Με την υιοθέτηση ενός ομόφωνου κοινού ανακοινωθέντος που θέτει ως απαράβατο όρο και θεμέλιο λίθο το Διεθνές Δίκαιο, ολοκληρώθηκαν στην Ουάσιγκτον οι εργασίες της 10ης Υπουργικής Συνόδου του Φόρουμ Φυσικού Αερίου της Ανατολικής Μεσογείου (East Med Gas Forum – EMGF).
Η σύνοδος πραγματοποιήθηκε υπό την προεδρία του Έλληνα Υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρου Παπασταύρου, κατόπιν κοινής πρόσκλησης με τον Αμερικανό ομόλογό του, Υπουργό Ενέργειας Κρις Ράιτ. Η συνάντηση αυτή επιβεβαίωσε και επίσημα τη στρατηγική σημασία της περιοχής ως ενός κρίσιμου ενεργειακού διαδρόμου που γεφυρώνει τη Μέση Ανατολή, την Ευρώπη και την Αφρική.
Το πολιτικό παρασκήνιο και η θωράκιση μέσω του Διεθνούς Δικαίου
Σε μια περίοδο έντονων γεωπολιτικών αναταράξεων και περιφερειακών συγκρούσεων, η ρητή και ομόφωνη αναφορά του κοινού ανακοινωθέντος στο Διεθνές Δίκαιο αποκτά βαρύνουσα πολιτική και διπλωματική σημασία.
Η διακήρυξη της συνόδου ξεκαθαρίζει ότι η ανάπτυξη και η αξιοποίηση του φυσικού αερίου στην Ανατολική Μεσόγειο μπορούν να προχωρήσουν μόνο μέσα στο πλαίσιο που ορίζει η διεθνής νομιμότητα. Με τον τρόπο αυτό, το EMGF λειτουργεί ως μια σταθερή πλατφόρμα διαλόγου που αποθαρρύνει τις μονομερείς ενέργειες και τις αναθεωρητικές συμπεριφορές στην περιοχή.
Δήλωση Στ. Παπασταύρου: «Η προεδρία της Ελλάδας αναδεικνύει τον ηγετικό ρόλο που μάς αναγνωρίζεται στον τομέα της ενέργειας στην Ανατολική Μεσόγειο. Οικοδομούμε ένα πλαίσιο συνεργασίας με πλήρη σεβασμό στο διεθνές Δίκαιο, με αμοιβαία αποδεκτές αρχές και εμπορικούς κανόνες που ενισχύει τη σταθερότητα… Ο στόχος όλων μας είναι κοινός. Για την ενεργειακή ασφάλεια και την ευημερία των λαών μας πρέπει να προχωρήσουμε αποφασιστικά».
Οι άξονες της συζήτησης: Υποδομές και ανθεκτικότητα
Οι υπουργοί και οι αρχηγοί των αντιπροσωπειών εστίασαν την προσοχή τους σε τέσσερις βασικούς πυλώνες:
-
Ενεργειακή Ασφάλεια: Διασφάλιση της απρόσκοπτης ροής ενέργειας προς την Ευρώπη και τις διεθνείς αγορές, μειώνοντας την εξάρτηση από ασταθείς πηγές.
-
Κρίσιμες Υποδομές: Προστασία και ανάπτυξη των αγωγών, των σταθμών υγροποίησης (LNG) και των δικτύων που είναι απαραίτητα για τη μεταφορά του αερίου.
-
Ανθεκτικότητα Συστημάτων: Σχεδιασμός συστημάτων που μπορούν να αντέξουν σε γεωπολιτικές ή φυσικές κρίσεις, με βάση το φυσικό αέριο ως μεταβατικό καύσιμο.
-
Μακροπρόθεσμη Στρατηγική: Οι συζητήσεις για την αναθεωρημένη στρατηγική του Οργανισμού συνεχίζονται ήδη στο Εκτελεστικό Συμβούλιο, με την υποστήριξη της Γραμματείας, ώστε να βρεθεί μια κοινή μελλοντική κατεύθυνση.
Παράλληλα, η σύνοδος είχε και έντονο επιχειρηματικό ενδιαφέρον, καθώς προηγήθηκε γεύμα εργασίας με τη συμμετοχή εκπροσώπων των μεγαλύτερων ενεργειακών κολοσσών των ΗΠΑ και της Ανατολικής Μεσογείου, με σκοπό την προσέλκυση επενδύσεων.
Η διπλωματική επιτυχία: Ποιοι κάθισαν στο ίδιο τραπέζι
Το EMGF πέτυχε για ακόμα μία φορά να λειτουργήσει ως γέφυρα, φέρνοντας στο ίδιο τραπέζι κορυφαίους αξιωματούχους από χώρες με παραδοσιακά περίπλοκες ισορροπίες, καθώς και εκπροσώπους των μεγαλύτερων διεθνών οργανισμών:
Σημείωση: Οι συμμετέχοντες εξέφρασαν την ιδιαίτερη εκτίμησή τους προς την κυβέρνηση των ΗΠΑ για τη φιλοξενία, ευχαριστώντας προσωπικά τον Πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ και τον Υπουργό Κρις Ράιτ για τη συμβολή τους στην επιτυχία της συνόδου.
Η επόμενη ημέρα: Η νέα ηγεσία του EMGF
Στο πλαίσιο της συνόδου καθορίστηκαν και οι επόμενες εσωτερικές αλλαγές στην ηγεσία του Φόρουμ, με το Ισραήλ και την Ιταλία να αναλαμβάνουν τα ηνία για το επόμενο έτος:
-
Πρόεδρος της Υπουργικής Συνόδου: Ορίστηκε ο Υπουργός Ενέργειας και Υποδομών του Ισραήλ, Έλι Κοέν.
-
Αναπληρωτής Πρόεδρος: Ορίστηκε ο Υπουργός Περιβάλλοντος και Ενεργειακής Ασφάλειας της Ιταλίας, Ζιλμπέρτο Πιτσέτο Φρατίν.
-
Πρόεδρος του Εκτελεστικού Συμβουλίου: Αναλαμβάνει ο Γιόσι Νταγιάν από το Ισραήλ.
Η θητεία των νέων προσώπων θα ξεκινήσει την 1η Αυγούστου 2026 και θα ολοκληρωθεί στις 30 Ιουνίου 2027.
