Σημαντικές αλλαγές στον τρόπο με τον οποίο η χώρα διαχειρίζεται τη νόμιμη μετανάστευση και το άσυλο φέρνει το νέο νομοσχέδιο του Υπουργείου Μετανάστευσης και Ασύλου, που κατατέθηκε στη Βουλή και αναμένεται να συζητηθεί την επόμενη εβδομάδα στις αρμόδιες Επιτροπές.
Η κυβέρνηση ανεβάζει τους τόνους, ξεκαθαρίζοντας ότι το νέο πλαίσιο στοχεύει στην ενίσχυση της δημόσιας ασφάλειας, τον περιορισμό της παρανομίας και την αυστηρή σύνδεση του ασύλου με την εργασία και την ένταξη.
Σύμφωνα με το υπουργείο, πρόκειται για μια συνολική παρέμβαση που επιχειρεί να βάλει τάξη σε ένα πεδίο που επί χρόνια χαρακτηριζόταν από καθυστερήσεις, γραφειοκρατία και «παραθυράκια», τα οποία –όπως αναγνωρίζεται– τροφοδοτούσαν την παράνομη μετανάστευση.
Άσυλο με υποχρέωση ένταξης και εργασίας
Κεντρικός άξονας του νομοσχεδίου είναι η αξιοποίηση των δικαιούχων διεθνούς προστασίας που διαμένουν νόμιμα στη χώρα, με σαφή προσανατολισμό στην αγορά εργασίας.
Το άσυλο παύει να αντιμετωπίζεται ως καθεστώς παθητικής προστασίας και συνδέεται πλέον άμεσα με την ενεργή συμμετοχή στην οικονομική ζωή.
Προβλέπεται ένταξη των δικαιούχων σε προγράμματα επαγγελματικής κατάρτισης, κυρίως σε τομείς όπου καταγράφονται μεγάλες ελλείψεις εργατικού δυναμικού, όπως οι κατασκευές, η αγροτική παραγωγή και ο τουρισμός.
Στόχος είναι η μείωση της εξάρτησης από επιδόματα και η ενίσχυση της κοινωνικής ένταξης, με το μήνυμα της κυβέρνησης να είναι σαφές, δικαιώματα, αλλά και υποχρεώσεις.
Αυστηρό μήνυμα για ποινικούς και διακινητές
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην αυστηροποίηση των κυρώσεων για την παρανομία και τη διακίνηση μεταναστών. Το νομοσχέδιο προβλέπει άμεση απέλαση αλλοδαπών που έχουν καταδικαστεί για ποινικά αδικήματα, ακόμη και μέσω υφ’ όρων απόλυσης από τις φυλακές, υπό την προϋπόθεση της απομάκρυνσής τους από τη χώρα.
Ταυτόχρονα, αυξάνονται οι ποινές για τους διακινητές, με την κυβέρνηση να φτάνει μέχρι και στην πρόβλεψη ισόβιας κάθειρξης για τις πιο βαριές περιπτώσεις.
Στο στόχαστρο μπαίνει και κάθε μορφή συνδρομής στην παράνομη μετανάστευση, ακόμη και όταν αυτή παρέχεται από νόμιμα διαμένοντες αλλοδαπούς, με απώλεια του καθεστώτος νομιμότητας.
ΜΚΟ, άδειες διαμονής και νέα εργαλεία ελέγχου
Το νομοσχέδιο αγγίζει και το πεδίο της λειτουργίας των ΜΚΟ, θεσπίζοντας αυστηρότερο πλαίσιο διαφάνειας και ελέγχου. Καταργούνται προνομιακές συμβάσεις, ενώ η συνεργασία με το Δημόσιο θα γίνεται αποκλειστικά μέσω διαγωνιστικών διαδικασιών. Παράλληλα, προβλέπονται βαριές κυρώσεις για μέλη ΜΚΟ που εμπλέκονται σε κυκλώματα διακίνησης.
Στο μέτωπο της νόμιμης μετανάστευσης, εισάγονται διαδικασίες ταχύτερης ανανέωσης αδειών διαμονής, με ελάχιστη διάρκεια τα δύο έτη, καθώς και fast track διαδρομές για εργαζόμενους σε μεγάλα δημόσια έργα και στρατηγικές επενδύσεις. Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται και στην προσέλκυση υψηλής εξειδίκευσης, με νέες κατηγορίες θεωρήσεων, όπως tech visa και talent visa.
Τι σηματοδοτεί το νομοσχέδιο
Με το σχέδιο νόμου «Προώθηση Πολιτικών Νόμιμης Μετανάστευσης», η κυβέρνηση επιχειρεί να χαράξει μια πιο σκληρή αλλά ταυτόχρονα λειτουργική μεταναστευτική πολιτική.
Αυστηρή απέναντι στην παρανομία και την εγκληματικότητα, αλλά ανοιχτή στη νόμιμη εργασία και την οργανωμένη ένταξη, με το βάρος να πέφτει στην ασφάλεια, την οικονομία και τη συνοχή της κοινωνίας.
Το αν το νέο πλαίσιο θα αποδώσει στην πράξη, αναμένεται να κριθεί τόσο στη Βουλή όσο και στην εφαρμογή του, σε ένα πεδίο που παραμένει από τα πιο ευαίσθητα και πολιτικά φορτισμένα.
