Η συνάντηση που θα άνοιγε τον δρόμο για εκτόνωση της έντασης μοιάζει να τινάζεται στον αέρα. Μετά την απόφαση των αγροτικών μπλόκων σε Λάρισα, Καρδίτσα και Σιάτιστα να μην προσέλθουν σήμερα, 13 Ιανουαρίου, στο Μέγαρο Μαξίμου για διάλογο με τον πρωθυπουργό, και το κάθετο «όχι» του Συντονιστικού, η κυβέρνηση αλλάζει στάση και περνά σε πιο σκληρή γραμμή, μιλώντας πλέον ανοιχτά για εφαρμογή του νόμου και της τάξης.
Η κυβερνητική αντεπίθεση
Στο κυβερνητικό στρατόπεδο η ακύρωση της συνάντησης ερμηνεύεται ως συνειδητή επιλογή. Κυβερνητικές πηγές χαρακτήριζαν «προσχηματική» την αρχική αποδοχή της πρόσκλησης του Κυριάκος Μητσοτάκης, τονίζοντας πως «όποιος πιστεύει στο δίκαιο των αιτημάτων του, προσέρχεται στον διάλογο».
Το μήνυμα ήταν σαφές, η κυβέρνηση θεωρεί ότι μια μερίδα εκπροσώπων των μπλόκων δεν επιδίωκε λύσεις, αλλά σύγκρουση.
Στις 15:00 η συνάντηση… χωρίς τους πολλούς
Παρά το τελικό «μπλόκο» από το Συντονιστικό, στο Μέγαρο Μαξίμου αναμένεται να περάσουν στις 15:00 μόνο εκπρόσωποι αγροτικών μπλόκων που από την αρχή είχαν κρατήσει πιο διαλλακτική στάση και ζητούσαν διάλογο με την κυβέρνηση, κόντρα στη γραμμή της Πανελλαδικής Επιτροπής.
Ενόχληση στον πρωθυπουργό
Σύμφωνα με πληροφορίες, ο πρωθυπουργός εμφανίζεται έντονα ενοχλημένος μετά την επιστροφή του από τη Μαδρίτη. Κυβερνητικά στελέχη σημείωναν ότι τόσο ο ίδιος όσο και το υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης «εξάντλησαν κάθε περιθώριο συνεννόησης» μέχρι την τελευταία στιγμή, χωρίς αποτέλεσμα.
Πώς «θόλωσε» το τοπίο
Το παρασκήνιο του ναυαγίου άρχισε να διαμορφώνεται από τις πρώτες πρωινές ώρες της Δευτέρας, παρότι λίγες ημέρες νωρίτερα όλα έδειχναν ότι ο διάλογος μπορούσε να γίνει. Την περασμένη Πέμπτη, οι εκπρόσωποι των μπλόκων είχαν ανταποκριθεί θετικά στο νέο κάλεσμα της κυβέρνησης, μετά την πρόσκληση που απηύθυνε ο κυβερνητικός εκπρόσωπος για συνάντηση την Τρίτη 13 Ιανουαρίου, αμέσως μετά την επιστροφή του πρωθυπουργού από τη Μαδρίτη.
Από το Μαξίμου είχε τεθεί εξαρχής ως βασική προϋπόθεση οι αγρότες να προσέλθουν συντεταγμένα, με αναλογική εκπροσώπηση από όλα τα μπλόκα και με ανοιχτούς δρόμους, καθώς, όπως τονιζόταν, διάλογος αυτού του επιπέδου δεν μπορούσε να διεξαχθεί υπό καθεστώς αποκλεισμών.
Το Σάββατο, ωστόσο, η Πανελλαδική Επιτροπή των μπλόκων αποφάσισε τη συγκρότηση δύο ξεχωριστών επιτροπών για τη συνάντηση στο Μέγαρο Μαξίμου: μίας 25μελούς για τα αγροτικά ζητήματα και μίας 10μελούς για κτηνοτρόφους, μελισσοκόμους και αλιείς.
Κυβερνητικά στελέχη εξηγούσαν ότι η αρχική πρόθεση ήταν μία ενιαία συνάντηση με τον πρωθυπουργό, ωστόσο, επειδή οι εκπρόσωποι των μπλόκων δεν μπορούσαν να συμφωνήσουν σε κοινή σύνθεση, η κυβέρνηση δέχθηκε, καλή τη πίστει, να γίνουν δύο συναντήσεις την ίδια ημέρα.
Στο πλαίσιο αυτό, ζητήθηκε οι επιτροπές να μην υπερβαίνουν τα 20 άτομα η καθεμία, ώστε να υπάρξει ουσιαστικός διάλογος και όχι μια άναρχη διαδικασία χωρίς αποτέλεσμα.
Οι διαβουλεύσεις συνεχίστηκαν μέχρι την Κυριακή, με το υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης να εμφανίζεται διατεθειμένο να κάνει ένα ακόμη βήμα πίσω, αποδεχόμενο ακόμη και την αύξηση του αριθμού των συμμετεχόντων έως τους 25.
Παρ’ όλα αυτά, από το απόγευμα της ίδιας ημέρας άρχισε να διαφαίνεται αλλαγή στάσης από μερίδα αγροτοσυνδικαλιστών, που έθεταν πλέον ως όρο να γίνει δεκτή αποκλειστικά η σύνθεση που είχαν οι ίδιοι προτείνει, διαφορετικά να μην πάει κανείς στη συνάντηση.
Στο κυβερνητικό στρατόπεδο αυτή η μεταστροφή ερμηνεύτηκε ως προσπάθεια να τορπιλιστεί ο διάλογος πριν καν ξεκινήσει, αλλά και ως ένδειξη ότι τον τόνο στα μπλόκα άρχισαν να δίνουν οι πιο σκληρές φωνές, με σαφείς πολιτικές παρεμβάσεις.
Αργά το βράδυ της Δευτέρας, κυβερνητικές πηγές επέμεναν ότι από την πρώτη στιγμή η κυβέρνηση είχε πει ξεκάθαρο «ναι» στον διάλογο, υπενθυμίζοντας πως ήδη από τις αρχές Δεκεμβρίου είχε τεθεί στο τραπέζι πρόταση συνάντησης με τον πρωθυπουργό, υπό συγκεκριμένους και γνωστούς κανόνες.
Όπως τόνιζαν, σαράντα ημέρες μετά, η άρνηση ορισμένων εκπροσώπων να προσέλθουν στο τραπέζι των συζητήσεων έδειξε ότι οι προθέσεις τους δεν αφορούσαν τη διεκδίκηση λύσεων για τον αγροτικό κόσμο, ενώ ξεκαθάριζαν ότι ο περιορισμός στον αριθμό των συμμετεχόντων δεν ήταν διαπραγματεύσιμος, αλλά βασική προϋπόθεση για έναν διάλογο με ουσία και αποτέλεσμα.
«Δεν δεχόμαστε τελεσίγραφα»
Η κυβερνητική γραμμή αποτυπώθηκε καθαρά από τον Παύλος Μαρινάκης, που ξεκαθάρισε πως η κυβέρνηση δεν δέχεται τελεσίγραφα και δεν αλλάζει τους όρους του διαλόγου.
Ακόμη και μετά τις ενστάσεις, το υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης αποδέχθηκε αύξηση του αριθμού των συμμετεχόντων από 20 σε 25 άτομα, σε μια ύστατη προσπάθεια να σωθεί η συνάντηση. Όπως λένε κυβερνητικές πηγές, ούτε αυτό στάθηκε αρκετό.
Στο Μαξίμου μιλούν ανοιχτά για «μικρή μειοψηφία» που τινάζει στον αέρα τον διάλογο και αφήνουν αιχμές για πρόσωπα που, όπως υποστηρίζουν, επιθυμούσαν να συμμετάσχουν στη συνάντηση ενώ ελέγχονται από τις Αρχές για παράνομες επιδοτήσεις ή παραβατικές συμπεριφορές.
Plan b και μήνυμα για τα μπλόκα
Με τα συντονιστικά σε Λάρισα, Καρδίτσα και Σιάτιστα να αφήνουν ανοικτό το ενδεχόμενο κλιμάκωσης και καθόδου τρακτέρ στην Αθήνα, η κυβέρνηση στέλνει προειδοποίηση: αν συνεχιστούν ή κλιμακωθούν οι κινητοποιήσεις, αρμόδιες θα είναι οι Αρχές.
Το δόγμα «νόμος και τάξη» επανέρχεται στο προσκήνιο, με βασικό στόχο να μείνουν ανοιχτοί οι δρόμοι.
Το κλείσιμο του κύκλου του διαλόγου;
Στην κυβέρνηση επιμένουν ότι έχουν υλοποιηθεί πληρωμές ύψους 3,8 δισ. ευρώ ποσό ρεκόρ και ότι η πλειονότητα των αιτημάτων έχει ήδη ικανοποιηθεί. Υποστηρίζουν πως ο διάλογος αφορά τους πολλούς του πρωτογενούς τομέα και όχι τις προσωπικές ή κομματικές στρατηγικές των λίγων.
Το ερώτημα πλέον δεν είναι αν χάθηκε μια συνάντηση, αλλά αν χάθηκε και το παράθυρο συνεννόησης. Και όσο τα μπλόκα παραμένουν, τόσο το χάσμα βαθαίνει.
