Το τελετουργικό που ακολουθεί τη διαδοχή όταν φεύγει από τη ζωή ή όταν παραιτείται ένας Πάπας είναι σύνθετο και συνδυάζει το δίπτυχο: το πνευματικό έργο του ηγέτη της Καθολικής Εκκλησίας και τον ρόλο του ως επικεφαλής του Βατικανό.
Τα στάδια του τελετουργικού ξεκινούν από τη διαπίστωση του θανάτου μέχρι τον λευκό καπνό όταν τελεσιδικήσει η εκλογή του νέου Πάπα . Η διαδικασία ακολουθείται με αυστηρότητα, όλα πρέπει να συμβούν μέσα σε συγκεκριμένο χρονικό διάστημα και σε αυτή εμπλέκονται συγκεκριμένα πρόσωπα του εκκλησιαστικού μηχανισμού.
Ποιος είναι ο Camerlengo του Βατικανό
Σύμφωνα με το Associated Press, ο Camerlengo είναι ο καρδινάλιος που διαπιστώνει τον θάνατο του Πάπα και δίνει την επίσημη επιβεβαίωση και κατόπιν σφραγίζει το προσωπικό δωμάτιο και το γραφείο του Πάπα.
Ο Camelengo είναι εκείνος που, μέχρι την εκλογή του διαδόχου, διαχειρίζεται τα «υλικά αγαθά και δικαιώματα» της Αγίας Έδρας. Σήμερα σε αυτό το αξίωμα βρίσκεται ο ιρλανδικής καταγωγής Αμερικανός Καρδινάλιος Κέβιν Φάρελ.
Το Κολλέγιο των Καρδιναλίων
Η σύσταση του είναι από 252 καρδιναλίους ανά τον κόσμο, από τους οποίους οι 135 έχουν δικαίωμα ψήφου στην εκλογή νέου Πάπα και ονομάζονται «εκλέκτορες». Οι 108 από αυτούς διορίστηκαν από τον Πάπα Φραγκίσκο.
Το κονκλάβιο
Η λέξη προέρχεται από το λατινικό cum clave (“με κλειδί”) και σημαίνει την κεκλεισμένων των θυρών συνέλευση των εκλεκτόρων καρδιναλίων στην Καπέλα Σιστίνα, με σκοπό την εκλογή του νέου Πάπα. Η διαδικασία ξεκινάει μέσα σε 20 ημέρες από τον θάνατο ή την παραίτηση του προηγούμενου Πάπα και διαρκεί μέχρι να προκύψει πλειοψηφία δύο τρίτων.
Ο κοσμήτορας του Κολλεγίου των Καρδιναλίων
Είναι ο καρδινάλιος που ενημερώνεται από τον καμεράριο για τον θάνατο του Πάπα και αναγγέλλει την είδηση στους υπόλοιπους καρδιναλίους και στους πρέσβεις της Αγίας Έδρας. Προεδρεύει στο κονκλάβιο και μόλις επιλεγεί ο νέος Πάπας είναι αυτός που τον ρωτάει αν αποδέχεται το αξίωμα και ποιο όνομα επιθυμεί να πάρει. Σήμερα, κοσμήτορας είναι ο Ιταλός Καρδινάλιος Τζοβάνι Μπατίστα Ρε.
Το Domus Santa Marta
Ο περίφημος ξενώνας μέσα στο Βατικανό, σύγχρονο συμπλήρωμα, που ανεγέρθηκε το 1996 ώστε να φιλοξενεί τωους καρδινάλιους κατά τη διάρκεια του κονκλάβιου. Στον ξενώνα επέλεξε να ζήσει ο Πάπας Φραγκίσκος , απορρίπτοντας τα επίσημα διαμερίσματα. Διέμενε στη Σουίτα 201.
«Extra omnes»
Η φράση σημαίνει «όλοι έξω». Εκφωνείται στα λατινικά από τον τελετάρχη, τη θέση που κατέχει σήμερα ο Αρχιεπίσκοπος Ντιέγκο Ραβέλι, ώστε να αποχωρήσουν όλοι από την Καπέλα Σιστίνα εκτός των εκλεκτόρων. Η εκφώνηση γίνεται πριν ξεκινήσει η ψηφοφορία.
Το «δαχτυλίδι του ψαρά»
Κάθε νέος Πάπας λαμβάνει αυτό το δαχτυλίδι κατά τη λειτουργία έναρξης της θητείας του. Φέρει το όνομα του Πέτρου, του πρώτου Πάπα, τον οποίο κάλεσε ο Ιησούς για να γίνει «ψαράς ανθρώπων». Παλαιότερα, αμέσως μετά τον θάνατο του Πάπα κατέστρεφαν το δαχτυλίδι. Στα σύγχρονα χρόνια απλά ακυρώνεται για να μην μπορεί να χρησιμοποιηθεί από κανέναν άλλον.
Οι γενικές Συνελεύσεις
Είναι οι συνεδριάσεις όλων των καρδιναλίων πριν από το κονκλάβιο. Σε αυτές τις συνεδριάσεις συζητούνται θέματα της Εκκλησίας και γίνονται οι απαραίτητες προετοιμασίες. Όλοι οι καρδινάλιοι συμμετέχουν σε αυτές εκτός από όλους όσοι αντιμετωπίζουν σοβαρά προβλήματα υγείας.
Habemus Papam
Η θρυλική λατινική φράση που η πλειοψηφία την έχει μάθει μέσω ταινιών με θέμα το Βατικανό, σημαίνει «Έχουμε Πάπα». Με αυτή τη φράση γίνεται η αναγγελία από τον εξώστη του Αγίου Πέτρου από τον «πρωτοδιάκονο» του Κολλεγίου, τη θέση που σήμερα κατέχει ο Γάλλος Καρδινάλιος Ντομινίκ Μανμπερτί. Μαζί με την αναγγελία της εκλογής νέου Πάπα αναφέρεται το όνομα γέννησης και το παπικό όνομα του εκλεγέντος.
Ποιοι είναι οι 3 infirmarii
Κατόπιν κλήρωσης προκύπτουν τρεις καρδινάλιοι, οι οποίοι αναλαμβάνουν να συλλέξουν τις ψήφους των εκλεκτόρων που είναι άρρωστοι.
Οι «Revisores» και οι ψήφοι
Με κλήρωση εκλέγονται και αυτοί οι τρεις καρδινάλιοι, που το έργο τους είναι να επιθεωρήσουν τις ψήφους πριν ανακοινωθούν.
Το rogito
Είναι το λατινικό έγγραφο που παρουσιάζει συνοπτικά τη ζωή και το έργο του Πάπα και τοποθετείται στο φέρετρό του. Πιστό αντίγραφό του φυλάσσεται στα αρχεία του Βατικανού.
Οι 3 «scrutatores»
Οι κληρωτοί καρδινάλιοι που διαβάζουν, μετρούν και καίνε τις ψήφους μετά από κάθε γύρο. Η εκλογή του Πάπα απαιτεί να υπάρχει πλειοψηφία δύο τρίτων.
«Sede vacante»
Η λατινική φράση που σημαίνει «κενή έδρα». Με αυτή τη φράση δηλώνεται η περίοδος από τον θάνατο ή την παραίτηση ενός Πάπα μέχρι την εκλογή του διαδόχου του.
Ο μαύρος και ο λευκός καπνός
Μετά από κάθε ψηφοφορία που γίνεται, οι ψήφοι καίγονται και με αυτόν τον τρόπο σηματοδοτείται το αποτέλεσμα. Αν δεν υπάρχει εκλογή, μέσα στη φωτιά προσθέτουν χημικές ουσίες που παράγουν μαύρο καπνό. Αν εκλεγεί Πάπας, βγαίνει λευκός καπνός και ξεκινούν καμπανοκρουσίες.
*Με πληροφορίες από το Associated Press
