Σημαντικές αλλαγές στη Στρατιωτική θητεία και ειδικότερα στον τρόπο που τοποθετούνται και μετατίθενται οι στρατεύσιμοι οπλίτες φέρνει ο νόμος 5265/2026, που ήδη δημοσιεύθηκε στο ΦΕΚ. Το νέο πλαίσιο βάζει σαφείς κανόνες, αυστηρή ιεράρχηση κριτηρίων και ξεκάθαρη προτεραιότητα στις επιχειρησιακές ανάγκες, αλλάζοντας όσα γνώριζαν μέχρι σήμερα οι φαντάροι για τη θητεία τους.
Οι ρυθμίσεις αφορούν όλους τους οπλίτες που υπηρετούν την κύρια ή πρόσθετη στρατιωτική υποχρέωση, αλλά και δόκιμους, έφεδρους και επίκουρους αξιωματικούς, ενώ προβλέπουν από την αρχή της θητείας πού και πώς μπορεί να υπηρετήσει κάποιος και πότε μπορεί να μετακινηθεί.
Τι σημαίνει τοποθέτηση, μετάθεση, απόσπαση και διάθεση
Ο νόμος βάζει σαφείς ορισμούς για κάθε μορφή μετακίνησης. Η τοποθέτηση αφορά την αρχική ή οριστική ένταξη του οπλίτη σε μονάδα μετά την κατάταξη. Η μετάθεση σημαίνει μετακίνηση σε άλλη μονάδα ή υπηρεσία, ενώ η απόσπαση έχει προσωρινό χαρακτήρα, αποκλειστικά για έκτακτες ανάγκες, με ανώτατο όριο τις 45 ημέρες στη διάρκεια όλης της θητείας.
Η διάθεση αφορά ακόμη πιο σύντομη απασχόληση σε άλλη μονάδα, έως 15 ημέρες συνολικά, όταν δεν καλύπτονται οι ανάγκες με άλλον τρόπο. Όλα αυτά πλέον μπαίνουν σε αυστηρό χρονικό και υπηρεσιακό πλαίσιο.
Πού τοποθετούνται υποχρεωτικά οι στρατεύσιμοι
Μετά την ολοκλήρωση της βασικής εκπαίδευσης, οι τοποθετήσεις γίνονται υποχρεωτικά σε μονάδες υψηλών απαιτήσεων. Για τον Στρατό Ξηράς, η προτεραιότητα δίνεται στις επιχειρησιακές μονάδες και ιδιαίτερα σε περιοχές πρώτης γραμμής, όπως το Βόρειο Αιγαίο, ο Έβρος, η Κάλυμνος, η Κάρπαθος, η Κάσος, η Κως και η Ρόδος.
Στο Πολεμικό Ναυτικό, οι οπλίτες τοποθετούνται αρχικά σε πλοία, ναυστάθμους και νησιωτικές υπηρεσίες, ενώ στην Πολεμική Αεροπορία προβλέπεται υπηρεσία εκτός Αττικής και Θεσσαλονίκης, σε μονάδες με αυξημένο βαθμό δυσκολίας.
Τα κριτήρια που καθορίζουν πού θα υπηρετήσει ο οπλίτης
Οι τοποθετήσεις και οι μεταθέσεις δεν γίνονται πλέον με γενικές εκτιμήσεις.
- Ο νόμος καθορίζει συγκεκριμένη σειρά κριτηρίων, με απόλυτη προτεραιότητα στις επιχειρησιακές και υπηρεσιακές ανάγκες.
- Ακολουθούν το μορφωτικό επίπεδο, τα ειδικά προσόντα και δεξιότητες και, τελευταίο στη σειρά, ο τόπος προτίμησης και η εντοπιότητα.
Με απλά λόγια, η δήλωση προτίμησης μετρά, αλλά δεν υπερισχύει των αναγκών του Στρατού.
Πότε και πώς γίνονται οι μεταθέσεις
Οι τακτικές μεταθέσεις δεν μπορούν να γίνουν πριν συμπληρωθούν έξι μήνες από την κατάταξη.
- Μετά το εξάμηνο, ο οπλίτης μπορεί να μετατεθεί με βάση τα ίδια αυστηρά κριτήρια που ισχύουν για την τοποθέτηση.
- Οι έκτακτες μεταθέσεις προβλέπονται οποτεδήποτε, αλλά μόνο για σοβαρούς λόγους: αποδεδειγμένες υπηρεσιακές ανάγκες
- σοβαρά πειθαρχικά παραπτώματα ή
- βαρείς προσωπικοί και οικογενειακοί λόγοιπου εξετάζονται από ειδική επιτροπή.
Η ηλεκτρονική δήλωση τόπου προτίμησης
Για πρώτη φορά, η δήλωση τόπου προτίμησης γίνεται ηλεκτρονικά πριν από την κατάταξη, μέσω των επίσημων ιστοτόπων των Γενικών Επιτελείων.
Ο οπλίτης την οριστικοποιεί κατά την κατάταξή του, ενώ αλλαγή επιτρέπεται μόνο αν προκύψουν σοβαροί λόγοι μετά την έναρξη της θητείας.
- Η δήλωση αυτή λαμβάνεται υπόψη κυρίως στις μεταθέσεις και όχι στην αρχική τοποθέτηση.
Ποιοι μπορούν να ζητήσουν κατ’ εξαίρεση τοποθέτηση ή μετάθεση
Ο νόμος προβλέπει ειδική πενταμελή επιτροπή ανά Κλάδο, που εξετάζει αιτήματα για εξαιρετικές περιπτώσεις.
Προτεραιότητα δίνεται
- σε σοβαρά οικογενειακά και κοινωνικά ζητήματα, όπως
- απώλεια συγγενούς πρώτου βαθμού
- επιμέλεια ατόμου με βαριά αναπηρία
- γονεϊκές υποχρεώσεις ή
- οικογένειες με χαμηλό εισόδημα και ανεργία.
Η γνώμη του διοικητή της μονάδας παίζει ρόλο, αλλά η τελική κρίση ανήκει στην επιτροπή.
Ειδικές κατηγορίες και υπηρεσία στο εξωτερικό
Ξεχωριστή μεταχείριση προβλέπεται
- για αθλητές,
- μέλη της Προεδρικής Φρουράς,
- θρησκευτικούς λειτουργούς,
- πρώην εργαζόμενους σε στρατιωτικά εργοστάσια και
- άτομα που έχουν ολοκληρώσει πρόγραμμα απεξάρτησης.
Παράλληλα, ανοίγει ο δρόμος για τοποθέτηση οπλιτών σε γραφεία Ακολούθων Άμυνας σε ελληνικές πρεσβείες στο εξωτερικό, υπό αυστηρές προϋποθέσεις, χωρίς πρόσθετες αποδοχές και μόνο για το υπόλοιπο της θητείας.
Τι αλλάζει συνολικά στη φιλοσοφία της θητείας
Με τον νόμο 5265/2026, η στρατιωτική θητεία περνά σε πιο «σκληρό» και δομημένο πλαίσιο.
Οι επιχειρησιακές ανάγκες μπαίνουν ξεκάθαρα πάνω από τις προσωπικές επιθυμίες, οι μετακινήσεις αποκτούν χρονικά όρια και η διαδικασία γίνεται πιο διαφανής αλλά και πιο απαιτητική.
Το μήνυμα είναι σαφές,λιγότερη ευελιξία, περισσότερη πειθαρχία και ξεκάθαροι κανόνες από την πρώτη ημέρα στο στρατόπεδο.
