Με την επιστροφή του Κυριάκου Μητσοτάκη στο Μέγαρο Μαξίμου κλείνει και επισήμως ο κύκλος της θερινής ανάπαυλας, την ώρα που η κυβέρνηση έχει στα χέρια της το ισχυρό “όπλο” του πρωτογενούς πλεονάσματος ρεκόρ, ύψους 8 δισ. ευρώ. Το εντυπωσιακό αποτέλεσμα στο επτάμηνο Ιανουαρίου–Ιουλίου 2025, που ξεπερνά κατά πολύ τον ετήσιο στόχο, δημιουργεί δημοσιονομικό χώρο και προσφέρει νέα δυναμική στις αποφάσεις ενόψει ΔΕΘ.
Συσκέψεις και στρατηγική για τη ΔΕΘ
Με την επάνοδο του πρωθυπουργού ξεκινούν απανωτές συσκέψεις προετοιμασίας. Η πολιτική στρατηγική που θα παρουσιάσει ο κ. Μητσοτάκης στη Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης θα είναι κομβικής σημασίας, καθώς αναμένεται να δώσει το στίγμα για την πορεία της δεύτερης τετραετίας. Το οικονομικό πακέτο που θα ανακοινωθεί εκτιμάται ότι θα αγγίξει τα 2 δισ. ευρώ, με “καύσιμο” την υπεραπόδοση του προϋπολογισμού. Παράλληλα, ο πρωθυπουργός διατηρεί στραμμένο το βλέμμα και στις διεθνείς εξελίξεις, συμμετέχοντας σε τηλεδιασκέψεις Ευρωπαίων ηγετών για την κρίσιμη γεωπολιτική συγκυρία.
Τα στοιχεία του Ιουλίου
Σύμφωνα με το Γενικό Λογιστήριο του Κράτους, το πρωτογενές πλεόνασμα τον Ιούλιο “έκλεισε” στα 8 δισ. ευρώ. Τα έσοδα ανήλθαν σε 42,86 δισ., αυξημένα κατά 822 εκατ. ευρώ έναντι στόχου, ενώ τα φορολογικά έσοδα κατέγραψαν άνοδο 5,9%.
Από αυτά, τα φορολογικά έσοδα ανήλθαν σε 40,56 δισ. ευρώ, αυξημένα κατά 2,27 δισ. ευρώ ή 5,9% έναντι του στόχου. Ιδιαίτερη συμβολή είχαν:
- Ο φόρος εισοδήματος, που αντικατοπτρίζει τη διεύρυνση της απασχόλησης και την αύξηση των αποδοχών.
- Ο ΦΠΑ, τα έσοδα του οποίου ενισχύθηκαν τόσο λόγω της ακρίβειας όσο και του περιορισμού της φοροδιαφυγής, μέσω της αύξησης των ηλεκτρονικών συναλλαγών.
- Πρόσθετα έσοδα και δημοσιονομικά ουδέτερες πράξεις.
Μέρος των καθαρών εσόδων ενισχύθηκε από ειδικές συναλλαγές, όπως:
- Η νέα Σύμβαση Παραχώρησης της Αττικής Οδού, με έσοδα 784,8 εκατ. ευρώ (δημοσιονομικά ουδέτερα για το 2025, αφορούν το 2024).
- Η αναμενόμενη είσπραξη του τιμήματος για την Εγνατία Οδό (1,35 δισ. ευρώ), η οποία δεν είχε ακόμη ολοκληρωθεί έως τον Ιούλιο και εκτιμάται ότι θα καταγραφεί εντός των επόμενων μηνών.
Εξαιρουμένων των παραπάνω, τα καθαρά έσοδα παρουσιάζουν αύξηση κατά 2,17 δισ. ευρώ ή 5,3% έναντι του στόχου, με κυρίαρχο παράγοντα τα ενισχυμένα φορολογικά έσοδα.
Η ελληνική οικονομία, για δεύτερη συνεχόμενη χρονιά, καταγράφει υπεραπόδοση-μαμούθ που μπορεί να οδηγήσει σε πλεόνασμα άνω των 10 δισ. ευρώ έως το τέλος του έτους.
Φορολογικά έσοδα και ηλεκτρονικές συναλλαγές
Η εκρηκτική πορεία των φορολογικών εσόδων αποτελεί βασικό μοχλό της υπερεκτέλεσης. Ο φόρος εισοδήματος ενισχύθηκε λόγω αύξησης απασχόλησης και αποδοχών, ενώ ο ΦΠΑ εκτοξεύτηκε χάρη στην ακρίβεια αλλά και στον περιορισμό φοροδιαφυγής μέσω ηλεκτρονικών συναλλαγών. Πρόσθετα έσοδα προήλθαν από τη Σύμβαση Παραχώρησης της Αττικής Οδού (784,8 εκατ.) και την αναμενόμενη είσπραξη για την Εγνατία Οδό (1,35 δισ.).
Δαπάνες κάτω από τον στόχο
Στο σκέλος των δαπανών, η συγκράτηση ήταν σημαντική. Το κράτος ξόδεψε 40,67 δισ., δηλαδή 3,3 δισ. λιγότερα από τον στόχο, λόγω καθυστερήσεων σε μεταβιβάσεις και ετεροχρονισμού εξοπλιστικών δαπανών. Παράλληλα, ενισχύθηκαν κρίσιμες ανάγκες: 726 εκατ. για νοσοκομεία, 400 εκατ. για ενέργεια (ΥΚΩ), 377 εκατ. για φάρμακα μέσω ΕΚΑΠΥ και 208 εκατ. σε συγκοινωνίες (ΟΑΣΑ, ΟΑΣΘ, ΟΣΕ).
ΔΕΘ με μέτρα και ελαφρύνσεις
Η καλή εικόνα των δημοσιονομικών δημιουργεί χώρο για φορολογικές ελαφρύνσεις και μέτρα στήριξης, με έμφαση στη μεσαία τάξη. Οι εξαγγελίες του πρωθυπουργού θα είναι «αρθρωτές», με κάποιες παρεμβάσεις να υλοποιούνται μετά τον Απρίλιο, όταν οριστικοποιηθούν τα στοιχεία του 2025. Ωστόσο, η κυβέρνηση διατηρεί ανοικτή γραμμή με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, λόγω των περιορισμών στις επιτρεπόμενες δαπάνες.
Στο επίκεντρο η Βόρεια Ελλάδα
Στις 28 Αυγούστου ο κ. Μητσοτάκης ανεβαίνει στη Θεσσαλονίκη, όπου θα μιλήσει για τα μεγάλα έργα της Βόρειας Ελλάδας και θα έχει συναντήσεις με παραγωγικούς φορείς. Ταυτόχρονα, η Νέα Δημοκρατία οργανώνει περιοδείες στελεχών και βουλευτών στη Βόρεια Ελλάδα μέχρι την παραμονή της ΔΕΘ, με στόχο την ενίσχυση του πολιτικού κλίματος.
