Στα χέρια της πολιτικής ηγεσίας του υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών βρίσκεται πλέον το πόρισμα για τη σοβαρή διακοπή επικοινωνιών που παρέλυσε το FIR Αθηνών την Κυριακή 4 Ιανουαρίου 2026. Η Ειδική Επιτροπή Διερεύνησης, που συγκροτήθηκε με απόφαση του υπουργού Χρίστος Δήμας, καταλήγει ότι το περιστατικό δεν οφείλεται σε κυβερνοεπίθεση ή εξωτερική παρέμβαση, αλλά σε «ψηφιακό θόρυβο» που προήλθε από εσωτερική αστοχία του τηλεπικοινωνιακού συστήματος.
Ποια ήταν η αιτία του προβλήματος
Σύμφωνα με την έκθεση των εμπειρογνωμόνων, το συμβάν προκλήθηκε από αποσυγχρονισμό πολλών ετερογενών διατάξεων και διεπαφών που καταλήγουν στις εγκαταστάσεις των ΚΕΠΑΘΜ. Ο αποσυγχρονισμός αυτός δημιούργησε «ψηφιακό θόρυβο», οδηγώντας στην ακούσια ενεργοποίηση και συνεχή εκπομπή κρίσιμου αριθμού πομπών. Το αποτέλεσμα ήταν η σοβαρή υποβάθμιση, έως και διακοπή, βασικών τηλεπικοινωνιακών διασυνδέσεων που υποστηρίζουν τον έλεγχο εναέριας κυκλοφορίας.
Η πλήρης αποκατάσταση επήλθε μόνο μετά από επανασυγχρονισμό και επανεκκινήσεις των συστημάτων, σε συνδυασμό με επαναδρομολόγηση της κίνησης στο δίκτυο κορμού, ενέργειες που πραγματοποιήθηκαν κατόπιν εκούσιας παρέμβασης του τηλεπικοινωνιακού παρόχου.
Τι έγινε κατά τη διάρκεια του περιστατικού
Για λόγους ασφάλειας πτήσεων επιβλήθηκε άμεσα πλήρης περιορισμός χωρητικότητας, το λεγόμενο zero rate, ενώ ενεργοποιήθηκαν διαδικασίες έκτακτης ανάγκης. Η επαναφορά των υπηρεσιών έγινε σταδιακά και η πλήρης αποκατάσταση καταγράφηκε στις 16:53 τοπική ώρα.
Με βάση τις αναφορές στο σύστημα ECCAIRS και την αξιολόγηση της Αρχή Πολιτικής Αεροπορίας, το περιστατικό ταξινομήθηκε ως χαμηλής διακινδύνευσης, χωρίς παραβίαση ελαχίστων διαχωρισμών μεταξύ αεροσκαφών. Παράλληλα, δεν εντοπίστηκαν ενδείξεις κυβερνοεπίθεσης ή κακόβουλης εξωτερικής παρεμβολής, ενώ δεν διαπιστώθηκε ζήτημα αεροπορικής ασφάλειας υπό την έννοια άμεσου ή έμμεσου κινδύνου για πτήσεις.
Το κρίσιμο πρόβλημα της παρωχημένης τεχνολογίας
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στο γεγονός ότι το υφιστάμενο σύστημα Επικοινωνιών Φωνής της Υπηρεσίας Πολιτικής Αεροπορίας, καθώς και οι κρίσιμες τηλεπικοινωνιακές υποδομές που το υποστηρίζουν, βασίζονται σε τεχνολογία SDH (Synchronous Digital Hierarchy). Πρόκειται για τεχνολογία εκτός υποστήριξης από τον κατασκευαστή, χωρίς ουσιαστικές εγγυήσεις αξιοπιστίας, γεγονός που –όπως επισημαίνει η Επιτροπή– αυξάνει τους συστημικούς κινδύνους.
Οι εισηγήσεις της Επιτροπής
Το πόρισμα καταλήγει σε συγκεκριμένες προτάσεις με στόχο την αποτροπή παρόμοιων περιστατικών στο μέλλον. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνεται η επίσπευση της μετάβασης σε τεχνολογία VoIP, με την ολοκλήρωση της προμήθειας και επιχειρησιακής λειτουργίας του νέου συστήματος VCS/RCS και των 495 νέων πομποδεκτών. Προτείνεται επίσης η θεσμοθέτηση μόνιμου μηχανισμού άμεσης απόκρισης μεταξύ ΥΠΑ και ΟΤΕ, με τυποποιημένες διαδικασίες κρίσεων και τακτικές δοκιμές υπό την εποπτεία της ΑΠΑ.
Παράλληλα, η Επιτροπή εισηγείται ενίσχυση της τηλεμετρίας και του τηλεχειρισμού στα κομβικά σημεία του δικτύου, αυξημένη εποπτεία του ραδιοφάσματος από την ΕΕΤΤ για έγκαιρο εντοπισμό ανωμαλιών, καθώς και μετεγκατάσταση των εγκαταστάσεων του ΚΕΠΑΘΜ σε καταλληλότερο περιβάλλον, ώστε να μειωθούν οι επιχειρησιακές εξαρτήσεις και οι συστημικοί κίνδυνοι.
Ποιοι συμμετείχαν στη διερεύνηση
Η Επιτροπή λειτούργησε υπό τον Διοικητή της Αρχής Πολιτικής Αεροπορίας Χρήστο Τσίτουρα και πλαισιώθηκε από στελέχη της Εθνικής Αρχής Κυβερνοασφάλειας, των Ενόπλων Δυνάμεων, της ΕΕΤΤ, καθώς και εκπροσώπους του EUROCONTROL, με παρατηρητή από την EASA. Ως εμπλεκόμενοι φορείς αναγνωρίστηκαν η Υπηρεσία Πολιτικής Αεροπορίας και ο ΟΤΕ, οι οποίοι κατέθεσαν επίσημες αναφορές και παρείχαν στοιχεία στο πλαίσιο της έρευνας.
