Υπάρχουν τραγωδίες που δεν κλείνουν ποτέ. Όχι επειδή δεν πέρασε ο χρόνος, αλλά επειδή έμειναν αναπάντητα τα πιο βασικά ερωτήματα. Η πτώση του C-130 της Πολεμική Αεροπορία στο όρος Όθρυς, τον Φεβρουάριο του 1991, δεν είναι απλώς το πιο πολύνεκρο αεροπορικό δυστύχημα στην ιστορία του Σώματος.
Είναι μια υπόθεση που, 35 χρόνια μετά, εξακολουθεί να βαραίνει σαν σκιά πάνω από οικογένειες, συναδέλφους και μια ολόκληρη περίοδο εθνικής έντασης.
Εξήντα τρεις άνθρωποι επιβιβάστηκαν σε ένα μεταγωγικό αεροσκάφος για μια αποστολή ρουτίνας. Κανείς δεν έφτασε ποτέ στον προορισμό του.
Η πτήση που χάθηκε από τα ραντάρ
Ήταν Τρίτη, 5 Φεβρουαρίου 1991. Ένα C-130 με αριθμό 748 απογειώθηκε από το στρατιωτικό αεροδρόμιο της Ελευσίνα, με ενδιάμεσο σταθμό τη Νέα Αγχίαλος και τελικό προορισμό τα Χανιά. Η αποστολή αφορούσε τη μεταφορά στρατιωτικού προσωπικού στη Σούδα, σε μια περίοδο όπου ο Πόλεμος του Κόλπου είχε φέρει τις Ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις σε καθεστώς αυξημένης επιφυλακής.
Στις 12:55 το μεσημέρι, ενώ το αεροσκάφος πετούσε στα 8.000 πόδια και είχε ξεκινήσει διαδικασία προσέγγισης διά οργάνων, καταγράφηκε η τελευταία του επικοινωνία με τον πύργο ελέγχου. Δεν αναφέρθηκε κανένα πρόβλημα.
Έξι λεπτά αργότερα, το στίγμα του χάθηκε από τα ραντάρ. Και μαζί του χάθηκαν 58 στρατιωτικοί και πέντε μέλη πληρώματος.
Ακολούθησε πανικός, σιωπή και ένα τεράστιο ερώτημα, πού μπορεί να βρίσκεται ένα αεροσκάφος τέτοιου μεγέθους που εξαφανίστηκε χωρίς σήμα κινδύνου.
Οι έρευνες, τα συντρίμμια και οι πρώτες σκιές
Η κινητοποίηση υπήρξε πρωτοφανής. Μαχητικά, μεταγωγικά, ελικόπτερα, πυροσβεστικά αεροσκάφη και επίγειες δυνάμεις έψαχναν σε μια τεράστια περιοχή από τη Μαγνησία έως τη Φθιώτιδα και τη βόρεια Εύβοια, μέσα σε κακοκαιρία, ομίχλη και χιονόπτωση.
Τελικά, το πρωί της Παρασκευής 8 Φεβρουαρίου, ο τότε αντισμήναρχος Γιώργος Καραγιάννης εντόπισε τα συντρίμμια από ελικόπτερο, σε μια χιονισμένη πλαγιά της Όθρυος.
«Είδα μία περιοχή μήκους 300 μέτρων και πλάτους περίπου 50 μέτρων γεμάτη από συντρίμμια και πτώματα. Απομακρύνθηκα για να μην αλλοιώσω τον χώρο», είχε περιγράψει αργότερα.
Το C-130 είχε καρφωθεί με την κοιλιά στην κορυφή Τσατάλι, σε υψόμετρο 1.520 μέτρων, περίπου 60 χιλιόμετρα μακριά από το σημείο όπου θα έπρεπε να βρίσκεται. Η γωνία πορείας ήταν λανθασμένη κατά 63 μοίρες. Κάτι δεν ταίριαζε.
Από εκείνο το σημείο και μετά, αντί για απαντήσεις, άρχισαν τα ερωτήματα.
- Γιατί μετακινήθηκαν μεγάλα κομμάτια του αεροσκάφους πριν ολοκληρωθεί η έρευνα;
Μετά τον εντοπισμό του C-130 και χωρίς να έχει ξεκινήσει καν η έρευνα, ελικόπτερα Σινούκ άρχισαν να μετακινούν από τη θέση τους μεγάλα κομμάτια του αεροσκάφους. Μαζί με αυτά τα μεγάλα κομμάτια, μετακίνησαν και κάποια μεγάλα κιβώτια το περιεχόμενο των οποίων μέχρι και σήμερα παραμένει άγνωστο.
- Γιατί δεν βρέθηκαν άμεσα ιατροδικαστές στο σημείο;
Λίγο μετά τα σωστικά συνεργεία άρχισαν να μεταφέρουν και τους νεκρούς χωρίς στο σημείο να έχει προλάβει να φτάσουν ακόμα οι ιατροδικαστές.
- Και γιατί υπήρχαν μαρτυρίες για επιβάτες που φαίνεται να είχαν επιζήσει αρχικά, προσπαθώντας να προστατευτούν από το ψύχος;
Η Πολεμική Αεροπορία δήλωσε στους συγγενείς των θυμάτων πως οι άνθρωποι τους είχαν βρει ακαριαίο θάνατο.
Όμως αυτόπτες μάρτυρες που συμμετείχαν στις έρευνες είπαν πως σίγουρα υπήρχαν επιζώντες! Αυτό προέκυψε τόσο από τα σημεία που βρέθηκαν όσο και από το γεγονός ότι πολλοί φορούσαν διπλά και τριπλά ρούχα προκειμένου να προστατευτούν από τις πολικές θερμοκρασίες!
Μάλιστα κάποιοι από τους μάρτυρες είχαν πει τότε στους συγγενείς των νεκρών πως τρεις από τους επιβαίνοντες είχαν βρεθεί να είναι ακουμπισμένοι με την πλάτη τους στον τοίχο ενός μικρού κτίσματος που χρησιμοποιούν οι βοσκοί και το οποίο υπήρχε δίπλα ακριβώς από το σημείο της συντριβής του αεροσκάφους…
Όλα αυτά τα… περίεργα αν τα συγκεντρώσει κανείς όλα μαζί, μας κάνουν ένα μεγάλο μυστήριο.
Το «άκρως απόρρητο» πόρισμα και η σιωπή
Η επίσημη εκδοχή μίλησε για ακαριαίο θάνατο όλων των επιβαινόντων. Ωστόσο, μαρτυρίες διασωστών και στρατιωτικών που συμμετείχαν στις επιχειρήσεις άφηναν ανοιχτό το ενδεχόμενο κάποιοι να είχαν επιβιώσει μετά την πρόσκρουση.
Το γεγονός ότι το αεροσκάφος φαινόταν να επιχειρεί τελευταία στιγμή ανάκτηση ύψους ενίσχυε τις αμφιβολίες.
Ο μόνος που οδηγήθηκε τελικά στο εδώλιο ήταν ο υπεύθυνος εναέριας κυκλοφορίας της Νέας Αγχιάλου, επισμηναγός Στέφανος Τίγκας.
Κατηγορήθηκε για παράβαση στρατιωτικού καθήκοντος εν καιρώ μερικής επιστράτευσης, για ανθρωποκτονία κατά συρροήν και εξ αμελείας και για καταστροφή αεροπλάνου.
Καταδικάστηκε πρωτόδικα, αθωώθηκε αμετάκλητα το 1996 και λίγο αργότερα πέθανε βυθισμένος στην κατάθλιψη.
Οι οικογένειες των θυμάτων μίλησαν για συγκάλυψη. Και το πιο βαρύ στοιχείο ήρθε στο τέλος, το πόρισμα της επιτροπής διερεύνησης χαρακτηρίστηκε «Άκρως Απόρρητο» και δεν δόθηκε ποτέ στη δημοσιότητα, ούτε καν στα δικαστήρια.
Τριάντα πέντε χρόνια μετά, το C-130 της Όθρυος δεν είναι απλώς ένα αεροπορικό δυστύχημα. Είναι μια ανοιχτή πληγή, μια υπόθεση που έμεινε μισοειπωμένη και ένα κομμάτι ιστορίας που συνεχίζει να ζητά απαντήσεις.
