Η πιο ιστορική σιδηροδρομική αρτηρία της πρωτεύουσας, η Γραμμή 1 του Μετρό (ο γνωστός σε όλους μας «Ηλεκτρικός» Πειραιάς – Κηφισιά), γυρίζει επιτέλους σελίδα. Ύστερα από μια μακρά περίοδο αποεπένδυσης και εμφανούς φθοράς, το φιλόδοξο πρόγραμμα ανάταξης του τροχαίου υλικού μπαίνει πλέον σε τροχιά υλοποίησης.
Η άφιξη του πρώτου, πλήρως ανακαινισμένου βαγονιού (καμπίνα οδηγού και επιβατών) στην Αθήνα αποτελεί το πρώτο απτό δείγμα γραφής μιας εργολαβίας που αναμένεται να αλλάξει ριζικά την καθημερινότητα εκατοντάδων χιλιάδων επιβατών. Πώς όμως θα μεταμορφωθούν τα παλιά τρένα και πότε θα τα δούμε να κυκλοφορούν στις ράγες;
Από τη Δεκαετία του ’80 στο Σήμερα
Το εν εξελίξει έργο αφορά τη ριζική ανακατασκευή 14 συρμών της 8ης παραλαβής, οι οποίοι μπήκαν στο δίκτυο μεταξύ 1983 και 1985. Η ανάδοχος ισπανική εταιρεία CAF S.A. έχει αναλάβει ουσιαστικά να «γδύσει» τα τρένα μέχρι το σασί και να τα επανακατασκευάσει, παρατείνοντας τον χρόνο ζωής τους για τουλάχιστον 25 επιπλέον χρόνια.
Οι αλλαγές που θα αντικρίσει το επιβατικό κοινό, αλλά και εκείνες που κρύβονται στα μηχανικά μέρη, είναι εντυπωσιακές:
-
Εγκατάσταση Κλιματισμού: Επιτέλους, το μεγαλύτερο πρόβλημα του Ηλεκτρικού τους θερινούς μήνες επιλύεται, καθώς οι συρμοί θα διαθέτουν σύγχρονα συστήματα ψύξης.
-
Προσβασιμότητα (ΑμεΑ): Διαμορφώνονται ειδικοί χώροι με ζώνες ασφαλείας για αμαξίδια, καθιστώντας τα τρένα φιλικά προς τα Άτομα με Αναπηρία.
-
Ασφάλεια και Ενημέρωση: Εγκαθίσταται κλειστό κύκλωμα καμερών (CCTV) και σύγχρονες οθόνες οπτικοακουστικής πληροφόρησης του κοινού.
-
Αισθητική Αναβάθμιση: Νέα δάπεδα, υπερσύγχρονα παράθυρα, καινούργια καθίσματα και «πράσινος» φωτισμός LED στο εσωτερικό.
-
Ενεργειακή Απόδοση: Οι παλιοί, ενεργοβόροι κινητήρες συνεχούς ρεύματος (DC) αντικαθίστανται με σύγχρονους κινητήρες εναλλασσόμενου ρεύματος (AC), μειώνοντας δραστικά το περιβαλλοντικό αποτύπωμα και το λειτουργικό κόστος.
Το Χρονοδιάγραμμα Παράδοσης και το «Μαστίγιο» της ΣΤΑΣΥ
Παρά τον ενθουσιασμό για το πρώτο ανακαινισμένο βαγόνι-πρότυπο, ο δρόμος μέχρι την πλήρη ενσωμάτωση στον στόλο απαιτεί χρόνο και αυστηρή εποπτεία. Το φθινόπωρο του 2025 καταγράφηκαν αδικαιολόγητες καθυστερήσεις από τον ανάδοχο, γεγονός που οδήγησε τη Διοίκηση της ΣΤΑΣΥ στην επιβολή προστίμων, στέλνοντας σαφές μήνυμα μηδενικής ανοχής στις αποκλίσεις.
Βάσει του επικαιροποιημένου οδικού χάρτη, ο πρώτος ολοκληρωμένος συρμός αναμένεται να παραδοθεί και να μπει σε παραγωγική λειτουργία την άνοιξη του 2026, ύστερα από τις απαραίτητες δοκιμές ασφαλείας. Από εκεί και πέρα, θα ακολουθήσει η σταδιακή, τμηματική παράδοση και των υπόλοιπων 13 συρμών.
Το Project των 150 Εκατ. Ευρώ και ο Στόχος των 5 Λεπτών
Η ανακαίνιση αυτών των 14 συρμών είναι μόνο η αρχή ενός ευρύτερου στρατηγικού σχεδίου της ΣΤΑΣΥ για τη Γραμμή 1, το οποίο αγγίζει τα 150 εκατ. ευρώ. Σύμφωνα με πηγές του Υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών, στα «σκαριά» βρίσκεται το επόμενο βήμα:
Η εταιρεία έχει ήδη αιτηθεί χρηματοδότηση ύψους 60 εκατ. ευρώ από το Κοινωνικό Κλιματικό Ταμείο (το οποίο ενεργοποιείται το 2026), με στόχο να προκηρύξει νέο διαγωνισμό για την ανακαίνιση ακόμη 10 συρμών (της 10ης και 11ης παραλαβής).
Αν το πλάνο υλοποιηθεί χωρίς προσφυγές και εμπόδια, μέχρι το 2029 η Γραμμή 1 θα διαθέτει συνολικά 24 πλήρως ανακαινισμένους, κλιματιζόμενους συρμούς. Παράλληλα με την ιστορική αντικατάσταση 32 χιλιομέτρων παλαιών σιδηροτροχιών που βρίσκεται σε εξέλιξη, η ενίσχυση του στόλου θα εξυπηρετήσει τον απόλυτο στόχο: τη μείωση της χρονοαπόστασης (headway) στα 5 λεπτά κατά τις ώρες αιχμής.
Με τα νέα αυτά δεδομένα, η Πολιτεία επιχειρεί να επιστρέψει στους πολίτες της Αθήνας μια Γραμμή 1 αντάξια των σύγχρονων ευρωπαϊκών μητροπόλεων, βάζοντας οριστικό τέλος στην εικόνα εγκατάλειψης του παρελθόντος.
