Σε μια συγκυρία όπου η Ευρωζώνη δοκιμάζεται από ταυτόχρονες γεωπολιτικές, εμπορικές και θεσμικές ανατροπές, η ανάληψη της Προεδρίας του Eurogroup από τον Κυριάκο Πιερρακάκη αποκτά χαρακτήρα πολύ πέρα από συμβολικό. Η σημερινή του «πρεμιέρα» δεν συνοδεύεται από τυπικές φιλοφρονήσεις, αλλά από ένα φορτισμένο περιβάλλον που θέτει εξαρχής υψηλές απαιτήσεις για τη νέα ελληνική προεδρία.
Διπλή ελληνική παρουσία στο Eurogroup
Για πρώτη φορά η Ελλάδα εκπροσωπείται ταυτόχρονα σε δύο επίπεδα στην αίθουσα του Eurogroup. Ο Κυριάκος Πιερρακάκης μετέχει ως Πρόεδρος του οργάνου για τα επόμενα 2,5 χρόνια, ενώ από τη θέση πίσω από την ελληνική σημαία τη χώρα εκπροσωπεί ο υφυπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Θάνος Πετραλιάς. Πρόκειται για μια θεσμικά ενισχυμένη παρουσία που αντανακλά το αναβαθμισμένο αποτύπωμα της Ελλάδας στα ευρωπαϊκά οικονομικά πράγματα.
Η Βουλγαρία αλλάζει τους συσχετισμούς
Η πρώτη θεσμική αλλαγή αφορά τη σύνθεση του Eurogroup. Από σήμερα συμμετέχουν πλέον 21 χώρες, μετά την ένταξη της Βουλγαρίας στην Ευρωζώνη. Ωστόσο, το νέο μέλος εισέρχεται με σημαντικές προκλήσεις, καθώς αντιμετωπίζει ακόμα ζητήματα μετάβασης με διπλή κυκλοφορία ευρώ-λέβα, ενώ πολιτικά οδηγείται σε εκλογές, με ορατό τον κίνδυνο ακυβερνησίας. Το γεγονός αυτό μετατρέπει μια τυπική διεύρυνση σε πιθανή πηγή θεσμικής αστάθειας για το πρώτο διάστημα.
Οι απειλές Τραμπ και η ανατροπή ισορροπιών
Την ίδια στιγμή, το ευρωπαϊκό οικοδόμημα δέχεται εξωτερικές πιέσεις από την άλλη πλευρά του Ατλαντικού. Οι νέες απειλές του Ντόναλντ Τραμπ για επιβολή δασμών σε ευρωπαϊκά προϊόντα, αλλά και παρεμβάσεις σε οικονομικά και γεωπολιτικά ζητήματα, προκαλούν ισχυρούς κραδασμούς στις ευρωατλαντικές σχέσεις. Μαζί με τις αντίστοιχες πιέσεις από Ρωσία και Κίνα, αναγκάζουν την Ευρώπη να επαναπροσδιορίσει ρόλο, συμμαχίες και οικονομικές στρατηγικές.
Το «οπλοστάσιο» της ελληνικής προεδρίας
Η ελληνική προεδρία καλείται να διαχειριστεί αυτό το περιβάλλον έχοντας δύο βασικά πλεονεκτήματα. Το πρώτο είναι το ελληνικό success story ανθεκτικότητας, ανάπτυξης και μείωσης χρέους, το οποίο επικαλούνται πλέον ακόμα και οι ισχυρότερες οικονομίες της Ευρώπης, όπως η Γερμανία του Φρίντριχ Μερτς, που αντιμετωπίζει στασιμότητα και δημοσιονομικά ελλείμματα.
Το δεύτερο είναι το ψηφιακό και τεχνολογικό προφίλ του Κυριάκου Πιερρακάκη, που τον καθιστά ιδανικό για να προωθήσει την ψηφιακή οικονομία, την Τεχνητή Νοημοσύνη και την ευρωπαϊκή ανταγωνιστικότητα, σε μια περίοδο όπου η ΕΕ χάνει έδαφος έναντι ΗΠΑ και Κίνας.
Η βαριά ατζέντα της πρώτης συνεδρίασης
Η ατζέντα της σημερινής συνεδρίασης περιλαμβάνει κρίσιμα θέματα που θα καθορίσουν τη μελλοντική φυσιογνωμία της Ευρωζώνης. Κυρίαρχο ζήτημα αποτελεί η γεωπολιτική κρίση και η Άμυνα, με συζήτηση για αύξηση δανεισμού και δαπανών σε όλη την Ένωση, ενίσχυση της αμυντικής βιομηχανίας και προώθηση κοινών προμηθειών. Η Ελλάδα έχει ταχθεί υπέρ της ενεργοποίησης της εθνικής ρήτρας διαφυγής για τις αμυντικές δαπάνες, ώστε κάθε κράτος να έχει ευελιξία επιλογών.
Στο πεδίο της δημοσιονομικής πολιτικής και του χρέους, οι υπουργοί Οικονομικών εξετάζουν τις συστάσεις της Κομισιόν για βιωσιμότητα και δημιουργία δημοσιονομικού χώρου για κρίσιμες επενδύσεις. Ο ρόλος του Πιερρακάκη αναμένεται να είναι καθοριστικός στην προώθηση της ελληνικής θέσης για δημοσιονομική πειθαρχία ως πράξη διαγενεακής δικαιοσύνης, απέναντι στις πιέσεις για νέα ελλείμματα.
Ανταγωνιστικότητα και αγορά εργασίας στο επίκεντρο
Τέλος, στο επίκεντρο βρίσκεται η ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας και της αγοράς εργασίας, μέσω της επιτάχυνσης των σχεδίων ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, της αναβάθμισης δεξιοτήτων και της αύξησης συμμετοχής στην εργασία. Σε μια περίοδο όπου η Ευρώπη υστερεί τεχνολογικά, ο Κυριάκος Πιερρακάκης καλείται να διαμορφώσει την ευρωπαϊκή «ψηφιακή ατζέντα» ως όρο επιβίωσης για την Ένωση.
