν.
Οι γυναίκες «επιστρέφουν» για να μιλήσουν
Με τη συναίνεση των οικογενειών τους, η Ελένη Τοπαλούδη, η Γαρυφαλλιά Ψαρράκου, η Ντόρα Ζαχαριά, η Ερατώ Μανωλακέλλη, η Σοφία Σαββίδου, η Πολυξένη Μπέρδου και η Κυριακή Γρίβα «ζωντανεύουν» ψηφιακά μέσω AI και αφηγούνται, η καθεμία με τη δική της ιστορία, το ίδιο σκληρό συμπέρασμα: ότι η βία σκοτώνει και πως καμία γυναίκα δεν είναι μόνη.
«Κάποτε ήμουν κοπέλα… και με δολοφόνησαν», ακούγεται σε μια από τις πιο δυνατές στιγμές του βίντεο, το οποίο δημιουργήθηκε για να μας θυμίσει ότι πίσω από κάθε γυναικοκτονία βρίσκεται μια γυναίκα που ζήτησε βοήθεια, που φοβήθηκε, που εγκλωβίστηκε, που δεν πρόλαβε.
Τα εγκλήματα που σόκαραν την Ελλάδα
Το βίντεο αναφέρεται σε όλες τις γυναίκες που έχασαν τη ζωή τους από έμφυλη βία, ανάμεσά τους:
Η Γαρυφαλλιά Ψαρράκου, δολοφονημένη στη Φολέγανδρο το 2021 από τον σύντροφό της που την πέταξε στα βράχια.
Η Ελένη Τοπαλούδη, βιασμένη, βασανισμένη και πεταμένη ζωντανή στη θάλασσα στη Ρόδο το 2018.
Η Ερατώ Μανωλακέλλη, πυροβολημένη μέσα στο σπίτι της στη Λέσβο από τον εν διαστάσει σύζυγό της.
Η Σοφία Σαββίδου και η Πολυξένη Μπέρδου, δολοφονημένες εν ψυχρώ σε πάρκινγκ σούπερ μάρκετ στην Κηφισιά.
Η Ντόρα Ζαχαριά, πυροβολημένη από τον πρώην σύντροφό της στη Ρόδο, λίγες μέρες αφού τον είχε εγκαταλείψει.
Η Κυριακή Γρίβα, μαχαιρωμένη έξω από το Α.Τ. Αγίων Αναργύρων, όπου είχε πάει για να ζητήσει βοήθεια — μία υπόθεση που οδήγησε σε ποινικές διώξεις και κατά αστυνομικών για παράλειψη.
Κάθε ιστορία ένα «γιατί» που μένει αναπάντητο.
Η κακοποίηση που δεν φαίνεται – και αυτή που σκοτώνει
Την ίδια ώρα, η μαρτυρία μιας κακοποιημένης γυναίκας στο ERTnews φωτίζει τη βαρβαρότητα που βιώνουν καθημερινά χιλιάδες γυναίκες πίσω από κλειστές πόρτες.
Με αλλοιωμένη φωνή και γυρισμένη πλάτη, η Ελένη περιγράφει 15 χρόνια σκληρής σωματικής και ψυχικής κακοποίησης: «Η βία ήταν όλων των μορφών… Ήταν ψυχική, οικονομική, στέρηση ελευθερίας, ήταν βιασμοί», αναφέρει.
Πέντε χρόνια μετά τον χωρισμό της, εξακολουθεί να ζει με το βάρος του τραύματος:
«Η κακοποίηση σε εγκλωβίζει. Πιστεύεις ότι δεν υπάρχει σωτηρία. Δεν ξέρω τι σημαίνει αγάπη».
Τα στοιχεία του τελευταίου τριμήνου δείχνουν ανησυχητική αύξηση των περιστατικών σε αρκετές περιοχές της χώρας, με τη Θεσσαλία να καταγράφει άνοδο 27,8%. Οι δομές φιλοξενίας και τα κέντρα στήριξης αποδεικνύονται σωτήρια για εκατοντάδες γυναίκες που παλεύουν να σταθούν ξανά στα πόδια τους.
«Γίνε η φωνή που εκείνες δεν πρόλαβαν να έχουν»
Το βίντεο από το «Γίνε Άνθρωπος» δημιουργήθηκε από τον Αντώνη Αγγελίδη σε σενάριο της εγκληματολόγου Κέλλυς Ιωάννου και έχει έναν ξεκάθαρο στόχο:
να αφυπνίσει, να συγκινήσει, να παρακινήσει.
«Γίνε η φωνή που εκείνες δεν πρόλαβαν να έχουν. Γίνε η δράση που θα σώσει μια ζωή. Γίνε Άνθρωπος», είναι το μήνυμα που κλείνει το βίντεο, καλώντας την κοινωνία να σταματήσει να αγνοεί τα σημάδια και τις κραυγές βοήθειας.
Ένα μήνυμα που αφορά όλους μας
Η Παγκόσμια Ημέρα για την Εξάλειψη της Βίας κατά των Γυναικών δεν είναι απλώς μια ημερομηνία στο ημερολόγιο. Είναι υπενθύμιση, υπόσχεση, ευθύνη.
Για κάθε γυναίκα που δεν πρόλαβε. Για κάθε γυναίκα που φοβάται να μιλήσει.
Και για κάθε μία που σήμερα κάνει το πρώτο βήμα.
Η βία δεν είναι «ιδιωτική υπόθεση».
Είναι έγκλημα.
Και η σιωπή δεν σώζει καμία.
