Το πρώτο Rhodes | Water Dialogues διεξήχθη στη Ρόδο, φέρνοντας στο επίκεντρο της συζήτησης δύο από τις πιο πιεστικές προκλήσεις που αντιμετωπίζει η νησιωτική Ελλάδα: τη λειψυδρία και τις πλημμύρες. Η πρωτοβουλία ανήκει στο Ινστιτούτο Ερευνών Διαχείρισης Υδάτινων Πόρων & Ενέργειας «WE ARE GREECE» και το Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας (ΤΕΕ). Στόχος της εκδήλωσης, την οποία άνοιξε ο γενικός γραμματέας του ΤΕΕ Αντώνης Γιαννικουρής, ήταν να αποτελέσει την αφετηρία ενός γόνιμου διαλόγου ανάμεσα σε κυβερνητικά στελέχη, την τοπική αυτοδιοίκηση και την επιστημονική κοινότητα. Τα νησιά του Αιγαίου και της Μεσογείου βρίσκονται πλέον αντιμέτωπα με τις συνέπειες της κλιματικής κρίσης, την κατακόρυφη αύξηση της τουριστικής πίεσης και τα όλο και πιο συχνά ακραία καιρικά φαινόμενα.
Η Ψηφιακή Θωράκιση και η Ανατροπή των Υποδομών
Στον καθοριστικό ρόλο της τεχνολογίας εστίασε ο Υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης, Δημήτρης Παπαστεργίου, ο οποίος συμμετείχε διαδικτυακά. Μεταφέροντας την προσωπική του εμπειρία από τη διαχείριση των καταστροφικών φαινομένων «Ιανός» και «Daniel» ως πρώην δήμαρχος, υπογράμμισε ότι οι υφιστάμενες υποδομές των πόλεων σχεδιάστηκαν με δεδομένα που πλέον έχουν ανατραπεί. Οι σύγχρονες έντονες βροχοπτώσεις ξεπερνούν κατά πολύ τις προβλέψεις των δικτύων αποχέτευσης και αντιπλημμυρικής προστασίας.
Για την αντιμετώπιση αυτής της κατάστασης, το Υπουργείο, σε συνεργασία με την ΕΔΕΥΑ και το ΤΕΕ, προχωρά στην πλήρη ψηφιοποίηση και χαρτογράφηση των δικτύων ύδρευσης και αποχέτευσης της χώρας, καθώς η έλλειψη ολοκληρωμένης καταγραφής δυσχεραίνει την αποτελεσματική διαχείρισή τους. Παράλληλα, για την ενίσχυση της πρόγνωσης και της πολιτικής προστασίας, έχουν ήδη παραδοθεί στο Υπουργείο Κλιματικής Κρίσης περισσότεροι από 120 νέοι μετεωρολογικοί και υδρολογικοί σταθμοί, ενώ βρίσκεται σε εξέλιξη το πρόγραμμα ανάπτυξης ελληνικών μικροδορυφόρων ύψους 200 εκατομμυρίων ευρώ από το Ταμείο Ανάκαμψης. Τα δεδομένα αυτά θα διατίθενται ελεύθερα στην αυτοδιοίκηση και τα πανεπιστήμια.
Η Ευρωπαϊκή Στρατηγική και η Απειλή της Επόμενης Δεκαετίας
Στο διεθνές και ευρωπαϊκό πλαίσιο αναφέρθηκε ο Ευρωβουλευτής Δημήτρης Τσιόδρας, επισημαίνοντας ότι το νερό αποτελεί πλέον κορυφαία προτεραιότητα για την Ευρωπαϊκή Ένωση, η οποία παρουσίασε το νέο πλαίσιο για την ανθεκτικότητα των υδάτων (Water Resilience). Οι προβλέψεις για το μέλλον είναι δυσοίωνες, καθώς εκτιμάται ότι μέσα στην επόμενη δεκαετία η ζήτηση για νερό στην Ευρώπη ενδέχεται να ξεπεράσει την προσφορά κατά 40%. Στην Ελλάδα, το πρόβλημα επιτείνεται από τις μεγάλες απώλειες νερού στα δίκτυα μεταφοράς για άρδευση. Ο κ. Τσιόδρας τόνισε την ανάγκη για εκσυγχρονισμό των υποδομών και μακροπρόθεσμο σχεδιασμό, ζητώντας παράλληλα πιο ευέλικτες διαδικασίες για να ξεπεραστούν οι γραφειοκρατικές αγκυλώσεις.
Γραφειοκρατία: Το Μεγαλύτερο «Αγκάθι» για τα Αντιπλημμυρικά Έργα
Ιδιαίτερα επικριτικός με το υφιστάμενο σύστημα εμφανίστηκε ο Πρόεδρος της ΕΝΠΕ και Περιφερειάρχης Νοτίου Αιγαίου, Γιώργος Χατζημάρκος. Ο κ. Χατζημάρκος υποστήριξε ότι η λειψυδρία στα νησιά δεν είναι μόνο απόρροια της κλιματικής αλλαγής, αλλά κυρίως ζήτημα διοίκησης και σχεδιασμού, καθώς οι σύγχρονες τεχνολογικές λύσεις, όπως οι αφαλατώσεις, είναι διαθέσιμες και μπορούν να δώσουν λύσεις.
Όσον αφορά τις πλημμύρες, ξεκαθάρισε ότι το κύριο εμπόδιο στην υλοποίηση των απαραίτητων αντιπλημμυρικών έργων δεν είναι η έλλειψη κονδυλίων, αλλά οι δαιδαλώδεις διαδικασίες αδειοδότησης, η γραφειοκρατία και οι συνεχείς δικαστικές προσφυγές που παγώνουν τις παρεμβάσεις. Κάλεσε την Πολιτεία να αλλάξει άμεσα το θεσμικό πλαίσιο, θέτοντας ως απόλυτη και αδιαπραγμάτευτη προτεραιότητα την προστασία της ανθρώπινης ζωής.
Επιστημονικές Προσεγγίσεις και Θεματικές Ενότητες
Το συνέδριο διαρθρώθηκε σε δύο μεγάλες ενότητες:
-
Λειψυδρία και Τουρισμός: Εξετάστηκαν οι πιέσεις που δέχονται οι υδάτινοι πόροι λόγω της αυξημένης τουριστικής κίνησης, με κεντρικές εισηγήσεις από τον Δήμαρχο Λειψών Φώτη Μάγγο και τον Ομότιμο Καθηγητή Γιώργο Καρατζά, καθώς και παρεμβάσεις από τον Γενικό Γραμματέα Αιγαίου Μανώλη Κουτουλάκη και τον Δήμαρχο Ρεθύμνου Γιώργο Μαρινάκη.
-
Πλημμυρικά Φαινόμενα και Ταμίευση: Συζητήθηκαν νέες μέθοδοι διαχείρισης, όπως η αξιοποίηση και αποθήκευση των πλημμυρικών απορροών για την ενίσχυση των αποθεμάτων. Στο πάνελ συμμετείχαν ο Πρύτανης του ΔΠΘ Φώτης Μάρης, ο Καθηγητής Δημήτρης Εμμανουλούδης και ο Αναπληρωτής Καθηγητής του ΕΜΠ Ανδρέας Ευστρατιάδης.
Η εκδήλωση τελούσε υπό την αιγίδα κορυφαίων επιστημονικών και θεσμικών φορέων, συμπεριλαμβανομένων των Υπουργείων Περιβάλλοντος και Κλιματικής Κρίσης, της ΚΕΔΕ, καθώς και μεγάλων πολυτεχνικών σχολών της χώρας και της Έδρας UNESCO Con-E-Ect.
