Νησί του Πάσχα: Ένα από τα μεγαλύτερα αρχαιολογικά μυστήρια όλων των εποχών φαίνεται να μπαίνει επιτέλους στο φως. Νέα έρευνα από αμερικανικά πανεπιστήμια υποστηρίζει ότι τα διάσημα πέτρινα αγάλματα του Νησιού του Πάσχα, γνωστά ως Moai, δεν σύρθηκαν ούτε μεταφέρθηκαν με ράμπες – αλλά «περπατούσαν» με τη βοήθεια σχοινιών και ανθρώπινης ευφυΐας.
Η τεχνική που έκανε τα Moai να «περπατούν»
Οι ερευνητές, χρησιμοποιώντας 3D μοντέλα και πειράματα μεγάλης κλίμακας, απέδειξαν ότι οι κάτοικοι του Ράπα Νούι μπορούσαν να μετακινήσουν τα τεράστια αγάλματα βάρους έως και 80 τόνων με ελάχιστη δύναμη.
Η τεχνική βασιζόταν σε σχοινιά δεμένα στα πλάγια της κεφαλής, τα οποία τραβούσαν εναλλάξ δεξιά και αριστερά, προκαλώντας ένα ρυθμικό «κούνημα» που έκανε το άγαλμα να κινείται ζιγκ-ζαγκ προς τα εμπρός.
Όπως εξηγεί ο καθηγητής Carl Lipo από το Πανεπιστήμιο Binghamton:
«Μόλις αρχίσει να κινείται, δεν είναι καθόλου δύσκολο. Οι άνθρωποι τραβούν με το ένα χέρι και το άγαλμα “περπατάει”. Το δύσκολο είναι η πρώτη ώθηση».
Από το εργαστήριο στην πράξη
Για να επιβεβαιώσουν τη θεωρία τους, οι επιστήμονες κατασκεύασαν ένα αντίγραφο moai βάρους 4,35 τόνων με βάση τα 3D δεδομένα. Με μια ομάδα μόλις 18 ατόμων, κατάφεραν να το μετακινήσουν 100 μέτρα σε 40 λεπτά – επίδοση που θεωρείται εντυπωσιακή.
Η βάση σε σχήμα D και η ελαφριά κλίση προς τα εμπρός των αυθεντικών αγαλμάτων φαίνεται πως σχεδιάστηκαν επίτηδες για να επιτρέπουν αυτή τη μορφή μετακίνησης.
Οι δρόμοι των Moai και η νοημοσύνη του αρχαίου λαού
Οι επιστήμονες σημειώνουν ότι τα «μονοπάτια των Moai» που διασχίζουν το νησί είχαν ειδικό πλάτος και κοίλο προφίλ, προσαρμοσμένο για την ομαλή κίνηση των αγαλμάτων. Μάλιστα, αγάλματα που βρέθηκαν πεσμένα στο πλάι φέρουν ίχνη προσπάθειας να σηκωθούν, επιβεβαιώνοντας τη θεωρία του «περπατήματος».
Ο καθηγητής Lipo δηλώνει εντυπωσιασμένος από την επινοητικότητα των κατοίκων:
«Οι άνθρωποι του Ράπα Νούι είχαν κατανοήσει τη φυσική με τρόπο που εμείς μόλις τώρα ανακαλύπτουμε. Ήταν αληθινοί μηχανικοί της εποχής τους».
Τα Moai και ο συμβολισμός τους
Τα 887 Moai του Νησιού του Πάσχα, ύψους περίπου 4 μέτρων κατά μέσο όρο, λαξεύτηκαν μεταξύ 1250 και 1500 μ.Χ. από ηφαιστειακή πέτρα (τούφα). Πιστεύεται ότι αναπαριστούν θεοποιημένους προγόνους και προστάτευαν τα χωριά των κατοίκων.
Μερικά φέρουν κόκκινα καπέλα από σκωρία, γνωστά ως pukao, ενώ επτά από τα αγάλματα κοιτούν προς τη θάλασσα, συμβολίζοντας προστασία για τους θαλασσοπόρους.
Το 3D βίντεο που «ζωντανεύει» την ιστορία
Η ερευνητική ομάδα παρουσίασε ένα εντυπωσιακό 3D βίντεο, στο οποίο φαίνεται βήμα προς βήμα πώς τα Moai μετακινούνταν από τα λατομεία έως τις τελικές τους θέσεις. Το υλικό αυτό θεωρείται ισχυρή οπτική απόδειξη μιας τεχνικής που για αιώνες θεωρούταν θρύλος.
