Η Ελλάδα παραμένει «αιχμάλωτη» στερεοτύπων και εγκλωβισμένη σε φοβικά σύνδρομα του παρελθόντος, την ώρα που το διεθνές περιβάλλον γίνεται όλο και πιο επικίνδυνο και ολισθηρό. Αυτό ήταν το κεντρικό συμπέρασμα της αναλυτικής συζήτησης που είχε ο καθηγητής του ΑΠΘ και πρώην πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ, Ευάγγελος Βενιζέλος, με τον δημοσιογράφο Παύλο Τσίμα, στο κλείσιμο του συνεδρίου του «Κύκλου Ιδεών».
Ο κ. Βενιζέλος άσκησε δριμεία κριτική στον τρόπο με τον οποίο διαχρονικά οι ελληνικές κυβερνήσεις διαχειρίζονται τα εθνικά θέματα, καλώντας την πολιτική ηγεσία να δει τη σημερινή, φαινομενικά αρνητική συγκυρία με την Τουρκία, ως μια μεγάλη ευκαιρία για ριζική αλλαγή πλεύσης.
Το «Σύνδρομο Ζυρίχης – Λονδίνου» και η παγίδα του χρόνου
Σύμφωνα με τον Ευάγγελο Βενιζέλο, η χώρα υποφέρει υποδόρια από το 1974 έως σήμερα από ένα συγκεκριμένο ψυχολογικό και πολιτικό σύνδρομο:
Το Σύνδρομο Ζυρίχης – Λονδίνου: Η τάση των κυβερνήσεων να μεταθέτουν τις μεγάλες αποφάσεις για το μέλλον, περιμένοντας πάντα μια «καταλληλότερη περίσταση» ή έναν καλύτερο συσχετισμό δυνάμεων, όταν η Ελλάδα θα είναι απολύτως εξοπλισμένη.
Αυτή η διαρκής αναβολή, όπως εξήγησε, σε συνδυασμό με τη «θεωρία των επεισοδίων» (τη διαχείριση δηλαδή των κρίσεων μόνο όταν αυτές ξεσπούν), έχει οδηγήσει σε σταδιακές διολισθήσεις. «Έχουμε φθάσει στο να διατηρείται το casus belli από την πλευρά της Άγκυρας, κι εμείς να μην έχουμε δώσει μια οριστική απάντηση στο ζήτημα των χωρικών υδάτων», σημείωσε χαρακτηριστικά.
Η ρητορική vs Η πράξη στις Θαλάσσιες Ζώνες
Ο κ. Βενιζέλος υπογράμμισε τη βασική αντίφαση της ελληνικής εθνικής στρατηγικής, χρησιμοποιώντας σκληρή γλώσσα:
-
Τι κάνουμε: Διακηρύσσουμε ρητορικά την κυριαρχία μας και τη θέτουμε εκτός συζήτησης.
-
Τι ΔΕΝ κάνουμε: Δεν επεκτείνουμε τα χωρικά ύδατα, δεν έχουμε ανακηρύξει ΑΟΖ και δεν έχουμε οριοθετήσει υφαλοκρηπίδα.
Σχολιάζοντας την πρόθεση της Τουρκίας να ψηφίσει εσωτερικό νόμο για τις οριοθετήσεις των θαλασσίων ζωνών, εκτίμησε ότι η Αθήνα κάνει τις απαραίτητες διπλωματικές κινήσεις, αλλά τόνισε: «Δεν περιμένουμε παθητικά τις εξελίξεις… Πρέπει να μετατρέψουμε αυτή τη συγκυρία σε ευκαιρία».
Παράλληλα, έστειλε ένα σαφές μήνυμα για την αποτρεπτική ισχύ της χώρας: «Εάν περιμένουμε να χτυπήσει το τηλέφωνο [από τους συμμάχους], θα είναι σε κάθε περίπτωση αργά. Θα πρέπει να έχουμε αποτρέψει αυτού του είδους τα τηλεφωνήματα. Χρειαζόμαστε άλλου τύπου επίκαιρη και επιχειρησιακή εθνική στρατηγική».
Οι εκτιμήσεις για Σύνταγμα και Οικονομία
Πέρα από τα ελληνοτουρκικά, ο Ευάγγελος Βενιζέλος τοποθετήθηκε και για δύο άλλα κομβικά ζητήματα της επικαιρότητας:
-
Αναθεώρηση του Συντάγματος
Ο κ. Βενιζέλος εμφανίστηκε κατηγορηματικός, εκτιμώντας ότι «δεν πρόκειται να γίνει καμία αναθεώρηση», καθώς στο παρόν πολιτικό σκηνικό είναι εξαιρετικά δύσκολο να βρεθούν οι απαραίτητες, αυξημένες κοινοβουλευτικές πλειοψηφίες.
-
Οικονομία και Αναπτυξιακό Συμβόλαιο
Αναφερόμενος στην οικονομική κατάσταση, τόνισε ότι το «επίχρυσο κοινωνικό συμβόλαιο» της μεταπολίτευσης ξύστηκε κατά την κρίση και από κάτω αποκαλύφθηκε… μπρούτζος. Για να καλυφθεί το χαμένο έδαφος, η χώρα χρειάζεται πολύ μεγαλύτερους ρυθμούς ανάπτυξης. «Δεν φθάνει να έχουμε ένα κοινωνικό συμβόλαιο για τα κοινωνικά δικαιώματα, χρειαζόμαστε και ένα αναπτυξιακού χαρακτήρα συμβόλαιο, διότι αλλιώς δεν παράγεται ο πλούτος που μπορεί να διανεμηθεί», κατέληξε.
