Το υψηλών απαιτήσεων, εκτεταμένο και σύνθετο έργο της διάσωσης και συντήρησης των περισσότερων από 100.000 αντικειμένων που εντοπίστηκαν στο Τατόι κατά τη διάρκεια των εργασιών αποκατάστασής του παρουσιάστηκε σήμερα στο αμφιθέατρο της Εθνικής Πινακοθήκης – Μουσείο Αλεξάνδρου Σούτσου, στο πλαίσιο ημερίδας αφιερωμένης στο πολυσχιδές έργο της συντήρησης και τεκμηρίωσης της πολύτιμης συλλογής του πρώην βασιλικού κτήματος.
Μια συλλογή που αφηγείται τη νεότερη ιστορία
Κατά τη διάρκεια της ημερίδας με τίτλο «Συντήρηση της Συλλογής Τατοΐου: Λύνοντας τους γρίφους», που διοργάνωσε η Διεύθυνση Συντήρησης Αρχαίων και Νεότερων Μνημείων του Υπουργείου Πολιτισμού, παρουσιάστηκαν τα κινητά ευρήματα του Κτήματος Τατοΐου, τα οποία συλλέχθηκαν με προσοχή, συντηρήθηκαν και τεκμηριώθηκαν με επιστημονική μεθοδολογία.
Ανάμεσα σε αυτά περιλαμβάνονται περίτεχνες άμαξες και πολυτελή αυτοκίνητα που βρέθηκαν θαμμένα στη σκόνη, έπιπλα, πολύτιμα έργα τέχνης, πανάκριβα ενδύματα κλεισμένα μέσα σε βαλίτσες, χρηστικά αντικείμενα, βιβλία, φωτογραφίες και έγγραφα, τα οποία συνθέτουν μια ολοζώντανη αφήγηση στιγμών της νεότερης ελληνικής και ευρωπαϊκής ιστορίας.
«Κάθε αντικείμενο ένας ξεχωριστός γρίφος»
Η υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη χαρακτήρισε τη σημερινή συνάντηση ως εξαιρετική ευκαιρία να φωτιστεί ένα κομβικό αλλά σε μεγάλο βαθμό αθέατο κεφάλαιο του εγχειρήματος αποκατάστασης και ανάδειξης του πρώην βασιλικού κτήματος.
Όπως σημείωσε, ο τίτλος της ημερίδας αποδίδει με ακρίβεια την επιστημονική πραγματικότητα της συντήρησης, καθώς κάθε αντικείμενο αποτέλεσε έναν ξεχωριστό «γρίφο» που απαιτούσε αναγνώριση υλικών, αξιολόγηση φθοράς και επιλογή της κατάλληλης μεθοδολογίας παρέμβασης.
Ψηφιοποίηση και τεκμηρίωση ως αναπόσπαστο μέρος του έργου
Η Λίνα Μενδώνη τόνισε ότι το έργο της συντήρησης συνδέεται άρρηκτα με την ψηφιοποίηση και την τεκμηρίωση, ώστε κάθε αντικείμενο να αποκτήσει τη δική του θέση και «φωνή» σε ένα ευρύτερο αφήγημα που γεφυρώνει το παρελθόν με το παρόν.
Όπως ανέφερε, η διαδικασία αυτή προσφέρει πολύτιμα εργαλεία για την έρευνα, την εκπαίδευση και τον περαιτέρω πολιτιστικό σχεδιασμό, ενισχύοντας τον ρόλο του Τατοΐου ως πολιτιστικού και ιστορικού αποθέματος εθνικής σημασίας.
Ένας τόπος φορτισμένος από την ιστορία
Η υπουργός Πολιτισμού υπογράμμισε επίσης ότι στους χώρους του Κτήματος Τατοΐου αποτυπώθηκαν ανεξίτηλα οι ζωές και οι πράξεις των μελών της βασιλικής δυναστείας που το δημιούργησε και το κατοίκησε, καθώς και τα πολιτικά γεγονότα, οι ιδεολογικές εξελίξεις, οι κοινωνικές ανακατατάξεις και οι πολιτισμικές μεταβολές που σημάδεψαν την Ελλάδα τον 19ο και τον 20ό αιώνα.
Δεκαετίες εγκατάλειψης πριν τη διάσωση
Ωστόσο, όπως επισήμανε, η ιστορική αυτή σημασία δεν συνοδεύτηκε επί δεκαετίες από την ανάλογη φροντίδα. Μετά τη μεταβολή του 1974 και έως την απόφαση του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου του Στρασβούργου το 2003, το κτήμα, τα κτήριά του και τα κινητά αντικείμενά του παρέμειναν εγκαταλελειμμένα και παραμελημένα, στο έλεος των καιρικών φαινομένων και της ανθρώπινης ιδεοληψίας, με δεκάδες χιλιάδες αντικείμενα υψηλής ιστορικής και καλλιτεχνικής αξίας να βρίσκονται στοιβαγμένα σε ακατάλληλες συνθήκες.
Σήμερα, μέσα από το εκτεταμένο πρόγραμμα συντήρησης και τεκμηρίωσης, το Τατόι ανακτά σταδιακά τη θέση του ως ζωντανό μνημείο ιστορίας και πολιτισμού, μετατρέποντας τη σιωπή της εγκατάλειψης σε αφήγηση μνήμης και γνώσης.
