Σταδιακά από την Κυριακή 31 Δεκεμβρίου οι εταιρείες ανακοινώνουν τα τιμολόγια του Ιανουαρίου. Οι πολίτες μπορούν να συγκρίνουν τις τιμές και να επιλέξουν το τιμολόγιο που τους συμφέρει, με βάση το ενεργειακό προφίλ του κάθε σπιτιού. Η ΔΕΗ έκανε  ποδαρικό με το φθηνότερο τιμολόγιο της αγοράς που είναι στα 13,63 λεπτά/KWh για κατανάλωση ως 500 κιλοβατώρες, ενώ για πάνω από 500 κιλοβατώρες η τιμή αναπροσαρμόζεται στα 14,59 λεπτά. Το νυχτερινό τιμολόγιο διαμορφώνεται στα 11,55 λεπτά. Αντίστοιχα η Φυσικό Αέριο ανακοίνωσε τιμή στο πράσινο τιμολόγιο στα 14,2 η κιλοβατώρα, η Elpedison στα 17,06 λεπτά/KWh και η Volton στα 14,41. Θα ακολουθήσουν οι τιμές και στους υπόλοιπους παρόχους.

Να σημειωθεί πως η τελική τιμή προμήθειας προκύπτει από το άθροισμα της τελικής βασικής τιμής προμήθειας και του μηχανισμού διακύμανσης. Υπενθυμίζεται, πως ο μηχανισμός διακύμανσης απαρτίζεται από έναν συντελεστή προσαύξησης (α), το ύψος του οποίου επιλέγεται ελεύθερα από τον προμηθευτή και μπορεί να αλλάζει μια φορά το τρίμηνο, ενώ η ανακοίνωση της τιμής γίνεται ένα μήνα πριν την τροποποίηση. Επίσης, από τον μέσο όρο των ημερήσιων τιμών εκκαθάρισης της αγοράς επόμενης ημέρας του προηγούμενου μήνα, όπως διαμορφώνονται στο χρηματιστήριο ενέργειας (ΤΕΑ Μ-1). Δηλαδή, για τον Ιανουάριο θα ισχύει η μέση τιμή του μήνα Δεκεμβρίου.

Επίσης, περιλαμβάνονται οι συντελεστές Lu και Ll που είναι τα όρια της περιοχής ασφαλείας, εντός της οποίας δεν ενεργοποιείται ο μηχανισμός διακύμανσης. Οι συγκεκριμένοι συντελεστές μπορούν να αλλάζουν μια φορά το τρίμηνο και τέλος ο συντελεστής (β) ο οποίος προκύπτει ως το γινόμενο του συντελεστή (α) με τη διαφορά της τιμής εκκαθάρισης αγοράς του προηγούμενου μήνα (ΤΕΑ Μ-1) μειωμένη κατά την Τιμή Εκκαθάρισης Αγοράς του προ- προηγούμενου μήνα (ΤΕΑΜ-2). Ο συντελεστής (β) τον Ιανουάριο θα έχει μηδενική τιμή.

Να σημειωθεί πως η έκπτωση στη βασική τιμή προμήθειας μπορεί να αλλάζει κάθε μήνα και η ανακοίνωση της τιμής γίνεται την 1η του μήνα. Επίσης, σε κάθε ενημερωτικό μήνυμα των προμηθευτών στους πελάτες τους, ηλεκτρονικό ή έντυπο, θα πρέπει να υπάρχει διακριτό πεδίο με κωδικό QR για την αυτόματη σύγκριση του τιμολογούμενου προϊόντος προμήθειας με τα υπόλοιπα και διακριτό πεδίο, με κεφαλαία γράμματα, για την παραπομπή στον ιστότοπο δημοσίευσης του Εργαλείου Σύγκρισης Τιμών της Ρ.Α.Α.Ε.Υ. (www.energycost.gr).

«Είμαι αισιόδοξος για τη μεταρρύθμιση που σε πρώτη φάση έφερε ανταγωνισμό» είπε ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Θόδωρος Σκυλακάκης σχετικά με τα νέα τιμολόγια ρεύματος, μιλώντας στην τηλεόραση του ΣΚΑΪ.

«Το πράσινο θα είναι το πιο φθηνό που η τιμή του θα είναι κάτω από 14 λεπτά του ευρώ χωρίς επιδοτήσεις και είναι το τιμολόγιο που μεταπίπτουν όλοι οι καταναλωτές που δεν θα επιλέξουν χρώμα. Την τιμή του θα ανακοινώσει η ΡΑΕ στις 2 Ιανουαρίου αλλά πιστεύουμε ότι θα εξελιχθεί κάτω από 14 λεπτά» εξήγησε ο κ. Σκυλακάκης.

Αναφορικά με τα υπόλοιπα χρώματα του τιμολογίου, ο υπουργός Ενέργειας ανέφερε ότι «τα μπλε τιμολόγια είναι πολύ ανταγωνιστικά κάτω από 15 λεπτά ενώ πρόκειται για το σταθερό τιμολόγιο».

«Το πράσινο είναι ένα κυμαινόμενο τιμολόγιο που ο καταναλωτής θα γνωρίζει την τιμή του την πρώτη ημέρα του μήνα και πρόκειται για το σταθερό τιμολόγιο που η τιμή του θα ισχύει για έξι μήνες ή ένα χρόνο από την αρχή του συμβολαίου. Τέλος το κίτρινο εάν είναι κυμαινόμενο εκ των υστέρων γνωρίζεις την τιμή μετά το τέλος του μήνα αλλά δεν πληρώνεις τον κίνδυνο αντιστάθμισης».

Ερωτηθείς για το τι πρέπει να πράξουν οι καταναλωτές που δεν ξέρουν ποιο τιμολόγιο να επιλέξουν, ο κ. Σκυλακάκης πρότεινε να παραμείνουν στο πράσινο το οποίο είναι πολύ ανταγωνιστικό.

Αναφορικά με την επιδότηση ρεύματος ο υπουργός Ενέργειας τόνισε ότι αυτή τη στιγμή υπάρχουν επιδοτήσεις για το 40% του πληθυσμού όπως για παράδειγμα το κοινωνικό τιμολόγιο ή εκείνο των πολυτέκνων ενώ το πρώτο τρίμηνο του 2024 όσοι θερμαίνονται με το ρεύμα και μπουν στην πλατφόρμα θα δουν τιμές σε επίπεδο προ κρίσης. Ο ίδιος διευκρίνισε ότι οι συγκεκριμένες επιδοτήσεις ισχύουν για όλα τα τιμολόγια.

Ερωτηθείς για τη μη κατανόηση των νέων τιμολογίων από τους πολίτες, ο κ. Σκυλακάκης απάντησε ότι «πριν είχαμε 130 διαφορετικά τιμολόγια και ο καταναλωτής δεν τα παρακολουθούσε. Τώρα τα ομαδοποιούμε σε τέσσερις κατηγορίες και εκπαιδεύουμε τον κόσμο μέχρι να κατανοήσει το νέο σύστημα με σκοπό να συγκρίνει τις τιμές».

«Ήδη λειτουργεί ο ανταγωνισμός, όπως στο μπλε και θα το δούμε και στο πράσινο και το κίτρινο. Ο ανταγωνισμός ήρθε για να μείνει. Ωστόσο αυτό είναι ένα κομμάτι στον λογαριασμό του ρεύματος που διαμορφώνει την τιμή του ενώ υπάρχουν και άλλα όπως εκείνο των ρύπων που έχει ακριβύνει από τα 20 – 25 ευρώ που πήγε στα 75, υπάρχει η τιμή του αερίου που έχει μειωθεί, έχει την τιμή του λιγνίτη που είναι το πιο ακριβό καύσιμο, έχει τις ρευματοκλοπές αλλά και τους στρατηγικούς κακοπληρωτές» πρόσθεσε.

Αναφορικά με τη ρήτρα αναπροσαρμογής, είπε ότι η ακρίβεια οφείλεται στον πόλεμο της Ουκρανίας και στην αύξηση της τιμής των ρύπων και όσο μπαίνουν οι ΑΕΠ μειώνονται.

«Για να έχουμε φθηνό ρεύμα χρειάζεται να βάζουμε ανανεώσιμες πηγές, να γίνουν ηλεκτρικές διασυνδέσεις στα νησιά και να μειώσουμε τις ρευματοκλοπές για τις οποίες γίνονται έλεγχοι. Πιάναμε 13.000 ρευματοκλοπές τον χρόνο και για την αντιμετώπισή τους πηγαίνουμε στη μέτρηση ανά μήνα και στην αύξηση των ποινών».

Οι τιμές στα πράσινα τιμολόγια όπου θα μεταπέσουν όλοι οι καταναλωτές αν δεν δηλώσουν τη μεταφορά τους κάπου αλλού, όπως διαμορφώνονται σήμερα κυμαίνονται από 13,5 έως 20 λεπτά ανά κιλοβατώρα για μια μέση κατανάλωση, συμπεριλαμβανομένου του παγίου. Η μέση τιμή του 2023 με τις επιδοτήσεις στο ρεύμα ήταν στα 15 – 16 λεπτά η κιλοβατώρα.

Σε ό,τι αφορά τα μπλε τιμολόγια που μέχρι πρόσφατα ήταν πιο ακριβά, παρατηρείται κάθετη πτώση, κυρίως ως αποτέλεσμα της έντασης του ανταγωνισμού, αλλά και των πολύ καλών τιμών σε προθεσμιακά προϊόντα που ευνοούν την υποχώρηση των τιμολογίων. Μέχρι νεωτέρας, οι ταρίφες κυμαίνονται από τα 13,9 έως τα 18 λεπτά η κιλοβατώρα, κόστη όμως στα οποία θα πρέπει να υπολογιστούν τα τσιμπημένα πάγια (από 3 έως 8 ευρώ), αλλά και ο ΦΠΑ 6%.

Ο Νικήτας Μακρίδης, ενεργειακός αναλυτής στην πλατφόρμα σύγκρισης τιμών allazorevma.gr, δίνει μερικές χρήσιμες συμβουλές για τη σωστή επιλογή τιμολογίου. Όπως αναφέρει, ένας καταναλωτής με μειωμένη κατανάλωση δεν έχει λόγο να πληρώνει ακριβό πάγιο και επίσης το ρίσκο που αναλαμβάνει με ένα κυμαινόμενο τιμολόγιο είναι μικρό (πράσινο ή κίτρινο).

Δεν ισχύει το ίδιο σε όσους έχουν μεγαλύτερες καταναλώσεις και θερμαίνονται με ρεύμα. Για αυτούς είναι πιο δελεαστικό ένα σταθερό μπλε τιμολόγιο, ειδικά σήμερα που το κόστος της μπλε κιλοβατώρας έχει πέσει σημαντικά, όμως παραμένει υψηλότερο από τα κυμαινόμενα, κάτι που δεν αναμένεται κατά τις εκτιμήσεις να αλλάξει τουλάχιστον για το πρώτο τρίμηνο του 2024.

Επομένως, η τιμή δεν είναι το μοναδικό κριτήριο επιλογής. Τα νοικοκυριά θα πρέπει να επιλέξουν με βάση και την κατανάλωση ενέργειας που έχουν κάθε μήνα. Για παράδειγμα:

Νοικοκυριό με μέση κατανάλωση 300 κιλοβατώρες τον μήνα, θα πληρώσει τον Ιανουάριο (μαζί με πάγιο και ΦΠΑ) στο φτηνότερο μπλε 48,60 ευρώ, στο φτηνότερο πράσινο 48,80 ευρώ, και στο φτηνότερο κίτρινο 43,06 ευρώ.

Ένα νοικοκυριό με μια μεγάλη κατανάλωση 600 κιλοβατώρες τον μήνα θα πληρώσει τον Ιανουάριο (μαζί με πάγιο και ΦΠΑ) στο φτηνότερο μπλε 102,30 ευρώ, στο φτηνότερο πράσινο 93,9 ευρώ και στο φτηνότερο κίτρινο 84,5 ευρώ.

Σημαντικό επίσης στοιχείο στην επιλογή είναι εάν η προσφερόμενη τιμή περιλαμβάνει κάποια έκπτωση και πότε αυτή εφαρμόζεται. Σύμφωνα με τον κ. Μακρίδη, μια τιμή χωρίς έκπτωση μπορεί να είναι καλύτερη από μια τιμή με έκπτωση συνέπειας, η οποία μπορεί στην πορεία να αποσυρθεί ή μπορεί να αποδίδεται με καθυστέρηση ενός λογαριασμού.

Επίσης, ένα δώρο είναι προτιμότερο να αποδίδεται στον πρώτο λογαριασμό από ό,τι κάθε μήνα. Τέλος, εάν υπάρχει μικρή κατανάλωση όπως σε ένα εξοχικό, το δώρο (π.χ. επιστροφή χρημάτων) μπορεί να είναι και ο πιο σημαντικός παράγοντας επιλογής.

Σε ό,τι αφορά τα μπλε τιμολόγια, η σταθερότητα μιας τιμής δεν προστατεύει μόνο από τις αυξήσεις στη χονδρική αγορά (Χρηματιστήριο Ενέργειας), αλλά και από τυχόν αλλαγές στα χαρακτηριστικά του προγράμματος. Για παράδειγμα, μπορεί ένα πράσινο τιμολόγιο να έχει αρχικά έκπτωση 50% και τον επόμενο μήνα η έκπτωση να πέσει στο 10%.

Σε αυτήν την περίπτωση ακόμη και με σταθερή την τιμή της χονδρικής (δηλαδή χωρίς κρίση στο Χρηματιστήριο Ενέργειας) η χρέωση στο λιανικό τιμολόγιο μπορεί να ανεβαίνει. Ένα τιμολόγιο σταθερής τιμής δίνει σιγουριά και απαλλάσσει από τον διαρκή έλεγχο τιμών που θα πρέπει να γίνεται κάθε 3 με 6 μήνες, εάν πρόκειται για τιμολόγιο μεταβλητής τιμής (πράσινο ή κίτρινο).

Η ιστοσελίδα σύγκρισης τιμών ξεκαθαρίζει για τους καταναλωτές και κάποιους μύθους σε σχέση με τα τιμολόγια ηλεκτρικής ενέργειας, που όμως μια λάθος επιλογή μπορεί να οδηγήσει σε παρανοήσεις και τελικά σε επιβαρύνσεις λογαριασμών.

Πρώτος μύθος: Ένα μεταβλητό τιμολόγιο που είναι το φθηνότερο τον πρώτο μήνα θα είναι φθηνό και τους υπόλοιπους

Δεν ισχύει, διότι κανείς δεν γνωρίζει τις τιμές της χονδρικής για το επόμενο διάστημα. Άλλωστε, τα τιμολόγια μεταβλητής τιμής έχουν και άλλες παραμέτρους που μπορεί να αλλάξουν και οι οποίες επηρεάζουν την τελική τιμή, εκτός της χονδρικής. Συνεπώς, δεν είναι απολύτως ακριβές πως τα μεταβλητά τιμολόγια ακολουθούν πιστά τις τιμές της χονδρικής.

Δεύτερος μύθος: Τα μπλε τιμολόγια είναι ακριβότερα

Μη γνωρίζοντας τις τελικές τιμές χονδρικής για τους επόμενους 12 μήνες, είναι αδύνατον να πούμε με σιγουριά εάν ένα σταθερό είναι πράγματι ακριβό. Ακόμη κι εάν επιλέξουμε ένα πρόγραμμα μεταβλητής τιμής με καλά χαρακτηριστικά -όπως για παράδειγμα μια πολύ καλή έκπτωση- και μετά από 3 μήνες αυτή η έκπτωση μειωθεί δραματικά, τότε το μεταβλητό τιμολόγιο που έχουμε επιλέξει μπορεί να καταλήξει πολύ ακριβότερο από το σταθερό στο τέλος του χρόνου.

Τρίτος μύθος: Θα πρέπει να επιλέξω πρόγραμμα μέχρι 1/1/2024

Δεν υπάρχει κάποια προθεσμία. Αν δεν επιλέξουν οι καταναλωτές μέχρι 1/1/2024, θα μεταβούν αυτόματα στο πράσινο τιμολόγιο του κάθε παρόχου, αλλά μπορούν να επιλέξουν κάτι άλλο ανά πάσα στιγμή χωρίς κάποια ποινή.