Η εγχώρια αγορά λιανεμπορίου βρίσκεται προ των πυλών μιας από τις πλέον κρίσιμες δοκιμασίες της χρονιάς. Αύριο, Κυριακή 19 Ιουλίου 2026, τα εμπορικά καταστήματα σε όλη την επικράτεια έχουν τη δυνατότητα, βάσει του ισχύοντος νομοθετικού πλαισίου, να λειτουργήσουν προαιρετικά, σηματοδοτώντας την πρώτη Κυριακή της τρέχουσας περιόδου των θερινών εκπτώσεων. Για τον εμπορικό κόσμο, η ημέρα αυτή αποτελεί παραδοσιακά ένα ισχυρό τεστ καταναλωτικής δυναμικής. Ωστόσο, η φετινή εξίσωση περιλαμβάνει πολυάριθμες προκλήσεις: από τις ακραίες καιρικές συνθήκες και την εντεινόμενη πίεση στο διαθέσιμο εισόδημα των νοικοκυριών, μέχρι την ηχηρή αντίδραση των συνδικάτων.
Οι θερινές εκπτώσεις, οι οποίες έκαναν πρεμιέρα τη δεύτερη Δευτέρα του μήνα και θα διαρκέσουν έως τις 31 Αυγούστου, αποτελούν για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις σανίδα σωτηρίας, ενώ για τις μεγάλες αλυσίδες ένα μέσο εκκαθάρισης αποθεμάτων και βελτίωσης των ισολογισμών τους.
Το ωράριο λειτουργίας και η διχοτόμηση της αγοράς
Η νομοθεσία παρέχει ευελιξία ως προς το ωράριο, γεγονός που δημιουργεί μια αγορά πολλών ταχυτήτων. Το προτεινόμενο πλαίσιο λειτουργίας κυμαίνεται μεταξύ 11:00 και 20:00. Ωστόσο, οι τοπικοί εμπορικοί σύλλογοι προσαρμόζουν τις οδηγίες τους στα δεδομένα των κατά τόπους κοινωνιών. Για παράδειγμα, τα περισσότερα μικρομεσαία καταστήματα και επιχειρήσεις στους κεντρικούς εμπορικούς δρόμους αναμένεται να κατεβάσουν ρολά γύρω στις 18:00 (όπως προτείνει και ο Εμπορικός Σύλλογος Θεσσαλονίκης). Στον αντίποδα, τα πολυκαταστήματα, τα μεγάλα εμπορικά κέντρα (malls) και οι πολυεθνικές αλυσίδες θα εξαντλήσουν το επιτρεπόμενο όριο, παραμένοντας ανοιχτά έως τις 20:00, επιχειρώντας να προσελκύσουν τον μέγιστο δυνατό αριθμό επισκεπτών.
Ο καύσωνας και ο καταλυτικός ρόλος του τουρισμού
Παράγοντες της αγοράς εκφράζουν συγκρατημένη αισιοδοξία, τονίζοντας ότι η αυριανή εμπορική κίνηση θα καθοριστεί κυρίως από δύο αστάθμητους παράγοντες: τις καιρικές συνθήκες και τις τουριστικές ροές. Οι μετεωρολογικές προβλέψεις, που κάνουν λόγο για καύσωνα με τον υδράργυρο να αγγίζει τους 40 βαθμούς Κελσίου, αναμένεται να λειτουργήσουν αποτρεπτικά για την προσέλευση των καταναλωτών κατά τις μεσημβρινές ώρες.
Ως εκ τούτου, οι προσδοκίες για τζίρο επικεντρώνονται στο πρωινό άνοιγμα των καταστημάτων και, κυρίως, αργά το απόγευμα. Η πραγματική σανίδα σωτηρίας, ωστόσο, ειδικά σε τουριστικούς προορισμούς και στο κέντρο της Αθήνας, δεν είναι άλλη από τον εισερχόμενο τουρισμό. Οι ξένοι επισκέπτες, οι οποίοι συνδυάζουν τις διακοπές τους με αγορές, αναμένεται να συνεισφέρουν καθοριστικά στην αύξηση της ρευστότητας.
Οικονομικές προσδοκίες: στόχος τα 7,4 δισ. ευρώ
Σε μακροοικονομικό επίπεδο, το διακύβευμα των θερινών εκπτώσεων είναι τεράστιο. Σύμφωνα με τις επίσημες εκτιμήσεις της Ελληνικής Συνομοσπονδίας Εμπορίου και Επιχειρηματικότητας (ΕΣΕΕ), ο συνολικός κύκλος εργασιών κατά τη διάρκεια του φετινού καλοκαιριού προβλέπεται να κυμανθεί μεταξύ 7 και 7,4 δισ. ευρώ. Εφόσον οι προβλέψεις επιβεβαιωθούν, η αγορά θα καταγράψει μια ονομαστική αύξηση της τάξης του 2% έως 5% σε σχέση με την αντίστοιχη περσινή περίοδο. Αυτό το ποσοστό θεωρείται κρίσιμο προκειμένου να αντισταθμιστούν οι πληθωριστικές πιέσεις και τα αυξημένα λειτουργικά κόστη των επιχειρήσεων.
Διαφάνεια τιμών και αυστηρές προειδοποιήσεις στους καταναλωτές
Ένα από τα χρονίζοντα προβλήματα των εκπτωτικών περιόδων είναι η εξαπάτηση των καταναλωτών μέσω πλασματικών εκπτώσεων. Προκειμένου να διασφαλιστεί η διαφάνεια και η νομιμότητα, η ΕΣΕΕ υπενθύμισε αυστηρά τον ισχύοντα Κώδικα Δεοντολογίας. Κάθε επιχείρηση υποχρεούται, δίπλα στο ποσοστό έκπτωσης ή τη νέα τιμή, να αναγράφει ευκρινώς την προγενέστερη τιμή του προϊόντος. Ως προγενέστερη τιμή ορίζεται ρητά η χαμηλότερη τιμή που εφάρμοσε το κατάστημα κατά τις τελευταίες 30 ημέρες πριν από την έναρξη της εκπτωτικής περιόδου, αποτρέποντας έτσι τις τεχνητές ανατιμήσεις παραμονές των εκπτώσεων.
Η αντίδραση των εργαζομένων: Aπεργία απέναντι στην κυριακάτικη λειτουργία
Την ίδια στιγμή, το άνοιγμα των καταστημάτων την Κυριακή δεν συναντά την καθολική αποδοχή της κοινωνίας. Η Ομοσπονδία Ιδιωτικών Υπαλλήλων Ελλάδας (ΟΙΥΕ) έχει προκηρύξει 24ωρη πανελλαδική απεργία για σήμερα στον κλάδο του εμπορίου, εκφράζοντας την πάγια αντίθεσή της στην καταστρατήγηση της κυριακάτικης αργίας. Οι εκπρόσωποι των εργαζομένων καταγγέλλουν ότι η λειτουργία των εμπορικών επιχειρήσεων τις Κυριακές εξυπηρετεί αποκλειστικά τα συμφέροντα των πολυεθνικών ομίλων και των μεγάλων malls, εξουθενώνοντας το προσωπικό και αφήνοντας τις μικρές, οικογενειακές επιχειρήσεις απροστάτευτες απέναντι στον αθέμιτο ανταγωνισμό.
Η σημερινή Κυριακή των εκπτώσεων αποτελεί τον καθρέφτη μιας αγοράς που πασχίζει να βρει τις ισορροπίες της. Ενώ οι έμποροι αναζητούν οικονομική ζωτικότητα και οι καταναλωτές πραγματικές ευκαιρίες, το παρασκήνιο των εργασιακών εντάσεων και των έντονων καιρικών συνθηκών υπενθυμίζει ότι το ελληνικό λιανεμπόριο παραμένει ένα πεδίο διαρκών προκλήσεων.
