Η Ελλάδα κάνει ένα βήμα που μέχρι πριν λίγα χρόνια έμοιαζε μακρινό, για πρώτη φορά Έλληνας επιστήμονας εκπαιδεύεται για το διάστημα, εντάσσεται σε επίσημο πρόγραμμα εκπαίδευσης αστροναυτών του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Διαστήματος. Ο Δρ. Αδριανός Γολέμης ξεκινά τον Μάρτιο του 2026 την εκπαίδευσή του στο Ευρωπαϊκό Κέντρο Αστροναυτών της ESA στην Κολωνία, ανοίγοντας έναν νέο κύκλο για τη συμμετοχή της χώρας στη διαστημική εξερεύνηση.
Από τη Λάρισα στην Κολωνία της ESA
Ο Αδριανός Γολέμης κατάγεται από τη Λάρισα, είναι απόφοιτος Ιατρικής Σχολής στην Ελλάδα και έχει πραγματοποιήσει μεταπτυχιακές σπουδές στη Γαλλία. Το 2014 συμμετείχε σε 14μηνη ιατρική ερευνητική αποστολή στην Ανταρκτική, σε συνθήκες απομόνωσης, ενώ από το 2018 υπηρετεί ως ιατρός αστροναυτών στην ESA.
Το 2022 πέτυχε μια ακόμη σημαντική διάκριση: ολοκλήρωσε με επιτυχία τη διαδικασία επιλογής αστροναυτών της ESA και βρέθηκε στους 25 επικρατέστερους ανάμεσα σε 22.500 υποψηφίους από όλη την Ευρώπη, επίδοση που αποτέλεσε ιστορική πρωτιά για Έλληνα επιστήμονα.
Τι περιλαμβάνει η εκπαίδευση αστροναυτών
Η εκπαίδευση, που θα διαρκέσει από τον Μάρτιο έως τον Οκτώβριο του 2026, αποτελεί βασική προϋπόθεση για μελλοντική συμμετοχή σε διαστημικές αποστολές. Το πρόγραμμα συνδυάζει επιστημονική κατάρτιση και απαιτητική σωματική προετοιμασία.
Στο πλαίσιο της εκπαίδευσης περιλαμβάνονται:
Μαθήματα αεροδιαστημικής μηχανικής
Λειτουργία και συστήματα του Διεθνούς Διαστημικού Σταθμού (ISS)
Διαδικασίες εκτόξευσης και προσθαλάσσωσης
Θέματα ασφάλειας αποστολής
Αρχές αστροφυσικής και επιστημών της Γης
Εισαγωγή στη ρομποτική και στα συστήματα επικοινωνίας
Προσομοιώσεις σε εργαστήριο ουδέτερης πλεύσης για εξομοίωση διαστημικού περιπάτου
Εκπαίδευση στην επικοινωνία της επιστήμης και στη διαχείριση μέσων
Το πρόγραμμα στοχεύει στην πλήρη επιχειρησιακή ετοιμότητα των υποψηφίων, τόσο τεχνικά όσο και σε επίπεδο συνεργασίας πληρώματος.
«Ιστορική στιγμή για τη χώρα»
Ο υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης Δημήτρης Παπαστεργίου δήλωσε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ:
«Η ένταξη του Δρ. Αδριανού Γολέμη στο επίσημο πρόγραμμα εκπαίδευσης αστροναυτών του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Διαστήματος αποτελεί μια ιστορική στιγμή για τη χώρα μας. Είναι μια επιτυχία που αναδεικνύει το υψηλό επίπεδο του ελληνικού επιστημονικού δυναμικού και τη δυνατότητα της Ελλάδας να βρίσκεται στην αιχμή των ευρωπαϊκών εξελίξεων. Η Ελλάδα σήμερα δεν παρακολουθεί απλώς τη διαστημική πρόοδο. Συμμετέχει ενεργά και επενδύει στρατηγικά σε έναν τομέα που διαμορφώνει το μέλλον της τεχνολογίας και της καινοτομίας. Ως Κυβέρνηση, ενισχύουμε ουσιαστικά την παρουσία της χώρας μας στην ESA, με την εθνική συμμετοχή να ξεπερνά πλέον τα 66 εκατ. ευρώ ανά τριετία. Παράλληλα, αξιοποιούμε πόρους περίπου 200 εκατ. ευρώ από το Ταμείο Ανάκαμψης για την υλοποίηση του Εθνικού Προγράμματος Μικροδορυφόρων. Πρόκειται για μια επένδυση που δημιουργεί νέες δυνατότητες για την οικονομία, την έρευνα και τις ελληνικές επιχειρήσεις υψηλής τεχνολογίας».
Ενίσχυση της ελληνικής παρουσίας στο διάστημα
Από το 2022 και μετά, η Ελλάδα έχει προχωρήσει σε συντονισμένες κινήσεις για την ενίσχυση της συμμετοχής της στον τομέα της ανθρώπινης και ρομποτικής διαστημικής εξερεύνησης. Πανεπιστήμια, ερευνητικά κέντρα και επιχειρήσεις υψηλής τεχνολογίας συγκροτούν πλέον ένα πιο συνεκτικό οικοσύστημα, ενώ η Εθνική Διαστημική Στρατηγική δίνει προτεραιότητα στις επανδρωμένες αποστολές και στα ρομποτικά συστήματα.
Καθοριστική υπήρξε η απόφαση του Νοεμβρίου 2025 για διπλασιασμό της εθνικής συνδρομής στα προγράμματα της ESA. Η ελληνική συμμετοχή ξεπερνά πλέον τα 66 εκατ. ευρώ ανά τριετία, επιτρέποντας πρόσβαση σε πιο σύνθετα έργα έρευνας και ανάπτυξης.
Μέσω του ανταποδοτικού μηχανισμού της ESA, σημαντικό μέρος των πόρων επιστρέφει στην ελληνική οικονομία με τη μορφή συμβάσεων σε ερευνητικά ιδρύματα και επιχειρήσεις, ενισχύοντας την καινοτομία και δημιουργώντας θέσεις εργασίας υψηλής εξειδίκευσης.
Η διαστημική οικονομία σε ανοδική τροχιά
Η παγκόσμια διαστημική οικονομία για το 2026 εκτιμάται στα 630 δισ. δολάρια, με ετήσιο ρυθμό αύξησης περίπου 9%. Η επανδρωμένη και ρομποτική εξερεύνηση, καθώς και οι μεταφορές φορτίων, αποτελούν βασικούς πυλώνες ανάπτυξης, με δείκτη απόδοσης επένδυσης που εκτιμάται μεταξύ 3,4 και 3,8.
Η ένταξη του Αδριανού Γολέμη στην εκπαίδευση της ESA δεν είναι μόνο προσωπική διάκριση. Αποτελεί ένδειξη ότι η Ελλάδα διεκδικεί ρόλο σε έναν τομέα με στρατηγική, τεχνολογική και οικονομική σημασία για τις επόμενες δεκαετίες.
Για πρώτη φορά, η ελληνική σημαία αποκτά παρουσία σε επίσημο πρόγραμμα εκπαίδευσης αστροναυτών της ESA. Το αν αυτή η διαδρομή θα οδηγήσει σε μελλοντική διαστημική αποστολή, θα το δείξει ο χρόνος. Το βέβαιο είναι ότι η Ελλάδα παύει να παρακολουθεί το διάστημα από απόσταση και συμμετέχει ενεργά στη διαμόρφωση του επόμενου κεφαλαίου της ευρωπαϊκής διαστημικής εξερεύνησης.
