Η επίσημη έναρξη της αντιπυρικής περιόδου για το 2026 βρίσκει τον κρατικό μηχανισμό αντιμέτωπο με μια διαρκώς εντεινόμενη και ασύμμετρη απειλή. Με τις κλιματικές συνθήκες να ευνοούν την εκδήλωση ακραίων ξηρασιών και με νωπές τις μνήμες από τις καταστροφικές πυρκαγιές των προηγούμενων ετών, το υπουργείο Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας προχωρά σε μια σημαντική αναβάθμιση του επιχειρησιακού του δόγματος. Φέτος, το στρατηγικό βάρος πέφτει στην πρόληψη και την άμεση αναγγελία, με αιχμή του δόρατος την ανάπτυξη περισσότερων από 100 υπερσύγχρονων drones σε όλη την ελληνική επικράτεια.
Ωστόσο, μια αμιγώς τεχνοκρατική προσέγγιση επιβάλλει να διαχωρίσουμε τις εντυπωσιακές εξαγγελίες από την επιχειρησιακή πραγματικότητα στο πεδίο της μάχης.
Το νέο επιχειρησιακό δόγμα με 24ωρη εναέρια επιτήρηση και τεχνητή νοημοσύνη
Η συστηματική χρήση των μη επανδρωμένων αεροσκαφών (UAV-drones) έρχεται να καλύψει το τεράστιο κενό της ανθρώπινης και επίγειας επιτήρησης. Ήδη από το 2024, οπότε και έγινε η πρώτη ευρεία επιχειρησιακή εφαρμογή με 40 μονάδες, περάσαμε στις 80 το 2025, για να ξεπεράσουμε φέτος τα 100 συστήματα, σηματοδοτώντας τη μεγαλύτερη τεχνολογική επέκταση του Πυροσβεστικού Σώματος στον τομέα αυτό.
Δεν πρόκειται για απλές ιπτάμενες κάμερες, αλλά για προηγμένα εργαλεία εξοπλισμένα με θερμικούς αισθητήρες, οπτικές κάμερες υψηλού zoom, αποστασιόμετρα laser, GPS και συστήματα τηλεμετρίας, υποστηριζόμενα από αλγορίθμους τεχνητής νοημοσύνης (AI). Το σύστημα έχει σχεδιαστεί να λειτουργεί σε 24ωρη βάση, προσφέροντας κάλυψη ακόμα και κατά τη διάρκεια της νύχτας, όταν τα παραδοσιακά εναέρια μέσα (αεροπλάνα και ελικόπτερα) είναι υποχρεωμένα να παραμένουν καθηλωμένα στο έδαφος. Όταν το λογισμικό εντοπίσει μια ύποπτη εστία θερμότητας, το drone μεταδίδει αυτόματα την ακριβή γεωγραφική θέση, μαζί με ζωντανή εικόνα (live streaming), στο Ενιαίο Συντονιστικό Κέντρο Επιχειρήσεων (ΕΣΚΕΔΙΚ) και στις φορητές συσκευές των δυνάμεων πρώτης γραμμής.
Στόχος αυτής της αυτοματοποίησης είναι το χρονικό κενό ανάμεσα στην έναρξη της φλόγας και την κινητοποίηση να συρρικνωθεί σε ελάχιστα λεπτά, λειτουργώντας σωτήρια στον λεγόμενο «πρώτο χρόνο» (first response).
Η γεωγραφική κατανομή και η Εθνική Χαρτογράφηση Κινδύνου
Φέτος, η ανάπτυξη του τεχνολογικού στόλου δεν γίνεται αποσπασματικά. Βασίζεται στη νέα Εθνική Χαρτογράφηση Κινδύνου Δασικών Πυρκαγιών, η οποία ολοκληρώθηκε και επικαιροποιήθηκε το φθινόπωρο του 2025, κατανέμοντας όλες τις περιοχές της χώρας σε κατηγορίες επικινδυνότητας.
Τα drones διασπείρονται πλέον στρατηγικά και στις 13 Περιφέρειες της Ελλάδας. Η μεγαλύτερη συγκέντρωση καταγράφεται στην Αττική (27 μονάδες) λόγω του πυκνού περιαστικού ιστού. Ακολουθούν η Κεντρική Μακεδονία με 15, η Πελοπόννησος με 8, και περιφέρειες όπως η Στερεά και η Δυτική Ελλάδα, αλλά και η Ανατολική Μακεδονία και Θράκη με 7. Η στοχευμένη αυτή διασπορά εξασφαλίζει ότι θα επιτηρούνται 24 ώρες το 24ωρο ζώνες υψηλού κινδύνου, δυσπρόσιτα ορεινά συμπλέγματα και περιοχές με βεβαρημένο ιστορικό καταστροφών.
Οι κάμερες βλέπουν, αλλά οι επίγειες δυνάμεις σβήνουν
Παρά την επικοινωνιακή δυναμική που προσδίδει η τεχνητή νοημοσύνη και η εναέρια παρακολούθηση, οφείλουμε να διατηρήσουμε τον επιχειρησιακό μας ρεαλισμό. Το βασικότερο αξίωμα στη δασοπυρόσβεση παραμένει αμείλικτο: η τεχνολογία εντοπίζει, αλλά δεν ρίχνει νερό, δεν διανοίγει αντιπυρικές ζώνες και, προπάντων, δεν σβήνει φωτιές.
Ο υπερσύγχρονος εντοπισμός μιας εστίας μέσα σε ένα λεπτό καθίσταται πρακτικά ανώφελος εάν το πλησιέστερο πυροσβεστικό όχημα χρειάζεται 40 λεπτά για να προσεγγίσει το σημείο, εξαιτίας ενός κακοσυντηρημένου ή ανύπαρκτου δασικού οδικού δικτύου. Εδώ ακριβώς εντοπίζονται οι δομικές παθογένειες που ο κρατικός μηχανισμός καλείται να επιλύσει στη ρίζα τους:
-
Ο γερασμένος στόλος: Ένα σημαντικό μέρος των υδροφόρων οχημάτων του Πυροσβεστικού Σώματος παραμένει καταπονημένο. Παρά τις σταδιακές ενισχύσεις μέσω ευρωπαϊκών προγραμμάτων (όπως το rescEU), οι μηχανικές βλάβες την περίοδο της κορύφωσης του καύσωνα εξακολουθούν να είναι ένα υπαρκτό πρόβλημα.
-
Το ανθρώπινο δυναμικό: Μπορεί το υπουργείο να έχει προχωρήσει σε προσλήψεις «δασοκομάντος», ωστόσο ο συνολικός αριθμός των μάχιμων πυροσβεστών παραμένει οριακός για τις πολλαπλές ανάγκες της χώρας. Οι εργαζόμενοι καλούνται και πάλι να επιχειρούν σε καθεστώς εξαντλητικών υπερωριών.
-
Ο καθαρισμός της βιομάζας: Ενώ η Πολιτεία έχει ορθώς πιέσει νομικά τους πολίτες (μέσω της πλατφόρμας για τα ακαθάριστα οικόπεδα), τεράστιες δημόσιες και δασικές εκτάσεις παραμένουν πνιγμένες στην εύφλεκτη βιομάζα. Τα κονδύλια προς τα Δασαρχεία παραμένουν συχνά αναντίστοιχα του τεράστιου προληπτικού έργου που απαιτείται τους χειμερινούς μήνες.
Το πραγματικό διακύβευμα του καλοκαιριού
Η προμήθεια και η ένταξη 100+ drones στο οπλοστάσιο της Πολιτικής Προστασίας αποτελεί μια απολύτως αναγκαία επένδυση, η οποία βάζει επιτέλους την Ελλάδα στον χάρτη των σύγχρονων συστημάτων έγκαιρης προειδοποίησης. Η εικόνα που θα φτάνει στις οθόνες των κέντρων επιχειρήσεων θα είναι άμεση, αποκαλυπτική και πολύτιμη για τον συντονισμό.
