Σε μια από τις πιο κρίσιμες συγκυρίες για την Ευρώπη των τελευταίων ετών, ο Κυριάκος Μητσοτάκης μεταβαίνει σήμερα στις Βρυξέλλες για την έκτακτη συνεδρίαση του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, με το βλέμμα στραμμένο στις τεταμένες σχέσεις Ευρωπαϊκής Ένωσης και ΗΠΑ.
Η ατζέντα είναι βαριά, οι ισορροπίες εύθραυστες και οι αποφάσεις, όπως έχει προαναγγείλει ο ίδιος ο πρωθυπουργός, «δύσκολες».
Η προγραμματισμένη παρουσία του πρωθυπουργού στο Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ στο Νταβός δεν θα πραγματοποιηθεί τελικά. Παρότι αρχικά η αναβολή συνδέθηκε με την κακοκαιρία, το πρωί της Πέμπτης κατέστη σαφές ότι ο Κυριάκος Μητσοτάκης δεν θα συμμετάσχει στις εργασίες του Φόρουμ, κυρίως λόγω των εξαιρετικά περιορισμένων χρονικών περιθωρίων και της κρισιμότητας της αποψινής άτυπης Συνόδου Κορυφής της Ευρωπαϊκής Ένωσης, που ξεκινά στις 20:00 ώρα Ελλάδας.
Οι σχέσεις ΕΕ – ΗΠΑ στο επίκεντρο της Συνόδου
Η αποψινή συνεδρίαση, που συγκάλεσε ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Αντόνιο Κόστα, πραγματοποιείται εν μέσω καταιγιστικών εξελίξεων στο διεθνές σκηνικό. Το σχέδιο του Ντόναλντ Τραμπ για απόκτηση της Γροιλανδίας, η πρωτοβουλία για τη σύσταση Συμβουλίου Ειρήνης και η συνολική επιδείνωση των ευρωατλαντικών σχέσεων έχουν σημάνει συναγερμό στις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες.
Οι ηγέτες των 27 κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης επιδιώκουν να εκπέμψουν ένα σαφές και ενιαίο μήνυμα. Στο τραπέζι βρίσκεται η ανάγκη για απόλυτη προσήλωση στις αρχές του διεθνούς δικαίου, της εδαφικής ακεραιότητας και της εθνικής κυριαρχίας, αλλά και η πλήρης υποστήριξη προς τη Δανία και τη Γροιλανδία. Η ελληνική πλευρά έχει διαμηνύσει ξεκάθαρα ότι η Γροιλανδία αποτελεί νατοϊκό έδαφος και οποιαδήποτε απόπειρα ανατροπής του status quo θεωρείται εξαιρετικά επικίνδυνη.
Όπως ανέφερε χαρακτηριστικά ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Παύλος Μαρινάκης: «Μιλάμε για ευρωπαϊκό έδαφος και αυτό είναι κάτι το οποίο σε καμία περίπτωση, όχι μόνο η Ελλάδα, και συνολικά η Ευρώπη, δεν πρόκειται να διαπραγματευθούν».
Το «όχι» στο Συμβούλιο Ειρήνης και οι επιφυλάξεις
Στο επίκεντρο των συζητήσεων βρίσκεται και το Συμβούλιο Ειρήνης για τη Λωρίδα της Γάζας, στο οποίο η Ελλάδα έχει κληθεί να συμμετάσχει. Η στάση της ελληνικής κυβέρνησης αναμένεται να είναι αρνητική, καθώς στους κόλπους της Ευρωπαϊκής Ένωσης επικρατεί έντονος προβληματισμός ότι η συγκεκριμένη πρωτοβουλία υπονομεύει τον ρόλο του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών.
Κυβερνητικές πηγές σημειώνουν ότι «είναι ένα σύνθετο νομικά ζήτημα, το οποίο εξετάζουμε, σε συνεννόηση και με τους Ευρωπαίους εταίρους μας», υπογραμμίζοντας παράλληλα πως «η Ελλάδα, εκλεγμένο μέλος του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ, κινείται πάντα εντός πλαισίου Ηνωμένων Εθνών». Υπενθυμίζουν, μάλιστα, ότι το γενικότερο πλαίσιο της ειρηνευτικής διαδικασίας βασίζεται στο σχέδιο 20 σημείων του Προέδρου Τραμπ, το οποίο προβλέπεται στο ψήφισμα 2803 του Συμβουλίου Ασφαλείας, που η Ελλάδα έχει υπερψηφίσει.
Στο παρασκήνιο, η ανησυχία για μια συνολική ρήξη Ευρώπης και ΗΠΑ παραμένει έντονη, παρά το γεγονός ότι ο Ντόναλντ Τραμπ έκανε βήμα πίσω στο ζήτημα των νέων δασμών, μετά τη συνάντησή του στο Νταβός με τον γενικό γραμματέα του ΝΑΤΟ Μαρκ Ρούτε.
Οι «δύσκολες αποφάσεις» και το μήνυμα Μητσοτάκη
Το βάθος της κρίσης αποτυπώνεται και στις δημόσιες παρεμβάσεις του ίδιου του πρωθυπουργού. Στη συζήτηση που είχε προ ημερών με τον Ηλία Κανέλλη στο Ωδείο Αθηνών, ο Κυριάκος Μητσοτάκης ήταν σαφής, «Αυτό το οποίο ορίζαμε ως Δύση, που θα έλεγα ότι είναι ο διατλαντικός κόσμος, σήμερα δοκιμάζεται. Οι Ηνωμένες Πολιτείες ακολουθούν μια πολιτική η οποία δεν θεωρεί τη βαθιά συμβιωτική σχέση με την Ευρώπη ως δεδομένη».
Ανάλογο μήνυμα έστειλε και από τη συνάντησή του με τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας Κωνσταντίνος Τασούλας, μιλώντας για «πρωτοφανείς προκλήσεις για το διεθνές γεωπολιτικό και οικονομικό πλαίσιο, όπως αυτό οικοδομήθηκε μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο» και θέτοντας ως βασικό ζητούμενο «να πρυτανεύσει η λογική και ο διάλογος, ώστε να αποφύγουμε τα χειρότερα, ειδικά στις σχέσεις της Ευρώπης με τις Ηνωμένες Πολιτείες».
Η αποψινή Σύνοδος στις Βρυξέλλες θεωρείται καθοριστική. Οι αποφάσεις που θα ληφθούν δεν θα επηρεάσουν μόνο τη στάση της Ευρωπαϊκής Ένωσης απέναντι στις ΗΠΑ, αλλά και τη συνοχή της ίδιας της Ευρώπης σε μια περίοδο που οι γεωπολιτικές πιέσεις αυξάνονται και τα περιθώρια λάθους στενεύουν.
