Η Βουλή ανοίγει το 2026 με μια από τις πιο εκτεταμένες μεταρρυθμίσεις των τελευταίων δεκαετιών στις Ένοπλες Δυνάμεις, καθώς το πολυνομοσχέδιο του υπουργείου Εθνικής Άμυνας φιλοδοξεί να επανακαθορίσει τη δομή, τη λειτουργία και το ανθρώπινο δυναμικό του στρατεύματος. Την ίδια στιγμή, όμως, οι αλλαγές αυτές προκαλούν έντονο προβληματισμό και κινητοποιήσεις από εν ενεργεία και απόστρατους στρατιωτικούς, κυρίως για ζητήματα μισθολογικά, βαθμολογικά και υπηρεσιακής εξέλιξης.
Ο «Χάρτης Μετάβασης» και το νέο μοντέλο Ενόπλων Δυνάμεων
Στον πυρήνα του πολυνομοσχεδίου βρίσκεται ο λεγόμενος «Χάρτης Μετάβασης των Ενόπλων Δυνάμεων στη Νέα Εποχή», με τον οποίο το Πεντάγωνο επιδιώκει να προσαρμόσει το στράτευμα στις σύγχρονες γεωπολιτικές προκλήσεις και στα διδάγματα από πολεμικά μέτωπα όπως η Ουκρανία και η Μέση Ανατολή. Το υπουργείο εκτιμά ότι η υφιστάμενη δομή δεν ανταποκρίνεται στις ανάγκες του 21ου αιώνα και προωθεί ένα πιο ευέλικτο και τεχνολογικά αναβαθμισμένο μοντέλο.
Η νέα θεσμική αρχιτεκτονική συνδέεται άμεσα με το 12ετές εξοπλιστικό πρόγραμμα, την ενίσχυση της εγχώριας αμυντικής βιομηχανίας και τη λειτουργία του Ελληνικού Κέντρου Αμυντικής Καινοτομίας, με στόχο ένα επιχειρησιακά αξιόμαχο και κοινωνικά στηριγμένο στράτευμα.
Οι έξι βασικοί άξονες των αλλαγών
Το πολυνομοσχέδιο στηρίζεται σε έξι κεντρικούς άξονες: νέο μισθολόγιο, νέο βαθμολόγιο, νέο σύστημα υπηρεσιακής σταδιοδρομίας, στρατιωτική εκπαίδευση, θητεία και εφεδρεία. Για πρώτη φορά μετά από δεκαετίες αλλάζει συνολικά και το πλαίσιο για τους στρατεύσιμους, με έμφαση στο περιεχόμενο και τη φιλοσοφία της εκπαίδευσης.
Ωστόσο, οι μεγαλύτερες ενστάσεις προέρχονται από το Σώμα Υπαξιωματικών, το οποίο θεωρεί ότι οι αλλαγές πλήττουν άμεσα την επαγγελματική και προσωπική προοπτική των στελεχών.
Νέο μισθολόγιο: αυξήσεις με αστερίσκους
Σύμφωνα με το υπουργείο Εθνικής Άμυνας, το νέο μισθολόγιο εισάγει αυξήσεις που κυμαίνονται από 13% έως 24% για το σύνολο των στελεχών, με αναδρομική ισχύ από την 1η Οκτωβρίου 2025. Παράλληλα προβλέπεται αύξηση στο επίδομα θέσης ευθύνης και θεσμοθετείται για πρώτη φορά επίδομα διοίκησης ύψους 150 έως 400 ευρώ.
Από την πλευρά τους, οι συνδικαλιστικές ενώσεις των στρατιωτικών κάνουν λόγο για περιπτώσεις μειώσεων, επικαλούμενες τα εκκαθαριστικά μισθοδοσίας που έλαβαν πιλοτικά. Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί η έννοια της «προσωπικής διαφοράς», καθώς εκφράζονται φόβοι ότι μπορεί να επηρεαστούν και άλλες παροχές, όπως το εφάπαξ.
Νέο βαθμολόγιο και έντονες αντιδράσεις
Το νέο βαθμολόγιο επιχειρεί, σύμφωνα με το Πεντάγωνο, να αντιμετωπίσει την «ανεστραμμένη πυραμίδα» των βαθμών, όπου παρατηρείται υπερπληθώρα ανώτερων αξιωματικών σε σχέση με τους υπαξιωματικούς. Το υπουργείο επισημαίνει ότι σήμερα η αναλογία αξιωματικών προς υπαξιωματικούς είναι δυσανάλογη, γεγονός που δημιουργεί λειτουργικές στρεβλώσεις.
Οι αντιδράσεις, ωστόσο, εστιάζουν στην έλλειψη μεταβατικής περιόδου και στην αναδρομική εφαρμογή των ρυθμίσεων. Όπως υποστηρίζουν οι εκπρόσωποι των στελεχών, πολλοί αξιωματικοί κινδυνεύουν να παραμείνουν στάσιμοι επί σειρά ετών, χάνοντας έως και έξι βαθμούς σε σχέση με το ισχύον καθεστώς.
Υπαξιωματικοί και ΕΠΟΠ στο επίκεντρο της κριτικής
Ιδιαίτερα έντονη είναι η δυσαρέσκεια των υπαξιωματικών, οι οποίοι κάνουν λόγο για πλήγμα στο ηθικό και στο κύρος τους. Το πάγωμα των προαγωγών, όπως τονίζουν, ανατρέπει τον προσωπικό και οικογενειακό προγραμματισμό χιλιάδων στελεχών. Αντίστοιχες ενστάσεις εκφράζονται και για τους επαγγελματίες οπλίτες και τους εθελοντές μακράς διαρκείας, για τους οποίους περιορίζονται οι δυνατότητες βαθμολογικής εξέλιξης.
Για τον λόγο αυτό, εν ενεργεία και απόστρατοι αξιωματικοί ζητούν είτε την απόσυρση του νομοσχεδίου είτε την εφαρμογή του μόνο για όσους εισαχθούν στο μέλλον στις στρατιωτικές σχολές, ώστε να γνωρίζουν εξαρχής το νέο πλαίσιο.
Κινητοποιήσεις με φόντο την ψήφιση
Οι αντιδράσεις αναμένεται να κλιμακωθούν, με συγκέντρωση διαμαρτυρίας να έχει ήδη προγραμματιστεί για τις 8 Ιανουαρίου μπροστά στη Βουλή. Το πολυνομοσχέδιο, που φιλοδοξεί να σηματοδοτήσει μια νέα εποχή για τις Ένοπλες Δυνάμεις, φαίνεται ότι θα αποτελέσει και ένα από τα πιο αμφιλεγόμενα νομοθετήματα των αρχών του 2026.
