Ολοκληρώθηκε η πρώτη φάση εκκαθάρισης των φοιτητικών καταλόγων – Κυβέρνηση και Υπουργείο Παιδείας μιλούν για εξορθολογισμό, «δεύτερη ευκαιρία» και αναβάθμιση του δημόσιου πανεπιστημίου, όπου με την ολοκλήρωση του 2025 έκλεισε και ένα κεφάλαιο δεκαετιών για τα ελληνικά πανεπιστήμια. Στις 31 Δεκεμβρίου ολοκληρώθηκε η πρώτη φάση της διαδικασίας εκκαθάρισης των φοιτητικών καταλόγων στα Ανώτατα Εκπαιδευτικά Ιδρύματα, οδηγώντας στη διαγραφή 308.605 μη ενεργών φοιτητών που δεν πληρούσαν τα προβλεπόμενα κριτήρια συνέχισης της φοίτησής τους.
Η διαδικασία αφορά φοιτητές που είχαν εισαχθεί σε τετραετή προγράμματα σπουδών πριν από το 2017 και δεν αξιοποίησαν τις δυνατότητες παράτασης που προέβλεπε το νέο θεσμικό πλαίσιο. Υλοποιήθηκε στο πλαίσιο του Ν. 4957/2022, όπως τροποποιήθηκε με τον Ν. 5224/2025, και βασίστηκε σε στοιχεία που απέστειλαν τα ίδια τα Πανεπιστήμια.
«Δεν είναι τιμωρία – είναι εξορθολογισμός»
Η υπουργός Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού Σοφία Ζαχαράκη υπογράμμισε ότι το πρόβλημα των ανενεργών φοιτητών αποτελούσε διαχρονική στρέβλωση του συστήματος:
«Για δεκαετίες, το καθεστώς των ανενεργών φοιτητών αδικούσε τους πάντες:
τα Ιδρύματα που δεν μπορούσαν να προγραμματίσουν,
τους ενεργούς φοιτητές που κοπίαζαν
και κυρίως τους ίδιους τους νέους, που έμεναν εγκλωβισμένοι χωρίς ουσιαστική σύνδεση με τις σπουδές τους».
Η υπουργός τόνισε ότι το νέο πλαίσιο δεν είναι άκαμπτο, καθώς προβλέπει εξαιρέσεις και ευελιξία για εργαζόμενους φοιτητές, άτομα με προβλήματα υγείας ή σοβαρές οικογενειακές υποχρεώσεις. Όπως σημείωσε, χιλιάδες φοιτητές αξιοποίησαν τη λεγόμενη «δεύτερη ευκαιρία», συνεχίζοντας κανονικά τις σπουδές τους.
«Η φοιτητική ιδιότητα δεν είναι ισόβια σε κανένα σύγχρονο ευρωπαϊκό πανεπιστήμιο. Θέλουμε πτυχία με αξία, που να αντανακλούν προσπάθεια, ικανότητες και συνέπεια».
Τι αλλάζει για τα Πανεπιστήμια
Από την πλευρά του, ο υφυπουργός Παιδείας, αρμόδιος για την Ανώτατη Εκπαίδευση, Νίκος Παπαϊωάννου, χαρακτήρισε τη διαδικασία «αναγκαίο και ουσιαστικό βήμα» για τη λειτουργία των ΑΕΙ.
Όπως εξήγησε, με επικαιροποιημένους φοιτητικούς καταλόγους, τα Πανεπιστήμια μπορούν πλέον:
-
να προγραμματίζουν με ακρίβεια τις ανάγκες τους σε διδακτικό και διοικητικό προσωπικό
-
να σχεδιάζουν καλύτερα τις υποδομές και τους πόρους
-
να κατανέμουν πιο ορθολογικά τη χρηματοδότηση
-
να βελτιώνουν τα ποιοτικά κριτήρια που λαμβάνονται υπόψη στις διεθνείς κατατάξεις
«Η εκκαθάριση δεν στρέφεται κατά της ακαδημαϊκής κοινότητας. Αντίθετα, τη θωρακίζει και της επιτρέπει να λειτουργεί με διαφάνεια και αξιοπιστία», σημείωσε.
«Δεύτερη ευκαιρία» και επόμενα βήματα
Σύμφωνα με το Υπουργείο Παιδείας, εντός των επόμενων ημερών θα ανακοινωθούν αναλυτικά στοιχεία για τον αριθμό των φοιτητών που κατάφεραν να διατηρήσουν τη φοιτητική τους ιδιότητα αξιοποιώντας τις μεταβατικές διατάξεις.
Η κυβέρνηση επιμένει ότι στόχος της παρέμβασης δεν είναι ο αποκλεισμός, αλλά η αναβάθμιση του δημόσιου πανεπιστημίου, ώστε να:
-
στηρίζει τους ενεργούς φοιτητές
-
απονέμει πτυχία με ουσιαστικό αντίκρισμα
-
λειτουργεί με κανόνες, αξιοπιστία και θεσμική συνέπεια
Όπως τονίζεται από την πολιτική ηγεσία, η εκκαθάριση των καταλόγων αποτελεί μόνο την αρχή μιας ευρύτερης αναδιάρθρωσης, με τελικό στόχο ένα ελληνικό δημόσιο πανεπιστήμιο πιο σύγχρονο, λειτουργικό και ανταγωνιστικό σε ευρωπαϊκό επίπεδο.
