Μήνυμα υπέρ του διαλόγου αλλά και ξεκάθαρη επαναβεβαίωση των ελληνικών θέσεων έστειλε ο Κυριάκος Μητσοτάκης από την Άγκυρα, μετά την κατ’ ιδίαν συνάντηση διάρκειας μιάμισης ώρας με τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν.
Ο πρωθυπουργός μίλησε για την ανάγκη να αρθούν «κάθε απειλή, τυπική και ουσιαστική» στις ελληνοτουρκικές σχέσεις, θέτοντας το ερώτημα: «Αν όχι τώρα, πότε;».
Η συνάντηση πραγματοποιήθηκε στο Λευκό Παλάτι, ενώ θα ακολουθήσει δείπνο προς τιμήν του Έλληνα πρωθυπουργού.
Δομημένος διάλογος και απολογισμός διετίας
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης ξεκίνησε τις δηλώσεις του ευχαριστώντας τον Τούρκο πρόεδρο για τη φιλοξενία, υπογραμμίζοντας ότι η παρουσία των δύο αντιπροσωπειών «επιβεβαιώνει την αξία που έχει ο διάλογος».
«Με τον πρόεδρο Ερντογάν κάναμε αναλυτικό απολογισμό των διμερών σχέσεών μας τα τελευταία 2 χρόνια που κάναμε μια στρατηγική επιλογή. Να εντάξουμε τις επαφές μας σε μια δομημένη προσέγγιση τριών πυλώνων: Τον δομημένο διάλογο, τη θετική ατζέντα και τα μέτρα οικοδόμησης εμπιστοσύνης», ανέφερε.
Όπως σημείωσε, μέσα από αυτή τη διαδικασία αποκαταστάθηκε ένα σαφές πλέγμα συναντήσεων προς όφελος των δύο λαών, τονίζοντας ότι Ελλάδα και Τουρκία οφείλουν να διαχειρίζονται τις διαφωνίες τους «με ψυχραιμία και υπευθυνότητα», χωρίς να οδηγούνται σε κρίσεις.
Μεταναστευτικό, θεωρήσεις και διμερές εμπόριο
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε ο πρωθυπουργός στη συνεργασία για το μεταναστευτικό, επισημαίνοντας ότι οι ροές στο Ανατολικό Αιγαίο έχουν μειωθεί κατά 60% τον τελευταίο χρόνο.
«Έχουμε καλή συνεργασία στο ζήτημα του μεταναστευτικού», είπε, προσθέτοντας ότι αυτή μπορεί και πρέπει να ενισχυθεί περαιτέρω, ειδικά μετά το πρόσφατο τραγικό περιστατικό στα ανοιχτά της Χίου.
Χαρακτήρισε επιτυχημένο το πρόγραμμα προσωρινής έκδοσης θεωρήσεων βραχείας διαμονής για Τούρκους επισκέπτες σε νησιά του Ανατολικού Αιγαίου και γνωστοποίησε ότι ζητήθηκε η ανανέωσή του.
Παράλληλα, αναφέρθηκε στον στόχο αύξησης του διμερούς εμπορίου στα 10 δισ. ευρώ, σημειώνοντας ότι υπάρχουν προοπτικές για ενίσχυση επενδύσεων και οικονομικής συνεργασίας.
Οι διαφωνίες και η «μόνη διαφορά»
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης δεν παρέλειψε να τονίσει ότι υπάρχουν σημαντικές διαφωνίες, επαναλαμβάνοντας την πάγια ελληνική θέση.
«Η οριοθέτηση θαλασσίων ζωνών, υφαλοκρηπίδας και αποκλειστικής ζώνης στο Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο αποτελεί τη μόνη διαφορά που θα μπορούσε να οδηγηθεί σε ένα διεθνές δικαιοδοτικό όργανο με βάση το διεθνές δίκαιο και το δίκαιο της θάλασσας», δήλωσε.
Και πρόσθεσε: «Είναι καιρός πια να αρθεί κάθε απειλή, τυπική και ουσιαστική, στις μεταξύ μας σχέσεις. Αν όχι τώρα, πότε;».
Κυπριακό, μειονότητες και περιφερειακές εξελίξεις
Αναφερόμενος στο Κυπριακό, ο πρωθυπουργός τόνισε ότι η ελληνική θέση παραμένει σαφής και ότι οι πρωτοβουλίες του Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ δημιουργούν «ένα παράθυρο ευκαιρίας» για επανεκκίνηση ουσιαστικού διαλόγου, πάντα στο πλαίσιο των ψηφισμάτων του Συμβουλίου Ασφαλείας.
Για τις μειονότητες, υπογράμμισε ότι το καθεστώς τους καθορίζεται από τη Συνθήκη της Λωζάνης, σημειώνοντας ότι η μειονότητα στη Θράκη είναι θρησκευτική, ενώ αναφέρθηκε και στη συμβολή της ελληνικής μειονότητας στην Κωνσταντινούπολη.
Ο πρωθυπουργός μίλησε ακόμη για την ανάγκη τερματισμού του πολέμου στην Ουκρανία, την εκκίνηση της δεύτερης φάσης του ειρηνευτικού σχεδίου για τη Γάζα και την υποστήριξη της λύσης δύο κρατών. Εξέφρασε επίσης την κατηγορηματική αντίθεση της Ελλάδας σε οποιοδήποτε σχέδιο προσάρτησης της Δυτικής Όχθης.
«Δεν αλλάζουμε τη γεωγραφία, αλλά μπορούμε να την κάνουμε σύμμαχο»
Κλείνοντας, ο Κυριάκος Μητσοτάκης τόνισε ότι η Ελλάδα είναι δύναμη ειρήνης και επιδιώκει ειλικρινείς σχέσεις με όλους τους γείτονες.
«Η μοίρα μας όρισε να ζούμε στην ίδια γειτονιά. Δεν μπορούμε να αλλάξουμε τη γεωγραφία, αλλά να την κάνουμε σύμμαχο για να χτίσουμε ένα αύριο ειρήνης», είπε, προσκαλώντας τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν στην Ελλάδα για την επόμενη σύνοδο του Ανώτατου Συμβουλίου Συνεργασίας.
Οι δύο ηγέτες επιχείρησαν να διατηρήσουν ανοιχτούς τους διαύλους επικοινωνίας, σε μια συνάντηση που καταγράφει πρόοδο στο κλίμα, χωρίς ωστόσο να παραγνωρίζει τις βαθιές διαφωνίες που παραμένουν.
