Το τελευταίο «αντίο» στη σπουδαία βυζαντινολόγο Ελένη Γλύκατζη Αρβελέρ θα πουν σήμερα Παρασκευή (20/02) συγγενείς, φίλοι και πλήθος κόσμου. Η κηδεία της θα τελεστεί στις 13:00 στη Μητρόπολη Αθηνών, δημοσία δαπάνη, με απόφαση των αρμόδιων υπουργών.
Νωρίτερα, η σορός της θα τεθεί σε λαϊκό προσκύνημα, δίνοντας τη δυνατότητα σε όσους θέλουν να την αποχαιρετήσουν να τιμήσουν τη μνήμη της. Η διακεκριμένη ακαδημαϊκός έφυγε από τη ζωή τη Δευτέρα 16 Φεβρουαρίου, σε ηλικία 99 ετών, σκορπίζοντας θλίψη στον πνευματικό κόσμο της Ελλάδας και της Ευρώπης.
Από τον Βύρωνα στη Σορβόννη
Η Ελένη Γλύκατζη Αρβελέρ γεννήθηκε στην Αθήνα στις 29 Αυγούστου 1926. Οι γονείς της, πρόσφυγες από τη Μικρά Ασία μετά τη Μικρασιατική Καταστροφή, εγκαταστάθηκαν στον Βύρωνα. Από μικρή ηλικία έδειξε έντονο πολιτικό και κοινωνικό ενδιαφέρον· μόλις έξι ετών εκφωνούσε «λόγους» στη γειτονιά της, διαβάζοντας εφημερίδα υπέρ του Βενιζέλου.
Στα 14 της εντάχθηκε στην Αντίσταση, μεταφέροντας μηνύματα στη διάρκεια της Κατοχής. Σπούδασε Ιστορία και Αρχαιολογία στη Φιλοσοφική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών και ακολούθησε μια πορεία που την οδήγησε στη διεθνή ακαδημαϊκή κορυφή.
Εργάστηκε ως ερευνήτρια στο CNRS της Γαλλίας από το 1955 και το 1967 εξελέγη καθηγήτρια Βυζαντινής Ιστορίας στο Πανεπιστήμιο Paris I Panthéon-Sorbonne. Το 1976 έγινε η πρώτη γυναίκα πρόεδρος του ιδρύματος, ανοίγοντας δρόμο για τις γυναίκες στην ανώτατη εκπαίδευση.
Διεθνής αναγνώριση και κορυφαίες θέσεις
Η πορεία της δεν περιορίστηκε στη Σορβόννη. Διετέλεσε η πρώτη γυναίκα πρύτανης της Ακαδημίας και καγκελάριος των Πανεπιστημίων του Παρισιού (1982-1989), ενώ ανέλαβε την προεδρία του Κέντρο Ζορζ Πομπιντού (1989-1991).
Υπήρξε, μεταξύ άλλων:
-
Πρόεδρος του Εθνικού Θεάτρου (1999-2012)
-
Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Πολιτιστικού Κέντρου Δελφών (1993-2022)
-
Εμπειρογνώμονας στην UNESCO
-
Επίτιμη πρόεδρος της Διεθνούς Ένωσης Βυζαντινών Σπουδών
Ήταν αντεπιστέλλον μέλος μεγάλων ακαδημιών, όπως της Ακαδημίας Αθηνών, της Βρετανικής Ακαδημίας και άλλων ευρωπαϊκών ιδρυμάτων, ενώ τιμήθηκε ως επίτιμη διδάκτωρ από πλήθος πανεπιστημίων παγκοσμίως.
Το έργο που σφράγισε τη Βυζαντινή Ιστορία
Το συγγραφικό της έργο άφησε βαθύ αποτύπωμα στη μελέτη του Βυζαντίου. Μελέτες όπως «Το Βυζάντιο και η θάλασσα», «Η πολιτική ιδεολογία της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας», «Γιατί το Βυζάντιο» και «Πόσο Ελληνικό είναι το Βυζάντιο;» ανέδειξαν νέες οπτικές στην ιστορική έρευνα.
Με έργα που γεφύρωσαν το παρελθόν με τη σύγχρονη ευρωπαϊκή ταυτότητα, η Ελένη Γλύκατζη Αρβελέρ υπερασπίστηκε την αξία της ιστορικής μνήμης και της πνευματικής ευθύνης.
Η Ελλάδα αποχαιρετά σήμερα μια γυναίκα που από τις γειτονιές του Βύρωνα έφτασε να ηγηθεί κορυφαίων πανεπιστημιακών και πολιτιστικών θεσμών στην Ευρώπη, αφήνοντας πίσω της μια παρακαταθήκη γνώσης, κύρους και ήθους που θα συνοδεύει τις επόμενες γενιές.
