Ένα πρωτοφανές για τα ελληνικά δεδομένα περιστατικό έρχεται να υπογραμμίσει με τον πιο εμφατικό τρόπο πώς οι ασύμμετρες απειλές ενός σύγχρονου πολέμου μπορούν να «ξεβραστούν» κυριολεκτικά στις ακτές μας. Ο εντοπισμός ενός οπλισμένου, μη επανδρωμένου θαλάσσιου σκάφους (USV) σε σπηλιά στο Ακρωτήρι του Δουκάτου στη Λευκάδα, δεν αποτελεί απλώς μια είδηση αστυνομικού ή τοπικού ενδιαφέροντος, αλλά ένα μείζον γεωπολιτικό ζήτημα που θέτει σε συναγερμό τον πυρήνα της εθνικής ασφάλειας.
Τις όποιες αμφιβολίες υπήρχαν για την προέλευση του ακυβέρνητου περιφερόμενου πυρομαχικού ήρθε να διαλύσει ο υπουργός Εθνικής Άμυνας, Νίκος Δένδιας, από τις Βρυξέλλες. Προσερχόμενος στη συνάντηση των υπουργών Άμυνας των χωρών-μελών της Ε.Ε., ο κ. Δένδιας έθεσε το ζήτημα στην πραγματική του, ανησυχητική διάσταση, επιβεβαιώνοντας πως πρόκειται επισήμως για ουκρανικό drone.
Το μήνυμα των Αθηνών στις Βρυξέλλες
Η τοποθέτηση του Έλληνα υπουργού Άμυνας ενώπιον των Ευρωπαίων ομολόγων του κωδικοποιεί τη στάση της Αθήνας. Όπως χαρακτηριστικά δήλωσε ο κ. Δένδιας, «έχουμε πλέον τη βεβαιότητα ότι το θαλάσσιο drone που αλιεύσαμε στην Ελλάδα είναι ουκρανικό USV». Ο υπουργός δεν έμεινε όμως στη διαπίστωση της προέλευσης. Προχώρησε σε μια αυστηρή προειδοποίηση, υπογραμμίζοντας ότι η παρουσία αυτού του οπλικού συστήματος στα ελληνικά χωρικά ύδατα «επηρεάζει την ελευθερία και την ασφάλεια της ναυσιπλοΐας», χαρακτηρίζοντας την υπόθεση «εξαιρετικά σοβαρή».
Η ανάλυση αυτής της δήλωσης αποδεικνύει ότι η ελληνική πλευρά δεν σκοπεύει να υποβαθμίσει ή να αποκρύψει το συμβάν. Αντίθετα, αντιλαμβάνεται πλήρως τον κίνδυνο της ανεξέλεγκτης δράσης (ή βλάβης) τέτοιων συστημάτων, τα οποία μπορούν να πλήξουν ανυποψίαστα εμπορικά ή επιβατηγά πλοία σε μια κλειστή, υπερφορτωμένη θάλασσα όπως είναι η Μεσόγειος.
Η ακτινογραφία της απειλής και το MAGURA V5
Για να κατανοήσουμε το μέγεθος του κινδύνου που αποσοβήθηκε, πρέπει να εξετάσουμε τα τεχνικά δεδομένα. Σύμφωνα με ασφαλείς πληροφορίες, πρόκειται για ένα θαλάσσιο drone τύπου MAGURA V5, το οποίο έφερε μεγάλη ποσότητα εκρηκτικής ύλης (μέρος των οποίων ανατινάχθηκε ελεγχόμενα από τους έμπειρους πυροτεχνουργούς των Ενόπλων Δυνάμεων). Το ακυβέρνητο σκάφος φέρεται να έκανε κύκλους στο Ιόνιο με σπασμένους αισθητήρες, έχοντας πιθανότατα αποκοπεί από το κέντρο ελέγχου του λόγω διακοπής της δορυφορικής του σύνδεσης.
Σήμερα, το οπλισμένο USV βρίσκεται υπό δρακόντεια μέτρα ασφαλείας στις εγκαταστάσεις της Διοίκησης Υποβρυχίων στο Κέντρο Εκπαίδευσης «Παλάσκας». Εκεί, το εξειδικευμένο προσωπικό του Πολεμικού Ναυτικού κάνει «φύλλο και φτερό» το δορυφορικό κάτοπτρο και το router, προκειμένου να χαρτογραφήσει την πορεία του και να αποκαλύψει τα ακριβή επιχειρησιακά δεδομένα της πλοήγησής του μέχρι τις ακτές της Λευκάδας.
Η διπλωματική αντίδραση και η κόκκινη γραμμή
Η ανησυχία της στρατιωτικής ηγεσίας ευθυγραμμίζεται απόλυτα με την αντίδραση της ελληνικής διπλωματίας. Ο υπουργός Εξωτερικών, Γιώργος Γεραπετρίτης, είχε φροντίσει ήδη να θέσει εγκαίρως το ζήτημα στο Συμβούλιο Εξωτερικών Υποθέσεων, προειδοποιώντας ρητά ότι η Ελλάδα θα προβεί στα αναγκαία διαβήματα μόλις ολοκληρωθεί η επίσημη έρευνα από το ΓΕΕΘΑ. Η «κόκκινη γραμμή» της Αθήνας είναι ξεκάθαρη και δεν επιδέχεται παρερμηνειών: η Ελλάδα δεν πρόκειται να επιτρέψει να μετατραπεί η ευρύτερη περιοχή της Μεσογείου σε θέατρο πολεμικών επιχειρήσεων ή πεδίο δοκιμών ακυβέρνητων οπλικών συστημάτων.
Η διπλωματική αυτή αυστηρότητα είναι απολύτως επιβεβλημένη. Δεν αφορά μόνο την ωμή παραβίαση της εθνικής μας κυριαρχίας, αλλά την προάσπιση του θεμελιώδους δικαιώματος της ασφαλούς ναυσιπλοΐας, από το οποίο εξαρτάται σε τεράστιο βαθμό η ελληνική, αλλά και ολόκληρη η ευρωπαϊκή οικονομία.
Η Μεσόγειος δεν είναι πεδίο βολής
Η ανεύρεση του ουκρανικού drone στη Λευκάδα αποτελεί ένα ισχυρό καμπανάκι αφύπνισης για τη διεθνή κοινότητα. Αποδεικνύει ότι οι δραματικές συνέπειες της σύγκρουσης μεταξύ Ρωσίας και Ουκρανίας δεν περιορίζονται γεωγραφικά στα στενά όρια της Μαύρης Θάλασσας. Ο ακήρυχτος ναυτικός πόλεμος έχει απρόβλεπτες προεκτάσεις, και η αυξανόμενη χρήση των USV (Unmanned Surface Vehicles) αλλάζει δραματικά το δόγμα της θαλάσσιας ασφάλειας στον 21ο αιώνα.
Η ελληνική κυβέρνηση δείχνει αποφασισμένη να μην αφήσει το περιστατικό να περάσει στα ψιλά, απαιτώντας πειστικές εξηγήσεις και δεσμεύσεις. Το Ιόνιο και το Αιγαίο είναι θάλασσες ειρήνης, τουρισμού και εμπορίου, και η διασφάλιση της ομαλότητάς τους παραμένει η ύψιστη εθνική προτεραιότητα.
