Μια πρωτοποριακή ευρωπαϊκή πρωτοβουλία φέρνει στο προσκήνιο το ζήτημα της αναζωογόνησης της ελληνικής υπαίθρου, με την Πίνδο να ηγείται των συζητήσεων για ένα βιώσιμο μοντέλο επανακατοίκησης των ορεινών περιοχών.
Στην επαρχία του Ρίμινι της Ιταλίας χτυπά αυτές τις ημέρες η καρδιά του ευρωπαϊκού προγράμματος Erasmus+ «Back to Land» («Επιστροφή στη Γη»). Στο πρόγραμμα συμμετέχουν ενεργά το «Δίκτυο Πίνδος» και η Terra Thessalia, εκπροσωπώντας την Ελλάδα σε μια συντονισμένη προσπάθεια με εταίρους από την Ιταλία, τη Γαλλία, την Κύπρο και την Κροατία.
Στόχος του προγράμματος είναι η δημιουργία ενός ολοκληρωμένου, βιώσιμου μοντέλου επανεγκατάστασης νέων οικογενειών, επαγγελματιών και επενδυτών, ώστε να ανατραπεί η εικόνα ερήμωσης των ορεινών και λιγότερο ευνοημένων περιοχών της Ευρώπης. Τα τελικά συμπεράσματα και οι προτάσεις πρόκειται να παρουσιαστούν το επόμενο διάστημα στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο για τη διαμόρφωση νέων πολιτικών.
Η Ελληνική Αποστολή και η Εμπειρία της Πίνδου
Η ελληνική πλευρά εκπροσωπείται από τον πρόεδρο του Δικτύου και δήμαρχο Αργιθέας, Ανδρέα Στεργίου, τον διευθυντή Σεραφείμ Φελέκη και τον Αλέξανδρο Σιαμπανόπουλο.
Το ενδιαφέρον των Ευρωπαίων εταίρων κέντρισε η ελληνική εμπειρία γύρω από:
-
Τον δυναμικό ρόλο των τοπικών πολιτιστικών συλλόγων.
-
Τη συμβολή των αποδόμων (ετεροδημοτών) στη διατήρηση της κοινωνικής συνοχής στα χωριά.
Καθοριστικός είναι και ο ρόλος του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας ως επιστημονικού εταίρου, με επικεφαλής τον αφ. καθηγητή Γεωγραφίας-Χωροταξίας, Δημήτρη Γούσιο, ο οποίος έχει αναλάβει την επιστημονική τεκμηρίωση των δράσεων.
Ο Μεθοδολογικός Οδηγός για την Υποδοχή Νέου Πληθυσμού
Όπως εξήγησε ο κ. Γούσιος, η Terra Thessalia έχει αναπτύξει έναν καινοτόμο οδηγό (με τη χρηματοδότηση της Γαλλικής Δημοκρατίας) για τον σχεδιασμό της προσέλκυσης πληθυσμού. Ο οδηγός βασίζεται σε 3 δομικές αρχές:
Κοινότητα στο Επίκεντρο: Η ίδια η τοπική κοινωνία αναλαμβάνει τον ρόλο του υποδοχέα και της κινητοποίησης των πόρων της περιοχής.
Λειτουργικά Κριτήρια (Όχι Διοικητικά): Οι περιοχές παρέμβασης καθορίζονται με βάση τις πραγματικές ζώνες διαβίωσης, τον χρόνο πρόσβασης και το επίπεδο υπηρεσιών, και όχι με βάση τα τυπικά δημοτικά όρια.
Μηχανισμός Υποστήριξης: Διαρκής παρακολούθηση και στήριξη των νέων κατοίκων σε όλες τις φάσεις της εγκατάστασής τους.
Δηλώσεις των Πρωταγωνιστών
Ανδρέας Στεργίου (Πρόεδρος Δικτύου Πίνδου & Δήμαρχος Αργιθέας): «Για εμάς, η αναζωογόνηση της υπαίθρου δεν είναι μια θεωρητική συζήτηση, αλλά ένας καθημερινός αγώνας με σχέδιο, στόχους και συγκεκριμένες παρεμβάσεις. Θέλουμε τα χωριά μας να αποκτήσουν ξανά ζωή, νέους ανθρώπους, σχολεία και παραγωγή. Το επίδικο είναι, από τις μεμονωμένες ιστορίες ανθρώπων στα χωριά μας, να περάσουμε σε ένα κοινό σχέδιο στηριζόμενο στις δυνατότητες που έχει ο κάθε τόπος».
Δρ. Δημήτριος Γούσιος (Αφ. Καθηγητής Πανεπιστημίου Θεσσαλίας): «Η ύπαιθρος δεν θα πρέπει να αντιμετωπίζεται ως πρόβλημα προς διάσωση, αλλά ως χώρος όπου μπορούν να συγκροτηθούν νέες μορφές ζωής και παραγωγής. Απαιτείται μετατόπιση από την απλή δημογραφική αναπλήρωση στη συγκρότηση μικρών εδαφικών κυττάρων —δηλαδή λειτουργικών ζωνών με επαρκή παρουσία ανθρώπων, σχέσεων και υπηρεσιών στο εσωτερικό κάθε δήμου».
