Σε κομβικό σημείο μπαίνει σήμερα η εκπαιδευτική μεταρρύθμιση του Εθνικού Απολυτηρίου, καθώς στις 12:00 το μεσημέρι πραγματοποιείται στο Μέγαρο Μαξίμου σύσκεψη υψηλού επιπέδου, υπό την προεδρία του πρωθυπουργού Κυριάκος Μητσοτάκης.
Η συνάντηση σηματοδοτεί την επίσημη έναρξη του θεσμικού διαλόγου για μια αλλαγή που φιλοδοξεί να επανακαθορίσει τον ρόλο του Λυκείου και να αποσυνδέσει την εκπαιδευτική διαδικασία από τη στενή λογική των Πανελλαδικών Εξετάσεων.
Στη σύσκεψη συμμετέχουν ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης Κωστής Χατζηδάκης και η υπουργός Παιδείας Σοφία Ζαχαράκη, δίνοντας σαφές πολιτικό στίγμα στο εγχείρημα, το οποίο περιλαμβάνεται στις βασικές νομοθετικές προτεραιότητες της κυβέρνησης για το 2026.
Το χρονοδιάγραμμα και ο στόχος της μεταρρύθμισης
Σύμφωνα με τον κυβερνητικό σχεδιασμό, το Εθνικό Απολυτήριο δεν θα εφαρμοστεί άμεσα. Θα αφορά τους μαθητές που θα φοιτήσουν στην Α’ Λυκείου το σχολικό έτος 2027-2028, ενώ η πλήρης εφαρμογή του νέου συστήματος τοποθετείται δύο χρόνια αργότερα.
Η επιλογή αυτή δεν είναι τυχαία, καθώς στόχος είναι να υπάρξει επαρκής χρόνος προσαρμογής για σχολεία, εκπαιδευτικούς και μαθητές.
Η βασική φιλοσοφία της αλλαγής είναι η ουσιαστική αναβάθμιση του Λυκείου. Κυβερνητικές πηγές επισημαίνουν ότι το σημερινό μοντέλο έχει οδηγήσει το σχολείο να λειτουργεί σχεδόν αποκλειστικά ως προθάλαμος των ΑΕΙ, με αποτέλεσμα την εκπαιδευτική μονομέρεια και τη μεγάλη οικονομική επιβάρυνση των οικογενειών λόγω της εκτεταμένης φροντιστηριακής προετοιμασίας.
Έλεγχος αξιοπιστίας και νέο σύστημα αξιολόγησης
Κεντρικό ρόλο στο νέο σύστημα θα έχει η δημιουργία Εθνικού Σώματος Αξιολογητών, το οποίο θα στελεχωθεί από έμπειρους εκπαιδευτικούς της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης.
Οι ενδοσχολικές εξετάσεις θα συνεχίσουν να διορθώνονται από τους διδάσκοντες, ωστόσο τα γραπτά θα ψηφιοποιούνται και θα ελέγχονται δειγματοληπτικά από εξωτερικούς αξιολογητές.
Παρεμβάσεις θα προβλέπονται σε περιπτώσεις υπερβαθμολόγησης ή όταν καταγράφονται μεγάλες αποκλίσεις μεταξύ προφορικής και γραπτής βαθμολογίας, με όριο τις πέντε μονάδες. Το σύστημα αυτό επιχειρεί να απαντήσει στο διαχρονικό ζήτημα της αξιοπιστίας των ενδοσχολικών βαθμών, χωρίς να επαναφέρει ένα καθεστώς εξεταστικής πίεσης αντίστοιχο των Πανελλαδικών.
Τι αλλάζει σε Λύκειο και εισαγωγή στα ΑΕΙ
Το προσχέδιο που αναμένεται να τεθεί σε δημόσια διαβούλευση προβλέπει σημαντικές αλλαγές. Στην Α’ και Β’ Λυκείου, όλα τα θέματα των προαγωγικών εξετάσεων θα προκύπτουν με κλήρωση από την Τράπεζα Θεμάτων, ενώ καταργείται η Ελάχιστη Βάση Εισαγωγής. Στη θέση της θεσπίζεται βάση 10 στο Εθνικό Απολυτήριο ως προϋπόθεση για τη διεκδίκηση θέσης στα ΑΕΙ.
Ο γενικός μέσος όρος για την εισαγωγή στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση θα προκύπτει από τον βαθμό του Εθνικού Απολυτηρίου και από ειδικές απολυτήριες εξετάσεις σε τέσσερα μαθήματα ανά επιστημονικό πεδίο, σε πανελλαδικό επίπεδο. Τα πανεπιστημιακά τμήματα θα εξακολουθήσουν να ορίζουν συντελεστές βαρύτητας, διατηρώντας λόγο στη διαμόρφωση του τελικού αποτελέσματος.
Παράλληλα, το υπουργείο Παιδείας αναμένεται να ζητήσει από τα ΑΕΙ συγκεκριμένες προτάσεις για την ενίσχυση του ρόλου τους στη διαδικασία εισαγωγής των φοιτητών, ενισχύοντας τη σύνδεση σχολείου και ανώτατης εκπαίδευσης.
Επιτροπή Σοφών και αναζήτηση συναινέσεων
Καθοριστικό ρόλο στη διαμόρφωση των τελικών ρυθμίσεων θα έχει η Επιτροπή Σοφών που προτίθεται να συστήσει η κυβέρνηση. Όπως έχει τονίσει ο πρωθυπουργός, στόχος είναι μέσα στους επόμενους έξι έως εννέα μήνες να παρουσιαστεί μια ολοκληρωμένη πρόταση με όσο το δυνατόν ευρύτερη πολιτική και κοινωνική αποδοχή.
Το Εθνικό Απολυτήριο αποτελεί ένα από τα πιο φιλόδοξα στοιχήματα της κυβέρνησης στον τομέα της Παιδείας και η σημερινή σύσκεψη στο Μέγαρο Μαξίμου ανοίγει ουσιαστικά τον δρόμο για μια από τις μεγαλύτερες αλλαγές στο ελληνικό εκπαιδευτικό σύστημα των τελευταίων δεκαετιών.
