Η ανασυγκρότηση του πρωτογενούς τομέα, εν μέσω μιας πρωτοφανούς κλιματικής και ενεργειακής κρίσης, αποτελεί ένα από τα μεγαλύτερα στοιχήματα για την εθνική οικονομία. Στην «καρδιά» αυτού του στοιχήματος βρίσκεται η Ημαθία, μια περιοχή με τεράστια συνεισφορά στο αγροτικό ΑΕΠ και στις εθνικές εξαγωγές. Η πρόσφατη περιοδεία του Υπουργού Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, Μαργαρίτη Σχοινά, ανέδειξε έναν στρατηγικό οδικό χάρτη, ο οποίος προβλέπει τη διοχέτευση εκατοντάδων εκατομμυρίων ευρώ για τον εκσυγχρονισμό της παραγωγής, τη θωράκιση των υποδομών και τη στήριξη του εισοδήματος των καλλιεργητών.
Συνοδευόμενος από τον Γενικό Γραμματέα Αγροτικής Πολιτικής, Αντώνη Φιλιππή, και τη Γενική Γραμματέα του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων, Κατερίνα Οικονόμου, ο κ. Σχοινάς πραγματοποίησε εκτενείς διαβουλεύσεις με εκπροσώπους της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, αγροτικούς συνεταιρισμούς και παραγωγικούς φορείς. Το συμπέρασμα που προέκυψε είναι σαφές: η εποχή των αποσπασματικών επιδοτήσεων έχει παρέλθει, και η έμφαση πλέον δίνεται σε διαρθρωτικές αλλαγές που θα κρατήσουν τον αγροτικό πληθυσμό στον τόπο του.
Η ρευστότητα των 116,5 εκατ. ευρώ και το πρόγραμμα αγροτικής ανάπτυξης
Το πρώτο και πλέον άμεσο μέτρο στήριξης της τοπικής οικονομίας αφορά την άμεση ρευστότητα. Σύμφωνα με τα αναλυτικά στοιχεία που κατατέθηκαν κατά τη διάρκεια των συσκέψεων, μέσω του Προγράμματος Αγροτικής Ανάπτυξης (ΠΑΑ) 2014-2022, έχουν ήδη καταβληθεί περίπου 116,5 εκατομμύρια ευρώ.
Αυτή η τεράστια εισροή κεφαλαίων αφορά άμεσα 19.725 δικαιούχους στην Περιφερειακή Ενότητα Ημαθίας. Δεν πρόκειται απλώς για μέτρα εισοδηματικής αναπλήρωσης, αλλά για κονδύλια που κατευθύνονται στον εκσυγχρονισμό του μηχανολογικού εξοπλισμού, τη βελτίωση της ανταγωνιστικότητας και την ένταξη νέων τεχνολογιών στην καθημερινή αγροτική πρακτική. Σε μια περίοδο όπου το κόστος παραγωγής (λιπάσματα, ενέργεια, καύσιμα) πιέζει ασφυκτικά τα περιθώρια κέρδους, τα ευρωπαϊκά αυτά κονδύλια λειτούργησαν ως δίχτυ ασφαλείας για τη μακεδονική γη.
Τα αρδευτικά έργα των 132 εκατ. ευρώ: η μάχη απέναντι στη λειψυδρία
Το κρισιμότερο ίσως κεφάλαιο του κυβερνητικού σχεδιασμού αφορά τη διαχείριση των υδάτινων πόρων. Με τις συνέπειες της κλιματικής αλλαγής να είναι ήδη ορατές μέσω παρατεταμένων περιόδων ξηρασίας, η εξασφάλιση νερού αποτελεί προϋπόθεση επιβίωσης για τις δενδρώδεις καλλιέργειες της περιοχής. Σύμφωνα με το ρεπορτάζ, το συνολικό ύψος των παρεμβάσεων που βρίσκονται σε εξέλιξη ή σε φάση αυστηρής αξιολόγησης ξεπερνά τα 132 εκατομμύρια ευρώ.
Οι παρεμβάσεις είναι απολύτως στοχευμένες και αφορούν την αντικατάσταση πεπαλαιωμένων υποδομών δεκαετιών:
-
ΤΟΕΒ Αγροκτήματος Νάουσας: Ριζικός εκσυγχρονισμός και βελτίωση των υφιστάμενων αρδευτικών υποδομών, με στόχο τη δραστική μείωση των απωλειών ύδατος.
-
ΤΟΕΒ Σταυρού – Βέροιας: Κατασκευή ενός νέου, υπερσύγχρονου κλειστού δικτύου άρδευσης υπό πίεση, το οποίο εξασφαλίζει οικονομία κλίμακας και ενεργειακή εξοικονόμηση.
-
ΤΟΕΒ Νησίου: Υπογειοποίηση κρίσιμου τμήματος του αρδευτικού δικτύου.
-
Φράγμα Βράνα – Πέτρα: Η προώθηση των μελετών για το συγκεκριμένο φράγμα στον Δήμο Βέροιας, ένα έργο πνοής που διεκδικεί η τοπική κοινωνία εδώ και χρόνια.
Παράλληλα, τα έργα αγροτικής οδοποιίας σε Βέροια και Νάουσα, καθώς και οι στοχευμένες παρεμβάσεις σε Κυψέλη και Μελίκη, έρχονται να λύσουν τον «Γόρδιο δεσμό» της ασφαλούς πρόσβασης σε γεωργικές και κτηνοτροφικές μονάδες, διευκολύνοντας τη μεταφορά των ευπαθών προϊόντων προς τα κέντρα διαλογής.
Ο καταλύτης του Ταμείου Ανάκαμψης για τη μεταποίηση
Η Ημαθία δεν είναι απλώς ένας τόπος παραγωγής· είναι το απόλυτο κέντρο μεταποίησης της χώρας, ειδικά στον τομέα των πυρηνόκαρπων (ροδάκινα, κεράσια) και του οίνου. Στις συσκέψεις δόθηκε τεράστια έμφαση στη δημιουργία προστιθέμενης αξίας μέσω ιδιωτικών επενδύσεων.
Μέσω του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (RRF), κινητοποιούνται αυτή τη στιγμή κεφάλαια προϋπολογισμού άνω των 98 εκατομμυρίων ευρώ. Τα έργα αυτά αφορούν τον ψηφιακό και ενεργειακό εκσυγχρονισμό μονάδων κονσερβοποίησης, την αναβάθμιση οινοποιείων και συσκευαστηρίων, καθώς και την κατασκευή σύγχρονων ψυκτικών εγκαταστάσεων. Πρόκειται για επενδύσεις που αυξάνουν την εξαγωγική δυναμική της περιοχής, εξασφαλίζοντας ότι το ελληνικό προϊόν θα φτάνει στα ράφια των ευρωπαϊκών αγορών με τα υψηλότερα πρότυπα ποιότητας.
Κλιματική κρίση και ΕΛΓΑ: Ο λογαριασμός των 135 εκατ. ευρώ
Το πιο ανησυχητικό, ωστόσο, δεδομένο που αναδείχθηκε κατά την επίσκεψη του κ. Σχοινά είναι το αποτύπωμα των ακραίων καιρικών φαινομένων. Οι παγετοί της άνοιξης, οι άκαιρες βροχοπτώσεις και το χαλάζι έχουν προκαλέσει ανυπολόγιστες ζημιές στην παραγωγή τα τελευταία έτη.
Οι αριθμοί είναι αμείλικτοι: την περίοδο 2020-2025 καταβλήθηκαν από τον ΕΛΓΑ στους παραγωγούς της Ημαθίας αποζημιώσεις που άγγιξαν τα 135 εκατομμύρια ευρώ. Αν και το ποσό αυτό επιβεβαιώνει τα άμεσα αντανακλαστικά και τη στήριξη του κρατικού μηχανισμού, ταυτόχρονα καταδεικνύει την επιτακτική ανάγκη για μετάβαση από το μοντέλο των αποζημιώσεων στο μοντέλο της ενεργητικής προστασίας (π.χ. αντιχαλαζικά δίχτυα, συστήματα αντιπαγετικής προστασίας).
Κλείνοντας την επίσκεψή του, ο Υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης έστειλε ένα καθαρό μήνυμα εμπιστοσύνης. «Είμαστε εδώ για να διασφαλίσουμε ότι ο ιδρώτας του Έλληνα παραγωγού θα ανταμείβεται. Με στοχευμένες επενδύσεις, ορθολογική διαχείριση του νερού και συνεχή διάλογο με τους φορείς, χτίζουμε το μέλλον της ελληνικής γεωργίας με επίκεντρο την Ημαθία», υπογράμμισε ο κ. Σχοινάς, οριοθετώντας τους άξονες της κυβερνητικής πολιτικής για τα επόμενα κρίσιμα χρόνια.
