Με φόντο τις ραγδαίες εξελίξεις στην Ουκρανία, την κατάρρευση της εκεχειρίας με το Ιράν και την πίεση για κατακόρυφη αύξηση των αμυντικών δαπανών, ολοκληρώθηκε στην Άγκυρα η Σύνοδος Κορυφής των ηγετών του ΝΑΤΟ. Το τελικό ανακοινωθέν σφραγίστηκε από μια μαζική εξοπλιστική συμφωνία που ξεπερνά τα 50 δισεκατομμύρια δολάρια, την ίδια ώρα που οι εμπρηστικές δηλώσεις του Ντόναλντ Τραμπ προκάλεσαν ισχυρούς τριγμούς στις διεθνείς αγορές και το πετρέλαιο.
Εξοπλιστικό πακέτο-μαμούθ και ενίσχυση της Ουκρανίας
Οι Σύμμαχοι δεσμεύτηκαν για την επιτάχυνση της αμυντικής καινοτομίας και την ενίσχυση των παραγωγικών τους δυνατοτήτων. Στο πλαίσιο αυτό, υπογράφηκαν σημαντικές αμυντικές συμβάσεις:
-
Αεροσκάφη GlobalEye: Περίπου δέκα χώρες (μεταξύ των οποίων η Γερμανία, η Γαλλία, ο Καναδάς και η Ολλανδία) συμφώνησαν για την αγορά δέκα αεροσκαφών έγκαιρης προειδοποίησης από τη σουηδική Saab, ύψους 4,3 δισ. ευρώ.
-
Μεταγωγικά A400M: Επτά χώρες, με επικεφαλής τη Γαλλία, το Ηνωμένο Βασίλειο και την Πολωνία, ενέκριναν την προμήθεια δέκα στρατηγικών αεροσκαφών της Airbus.
-
Γερμανικό κρεσέντο: Το Βερολίνο ανακοίνωσε την αγορά πέντε drones Triton (άνω των 2 δισ. δολαρίων), τη δημιουργία κέντρου συντήρησης Patriot με Ολλανδία και Πολωνία, καθώς και την κοινή παραγωγή πυραύλων ATACMS με τη Lockheed Martin στην Κάτω Σαξονία.
-
Υποβρύχια για τον Καναδά: Υπεγράφη σύμβαση με τη γερμανική TKMS για την κατασκευή 12 υποβρυχίων.
Παράλληλα, το ΝΑΤΟ κλείδωσε πακέτο στρατιωτικής βοήθειας ύψους 70 δισεκατομμυρίων ευρώ προς την Ουκρανία για το 2026, με δέσμευση για ανάλογα επίπεδα το 2027. Επιπλέον, ο Καναδάς, η Δανία, η Γερμανία και η Νορβηγία θα παραγγείλουν πυραύλους Patriot απευθείας από τις ΗΠΑ για λογαριασμό του Κιέβου.
Μπαράζ επιθέσεων από τον Τραμπ – «Φωτιά» στις αγορές
Ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ κυριάρχησε στη Σύνοδο εκτοξεύοντας πυρά προς πάσα κατεύθυνση. Δήλωσε ότι η εκεχειρία με το Ιράν «τελείωσε» και χαρακτήρισε «άρρωστους» τους ηγέτες της Τεχεράνης, ξεκαθαρίζοντας ωστόσο ότι οι ΗΠΑ δεν επιδιώκουν πλέον αλλαγή καθεστώτος εκεί.
Η δήλωση αυτή οδήγησε σε άλμα 6% την τιμή του πετρελαίου brent (πλησιάζοντας τα 80 δολάρια) και προκάλεσε ισχυρές πιέσεις στα διεθνή ταμπλό, παρασύροντας και το Χρηματιστήριο Αθηνών σε πτώση άνω του 3%.
Ο Τραμπ στράφηκε με σφοδρότητα και κατά της Ισπανίας, αποκαλώντας την «απαίσιο εταίρο» επειδή δεν πιάνει τον στόχο των αμυντικών δαπανών και αρνήθηκε τη χρήση των βάσεών της, δίνοντας εντολή για διακοπή των εμπορικών σχέσεων. Η Μαδρίτη απάντησε ατάραχη πως οι σχέσεις παραμένουν εξαιρετικές και ότι ως μέλος της ΕΕ η Ισπανία δεν μπορεί να δεχθεί μεμονωμένη εμπορική μεταχείριση.
Το μήνυμα Μητσοτάκη για τα F-35 και οι διεκδικήσεις Ερντογάν
Ο Έλληνας πρωθυπουργός, Κυριάκος Μητσοτάκης, αναφερόμενος στο ενδεχόμενο πώλησης F-35 στην Τουρκία μετά την άρση των αμερικανικών κυρώσεων από τον Τραμπ, έστειλε ξεκάθαρο μήνυμα. Τόνισε ότι πρέπει να λαμβάνονται υπόψη οι ευευσθησίες όλων των κρατών-μελών, υπογραμμίζοντας πως «δεν νοείται Συμμαχία όταν η Ελλάδα απειλείται με casus belli». Σημειώνεται πως ο Ισραηλινός πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου εξέφρασε επίσης την έντονη αντίθεσή του στην παραχώρηση των μαχητικών στην Άγκυρα.
Από την πλευρά του, ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν δήλωσε ότι η Τουρκία στοχεύει να πιάσει το 5% του ΑΕΠ σε αμυντικές δαπάνες μέχρι το 2030 (πέντε χρόνια νωρίτερα από το χρονοδιάγραμμα) και ζήτησε από την ΕΕ την άρση των περιορισμών και την ένταξη της χώρας του στο αμυντικό πρόγραμμα SAFE, προειδοποιώντας για «τεχνητό διχασμό» στην Ευρώπη.
Το παρασκήνιο για τη Γροιλανδία και το μέλλον των Συνόδων
Παρά το γεγονός ότι ο Τραμπ επανέφερε δημόσια την πρόθεση των ΗΠΑ να ελέγξουν τη Γροιλανδία –εισπράττοντας το «δεν πωλείται» της Δανίας και την απόρριψη της Νορβηγίας– ο Αμερικανός ΥΠΕΞ Μάρκο Ρούμπιο απέφυγε να θίξει το θέμα στο δείπνο των υπουργών.
Τέλος, εξαιτίας της διαρκούς κριτικής του Τραμπ προς τη Συμμαχία, στο παρασκήνιο συζητείται έντονα η αναβολή ή και κατάργηση της ετήσιας Συνόδου του 2027 που είναι προγραμματισμένη για την Αλβανία, προκειμένου να αποφευχθεί ένα νέο πεδίο αντιπαράθεσης, με το τελικό ανακοινωθέν της Άγκυρας να μην κάνει καμία ονομαστική αναφορά στην επόμενη διοργάνωση.
