Τι μπορεί να συμβεί όταν συμπληρώνεις ένα απλό ηλεκτρονικό ερωτηματολόγιο; Πάνω από 900 μαθητές και μαθήτριες που συμμετείχαν σε ημερίδα της Αντιπεριφέρειας Ψηφιακής Διακυβέρνησης έμαθαν με τον πιο σκληρό τρόπο ότι η ψηφιακή ασφάλεια κρέμεται από ένα «κλικ».
Το πείραμα: Πώς «έκλεψαν» τη φωνή των παιδιών
Κατά τη διάρκεια της ημερίδας, ζητήθηκε από τα παιδιά να απαντήσουν σε ερωτήσεις για την αναγνώριση μηνυμάτων phishing. Ωστόσο, οι εφαρμογές που είχαν δημιουργήσει ειδικοί του ΑΠΘ περιείχαν «σκόπιμες ευπάθειες».
-
Υποκλοπή φωνής: Οι περισσότεροι μαθητές, χωρίς να το αντιληφθούν, έδωσαν άδεια στην εφαρμογή να καταγράψει τη φωνή τους μέσω του μικροφώνου.
-
Ο κίνδυνος: Όπως εξήγησαν οι ειδικοί, μια τέτοια καταγραφή μπορεί να χρησιμοποιηθεί από επιτήδειους για να εξαπατήσουν συγγενείς (π.χ. ζητώντας χρήματα με τη φωνή του παιδιού).
-
Κακόβουλα αρχεία: Στην προσπάθειά τους να πάρουν «πιστοποιητικό παρακολούθησης», οι μαθητές κατέβασαν ένα αρχείο που άνοιγε παράθυρα στο κινητό τους και διάβαζε όλες τις προσωπικές τους πληροφορίες.
Οι συμβουλές των ειδικών του ΑΠΘ
Ο καθηγητής Ανδρέας Συμεωνίδης (ΑΠΘ) προειδοποίησε ότι τα δεδομένα που δίνουμε στην Τεχνητή Νοημοσύνη δεν «φεύγουν» ποτέ από τον κυβερνοχώρο. Συνέστησε στους νέους να μην μοιράζονται ποτέ ιατρικά ή ψυχολογικά δεδομένα, καθώς δεν υπάρχει πραγματικό απόρρητο.
Από την πλευρά του, ο καθηγητής Παναγιώτης Κατσαρός παρέθεσε τον «δεκάλογο» της ασφάλειας:
-
Όχι σε προσωπικά στοιχεία: Μην δημοσιεύετε όνομα, διεύθυνση ή τηλέφωνο.
-
Προσοχή στα emails: Ελέγχετε πάντα τη διεύθυνση του αποστολέα και προσέχετε τη γραμματική/σύνταξη του μηνύματος (συχνό σημάδι απάτης).
-
Ισχυρά Passwords: Χρησιμοποιείτε μοναδικούς κωδικούς και antivirus λογισμικό.
-
Smartphones: Είναι προσωπικές συσκευές – μην αφήνετε άλλους να τις χρησιμοποιούν και απενεργοποιείτε τις υπηρεσίες τοποθεσίας στις φωτογραφίες.
Το ψηφιακό αποτύπωμα είναι παντοτινό
Στην εκδήλωση συμμετείχαν στελέχη της Google, της Δίωξης Ηλεκτρονικού Εγκλήματος, αλλά και ο influencer Δημήτριος Κυρσανίδης, ο οποίος μοιράστηκε τη δική του εμπειρία από απόπειρα εξαπάτησης. Ο πρόεδρος του ΣΕΤΠΕ, Αναστάσιος Μάνος, έστειλε ένα ηχηρό μήνυμα: «Το ψηφιακό αποτύπωμα διατηρείται για πάντα και δεν μπορεί ποτέ να διαγραφεί».
Η δράση, που αποτελεί μέρος του εκπαιδευτικού προγράμματος της Google σε συνεργασία με την Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας, απέδειξε ότι η τεχνολογία δεν πρέπει να προκαλεί φόβο, αλλά απαιτεί βαθιά κατανόηση και εγρήγορση.
