Με νομοσχέδιο που πρόκειται να τεθεί σε δημόσια διαβούλευση, η κυβέρνηση επιχειρεί να ενεργοποιήσει τις αδρανείς περιουσίες περίπου 2.000 κοινωφελών ιδρυμάτων και 7.000 σχολαζουσών κληρονομιών. Στόχος είναι η αξιοποίησή τους προς όφελος της κοινωνίας, με έμφαση στη στεγαστική πολιτική για ευάλωτα νοικοκυριά.
Νέο ίδρυμα ειδικού σκοπού
Κεντρικό ρόλο στο εγχείρημα θα έχει ένα ίδρυμα ειδικού σκοπού, το οποίο θα αναλάβει τη διαχείριση και την αξιοποίηση της περιουσίας. Παράλληλα, το Ζάππειο Μέγαρο αποκτά νέο θεσμικό πλαίσιο ώστε να αποφευχθούν πρακτικές εκχώρησης έναντι χαμηλού τιμήματος, με μεγαλύτερη ευελιξία στη διοίκηση.
Ψηφιακή καταγραφή της περιουσίας
Το πρώτο βήμα είναι η χαρτογράφηση όλων των κοινωφελών περιουσιών και των σχολαζουσών κληρονομιών μέσω ενός Ηλεκτρονικού Μητρώου και μίας Πλατφόρμας που θα διασυνδεθούν με τα μητρώα του Δημοσίου. Όλες οι διαχειριστικές πράξεις θα αναρτώνται υποχρεωτικά, ενώ στόχος είναι η λειτουργία του συστήματος εντός τριμήνου από την ψήφιση του νομοσχεδίου.
Ενιαίοι κανόνες και έλεγχοι
Τα κοινωφελή ιδρύματα θα υπάγονται σε νέο πλαίσιο λειτουργίας, με Πρότυπο Κανονισμό που θα καθορίζει τη διαχείριση της περιουσίας τους. Θα προβλέπονται έκτακτοι και τακτικοί έλεγχοι, ενώ τα μέλη των διοικήσεων θα φέρουν αυξημένη ευθύνη. Το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας θα παρακολουθεί σε πραγματικό χρόνο την περιουσία και τις αποφάσεις τους.
Διαχείριση σχολαζουσών κληρονομιών
Για τις περιπτώσεις χωρίς κληρονόμους ή μετά από αποποίηση, το ίδρυμα ειδικού σκοπού θα αναλαμβάνει ως «κηδεμόνας και εκκαθαριστής» μέχρι την οριστική μεταβίβαση στο Δημόσιο. Η διαδικασία θα επισπεύδεται διοικητικά, ώστε να τερματιστούν οι καθυστερήσεις που προκαλούνταν μέχρι σήμερα από τη γραφειοκρατία.
Κίνητρα και φοροαπαλλαγές
Το νομοσχέδιο προβλέπει κατάργηση του φόρου εισοδήματος για κοινωφελή ιδρύματα που είναι ενεργά στο μητρώο, καθώς και του φόρου δωρεάς και κληρονομιάς προς αυτά.
Το νέο καθεστώς για το Ζάππειο
Ειδική ρύθμιση αφορά το Ζάππειο Μέγαρο. Η Επιτροπή Ολυμπίων και Κληροδοτημάτων αντικαθίσταται από νέο νομικό πρόσωπο ιδιωτικού δικαίου, ενταγμένο στη γενική κυβέρνηση, με διοικητικό συμβούλιο και γενικό διευθυντή πενταετούς θητείας. Η νέα μορφή επιδιώκει να συνδυάσει τον σεβασμό στη βούληση του διαθέτη με την ευελιξία και την οικονομική αυτοτέλεια.
