Με ιδιαίτερο ενδιαφέρον αναμένεται η απόφαση του Ανώτατου Ειδικού Δικαστηρίου (ΑΕΔ) σχετικά με τα αναδρομικά των 11 μηνών (Ιούνιος 2015 – Μάιος 2016), που αφορούν τις περικοπές στις επικουρικές συντάξεις και την κατάργηση των δώρων και επιδομάτων.
Η κρίσιμη αυτή απόφαση θα επηρεάσει τόσο το εισόδημα χιλιάδων συνταξιούχων όσο και τη δημοσιονομική σταθερότητα της χώρας, καθώς το κόστος δικαίωσης των συνταξιούχων εκτιμάται μεταξύ 500 εκατ. ευρώ και 2,5 δισ. ευρώ.
Η νομική και οικονομική διάσταση της απόφασης
Το ΑΕΔ καλείται να κρίνει αν οι 350.000 – 400.000 συνταξιούχοι που έχουν προσφύγει στη Δικαιοσύνη έως το τέλος του 2020 δικαιούνται την καταβολή των αναδρομικών που αντιστοιχούν σε 13η και 14η σύνταξη (δώρο Χριστουγέννων, Πάσχα, επίδομα αδείας), καθώς και στις περικοπές των επικουρικών τους συντάξεων. Η απόφαση θα αφορά αποκλειστικά το εν λόγω 11μηνο και όχι το συνολικό διάστημα για το οποίο έχουν γίνει προσφυγές.
Υπενθυμίζεται ότι το 2020, μετά από νομοθετική ρύθμιση, καταβλήθηκαν αναδρομικά ποσά μόνο για τις κύριες συντάξεις, αποκλείοντας τις επικουρικές και τα δώρα.
Παράλληλα, επιβλήθηκε απαγόρευση διεκδίκησής τους στα δικαστήρια, με εξαίρεση όσους είχαν ήδη προσφύγει έως τον Ιούλιο του 2020. Το συνολικό κόστος μιας ενδεχόμενης θετικής απόφασης εκτιμάται στα 700 εκατ. ευρώ.
Ευρύτερες δικαστικές αποφάσεις για τις συντάξεις
Εκτός από την επικείμενη απόφαση του ΑΕΔ, πρόσφατες αποφάσεις του Συμβουλίου της Επικρατείας (ΣτΕ) ενισχύουν τις διεκδικήσεις συνταξιούχων:
- Απόφαση 2194/2023 του Α΄ Τμήματος του ΣτΕ: Αναγνωρίζει ως παράνομη τη διακοπή χορήγησης της επικουρικής σύνταξης στους συνταξιούχους της πρώην Αγροτικής Τράπεζας (ΑΤΕ), επηρεάζοντας 3.500 δικαιούχους.
- Απόφαση 2037/2023 του Α΄ Τμήματος του ΣτΕ: Επιβεβαιώνει το παράνομο του τρόπου υπολογισμού του ανταποδοτικού σκέλους της σύνταξης μέσω ειδικής προσαύξησης για ασφαλισμένους του ΤΣΜΕΔΕ που συνταξιοδοτήθηκαν μετά την ψήφιση του νόμου 4387/2016. Η απόφαση αφορά 50.000 δικαιούχους και επισημαίνει άνιση μεταχείριση μεταξύ μισθωτών και ελεύθερων επαγγελματιών.
Οικονομικές και πολιτικές προεκτάσεις
Η επικείμενη απόφαση του ΑΕΔ θα δοκιμάσει την οικονομική ευελιξία της κυβέρνησης και την προσήλωσή της στη δικαστική νομιμότητα. Το ζήτημα των αναδρομικών παραμένει ιδιαίτερα ευαίσθητο, καθώς οι συνταξιούχοι διεκδικούν τα ποσά αυτά για περισσότερα από δέκα χρόνια.
Ο δικηγόρος Λουκάς Αποστολίδης, μιλώντας στο Mega, δήλωσε χαρακτηριστικά: «Αν η κυβέρνηση έχει σεβασμό στις δικαστικές αποφάσεις, θα έχουμε δικαίωση γι’ αυτούς που έχουν κάνει αγωγές. Διαφορετικά, θα τους αφήσουμε να παλεύουν στα δικαστήρια για άλλη μια δεκαετία.»
Καθώς η χώρα ισορροπεί ανάμεσα στη δημοσιονομική σταθερότητα και την κοινωνική δικαιοσύνη, η απόφαση του ΑΕΔ θα αποτελέσει σημείο αναφοράς για το μέλλον των συνταξιοδοτικών διεκδικήσεων και την πολιτική διαχείριση των δημόσιων οικονομικών.
