Την κατάθεση νομοθετικής ρύθμισης για τα δάνεια σε ελβετικό φράγκο προανήγγειλε ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης, βάζοντας τέλος σε μια εκκρεμότητα που ταλαιπωρεί δεκάδες χιλιάδες δανειολήπτες εδώ και σχεδόν 20 χρόνια. Η ρύθμιση προβλέπει μετατροπή των δανείων σε ευρώ, σταθερό χαμηλό επιτόκιο, «κούρεμα» κεφαλαίου από 15% έως 50% και δυνατότητα επιμήκυνσης της αποπληρωμής έως πέντε χρόνια.
Τι πρόβλημα επιχειρεί να λύσει η ρύθμιση
Τα δάνεια σε ελβετικό φράγκο χορηγήθηκαν μαζικά την περίοδο 2005–2009, όταν η ισοτιμία ήταν ευνοϊκή και τα επιτόκια χαμηλά. Η ανατίμηση όμως του φράγκου μετά τη διεθνή χρηματοπιστωτική κρίση εκτόξευσε τις οφειλές σε ευρώ, με αποτέλεσμα πολλοί δανειολήπτες, παρά τα χρόνια αποπληρωμής, να χρωστούν σήμερα περισσότερα από το αρχικό κεφάλαιο. Σε ορισμένες περιπτώσεις, η επιβάρυνση στο κεφάλαιο έφτασε έως και το 70%.
Ποιους αφορά – τα μεγέθη του προβλήματος
Η ρύθμιση αφορά συνολικά 38.067 δανειολήπτες, με συνολικό χρέος περίπου 5,5 δισ. ευρώ. Από αυτά:
• 20.625 δάνεια, ύψους 2,5 δισ. ευρώ, βρίσκονται στα χαρτοφυλάκια των τραπεζών
• Τα υπόλοιπα διαχειρίζονται servicers, με σημαντικό μέρος να έχει ενταχθεί σε τιτλοποιήσεις
Σύμφωνα με τις κυβερνητικές εκτιμήσεις, οι ωφελούμενοι ανέρχονται σε δεκάδες χιλιάδες νοικοκυριά.
Πότε έρχεται και πού εντάσσεται η διάταξη
Η ρύθμιση θα κατατεθεί ως διάταξη στο σχέδιο νόμου του υπουργείου Οικονομικών για το νέο Εθνικό Πρόγραμμα Ανάπτυξης, το οποίο περιλαμβάνει και τη μεταφορά του ΟΠΕΚΕΠΕ στην ΑΑΔΕ. Αναμένεται να κατατεθεί στη Βουλή την Πέμπτη 18 Δεκεμβρίου, να ψηφιστεί άμεσα και να τεθεί σε εφαρμογή εντός του 2026.
Δύο δρόμοι για τους οφειλέτες
Η παρέμβαση είναι προαιρετική και δεν προβλέπει υποχρεωτική μετατροπή. Οι δανειολήπτες έχουν δύο βασικές επιλογές:
• Μέσω Εξωδικαστικού Μηχανισμού, για μη ενήμερους οφειλέτες. Η λύση που προκύπτει από τον αλγόριθμο καθίσταται δεσμευτική για τους πιστωτές. Η οφειλή μετατρέπεται σε ευρώ στην ισοτιμία αναφοράς και η διαδικασία ολοκληρώνεται ηλεκτρονικά.
• Άμεση μετατροπή σε ευρώ με ειδικούς όρους, για ενήμερους ή ρυθμισμένους δανειολήπτες. Προβλέπεται βελτιωμένη ισοτιμία, σταθερό επιτόκιο και δυνατότητα επιμήκυνσης έως 5 έτη.
Οι τέσσερις «ταχύτητες» του κουρέματος
Το ύψος της ελάφρυνσης εξαρτάται από εισοδηματικά και περιουσιακά κριτήρια και διαμορφώνεται σε τέσσερα επίπεδα:
• Έως 50% κούρεμα στην ισοτιμία και σταθερό επιτόκιο 2,3% για τους οικονομικά πιο ευάλωτους
• 30% κούρεμα και επιτόκιο 2,5%
• 20% κούρεμα και επιτόκιο 2,7%
• 15% κούρεμα και επιτόκιο 2,9% για τους οικονομικά ισχυρότερους
Παράλληλα, παρέχεται δυνατότητα επιμήκυνσης της διάρκειας έως και 5 χρόνια, κάτι που μπορεί να μειώσει τη μηνιαία δόση έως και 40%–43%.
Τι αλλάζει για τον δανειολήπτη στην πράξη
Με τη μετατροπή σε ευρώ:
• Εξαλείφεται ο συναλλαγματικός κίνδυνος
• Οι δόσεις γίνονται σταθερές και προβλέψιμες
• Μειώνεται άμεσα το κεφάλαιο της οφειλής
• Δίνεται χρόνος προσαρμογής μέσω επιμήκυνσης
Χωρίς κόστος για το Δημόσιο
Σύμφωνα με την κυβέρνηση, το κόστος της ρύθμισης βαρύνει αποκλειστικά τις τράπεζες και δεν επιβαρύνει τον κρατικό προϋπολογισμό. Για τα δάνεια που έχουν ενταχθεί στο πρόγραμμα «Ηρακλής», η παρέμβαση χαρακτηρίζεται κεφαλαιακά ουδέτερη, χωρίς να τίθεται ζήτημα κρατικών εγγυήσεων.
Μια εκκρεμότητα δύο δεκαετιών κλείνει
Η ρύθμιση για τα δάνεια σε ελβετικό φράγκο έρχεται να δώσει οριστική λύση σε ένα χρόνιο πρόβλημα που σημάδεψε χιλιάδες νοικοκυριά. Αν εφαρμοστεί χωρίς γραφειοκρατικά εμπόδια, μπορεί να μετατρέψει ένα αδιέξοδο ετών σε διαχειρίσιμη υποχρέωση, επαναφέροντας σταθερότητα και προβλεψιμότητα σε δανειολήπτες που βρέθηκαν εγκλωβισμένοι σε μια ισοτιμία που δεν έλεγχαν.
